To będzie najbardziej spektakularny zachód Słońca od blisko trzech dekad! Już jutro po godzinie 19:00 Księżyc „przegryzie” Słońce, a w zachodniej Polsce wygasi nawet ponad 80 procent jego tarczy.
W Europie trwa polowanie na najlepsze widoki, a astronomowie ostrzegają: bez odpowiedniej ochrony oczy można uszkodzić.
Jutro, tuż przed zachodem słońca, warto spojrzeć wysoko w niebo, bo tam zobaczymy prawdziwy astronomiczny spektakl, którego w Polsce nie widzieliśmy od blisko trzydziestu lat. A o szczegółach mówi autor bloga Z głową w gwiazdach oraz popularyzator wiedzy o astronomii, Karol Wójcicki.
– W tych kilkudziesięciu sekundach zaćmienia świat staje na głowie. Naprawdę wszystko wygląda wtedy zupełnie inaczej. Zaćmienie w osiemdziesięciu pięciu procentach na pewno wpłynie na ilość docierającego do Ziemi światła, więc zrobi się troszkę bardziej szarawo. Kolory będą też troszkę bardziej wyblakłe, bo światła będzie mniej, co będzie wywoływało takie poczucie dziwności, uczucie takiego nawet lekkiego niepokoju. Będziemy też widzieli oczywiście bardzo niezwykły zachód słońca, który będzie wyglądał jak taki zachodzący rogalik. Te wszystkie zjawiska towarzyszące zaćmieniu słońca sprawiają, że mamy do czynienia z jednym z najbardziej niezwykłych fenomenów, jakie można na naszej planecie zobaczyć.
W Polsce będzie to najgłębsze zaćmienie słońca od wielu lat, sięgające od sześćdziesięciu pięciu do osiemdziesięciu pięciu procent, w zależności od miejsca obserwacji. Jednak na przykład w Hiszpanii czy na Islandii będzie można zaobserwować całkowite zaćmienie.
– Na pewno zrobi się wietrzniej, albo wiatr ustanie, w zależności od tego, jakie będziemy mieli warunki ciśnienia. No i z pewnością będzie to wywoływało niesamowite reakcje wśród ludzi, ale też zwierząt, bo świat przyrody też bardzo reaguje na to zaćmienie. Tysiące ludzi, a nawet pewnie miliony ludzi zjeżdża w tej chwili właśnie na Półwysep Iberyjski, żeby to zaćmienie zobaczyć, bo przyznam się szczerze, kto raz zobaczy takie zjawisko, przez resztę życia będzie ganiał za nim po całym świecie – dodaje Karol Wójcicki.
Choć zaćmienie słońca jest bardzo spektakularnym zjawiskiem, to również może być bardzo niebezpieczne dla naszego zdrowia.
– Stąd też warto zabrać ze sobą odpowiedni sprzęt – mówi Przemysław Kubisiak z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii w Lublinie, a także autor kanału o tematyce astronomicznej. – Musimy pamiętać o wymiarze bezpieczeństwa, dlatego że na słońce nie możemy patrzeć gołym okiem, bo to grozi trwałą utratą wzroku. Warto więc zaopatrzyć się w specjalne okulary do obserwacji zaćmienia, wyposażone w odpowiedni filtr, który pozwoli bezpiecznie i komfortowo obserwować to zjawisko.
Co, jeżeli nie mamy specjalnych okularów do obserwacji zaćmienia słońca?
– Jeśli nie dysponujemy takimi filtrami, możemy użyć metody rzutowania, czyli na przykład przez lornetkę rzucać światło słońca na białą kartkę. Nie patrzymy przez instrumenty optyczne na słońce bezpośrednio w żadnym wypadku, bo to może skutkować wypaleniem oka. Można rzutować światło przez taki instrument optyczny na biały ekran, co pozwoli nam zobaczyć wtedy tarczę słońca w taki nadgryziony już sposób. A jeśli ktoś nie ma takich możliwości, to zawsze pozostają transmisje internetowe – mówi Karol Wójcicki.
A tych z pewnością będzie mnóstwo. Na przykład na kanałach youtubowych naszych rozmówców. Na podniebny spektakl już szykują się mieszkańcy Lublina.
– To takie niespotykane, niecodzienne zjawisko. Nawet dzisiaj odwiedziłam sklep z artykułami spawalniczymi, gdzie sympatyczni panowie sprzedali mi cztery płytki do obserwacji zaćmienia, tak że jesteśmy przygotowani i zamierzamy obserwować. Nasze dzieci jeszcze tego nie widziały i chcą zobaczyć.
Jak to się dzieje, że słońce „na chwilę gaśnie”?
– Najprościej rzecz ujmując, kiedy pomiędzy Słońcem i Ziemią pojawia się Księżyc i on w momencie, kiedy pojawia się na linii Ziemia-Słońce, przysłania nam to Słońce i w tym momencie na Ziemi w danym miejscu robi się na chwilkę ciemno. U nas tutaj na wschodzie niestety to zaćmienie częściowo będzie miało taki dosyć mały wymiar, bo obejmie siedemdziesiąt parę procent. Natomiast jeżeli chodzi o zapowiedzi pogodowe, to jak najbardziej na chwilę obecną wszystko wskazuje na to, że będziemy mogli to zjawisko zobaczyć. Ale warto podkreślić też, że ze względu na to, że ono się rozpocznie na tuż przed zachodem słońca, więc w momencie, kiedy chcielibyśmy zobaczyć to zjawisko, dobrze udać się w jakieś miejsce troszeczkę wyżej uniesione, jakieś wzgórze, gdzie nie ma drzew, gdzie nie ma budynków, żebyśmy mogli jak najwięcej tego zaćmienia zobaczyć. Oczywiście tej naszej maksymalnej formy nie zobaczymy, bo wtedy będzie miało to miejsce już pod horyzontem – tłumaczy Przemysław Kubisiak.
Kiedyś zaćmienie Słońca kojarzone było ze złym omenem lub z gniewem bogów. Dziś, choć znamy mechanizmy tego zjawiska, to nadal budzi ogromne emocje.
– W naturalny sposób wywołuje ono niezwykłe emocje i taki naturalny lęk, wyrzut adrenaliny i pewną obawę, bo jest to widok dosyć irracjonalny dla naszego organizmu i umysłu, który dostrzega rzeczy kompletnie sprzeczne z wyobrażeniami o otaczającej nas rzeczywistości. Niemniej jednak wpływ na współczesny świat takie zaćmienia mają bardzo realny, aczkolwiek wcale nie taki oczywisty i nie taki jak kiedyś, bo dzisiaj na przykład europejskie sieci energetyczne będą bacznie obserwowały produkcję energii słonecznej z paneli fotowoltaicznych na całym kontynencie i w jaki sposób takie zjawisko będzie wpływało na pracę tego systemu – mówi Karol Wójcicki.
Co więcej zaćmienie Słońca to nie jedyne zjawisko, z powodu którego jutro warto spoglądać wysoko w niebo.
– W nocy z 12 na 13 sierpnia mamy bonus, dlatego, że wtedy wypada też maksimum roi perseidów, czyli tak zwanych popularnych spadających gwiazd. I jeżeli będziemy mieli pogodę, a wszystko wskazuje na to, że będziemy mieli, to będziemy mogli jeszcze oprócz zaćmienia słońca uraczyć się dodatkowo takimi spadającymi małymi meteorami, co powoduje, że nie warto kłaść się spać tej nocy – zachęca do obserwacji Przemysław Kubisiak.
Można by więc rzec, że jutro kosmos po raz kolejny przypomni nam, że choć na co dzień pędzimy bez pamięci, czasem warto po prostu stanąć w miejscu, spojrzeć w górę i poczuć jak mały jest nasz świat i nasz codzienny pośpiech.
CZYTAJ: Spektakularne zaćmienie Słońca. Jak bezpiecznie je obserwować?
Kolejne częściowe zaćmienie Słońca widoczne z Polski będzie miało miejsce w 2027 roku. Natomiast na najbliższe całkowite zaćmienie widoczne z terytorium naszego kraju poczekamy aż do 2135 roku.
MaTo / opr. LisA
Fot. pexels.com
Pliki dźwiękowe
Księżyc „przegryzie” Słońce. W środę niezwykłe zaćmienie nad Polską
