Widowisko „Koronacja” poświęcone symbolice koronacji Bolesława Chrobrego na pierwszego króla Polski pokazane zostanie w Lublinie podczas obchodów 1000. rocznicy tego wydarzenia, zaplanowanych na 11 maja. Spektakl sięga do historycznych tekstów źródłowych, ale też do motywów baśniowych i mitów.
– 1000 lat temu koronował się nasz pierwszy król. To powód do dumy. To ją chcemy przekazać naszym widzom – powiedział Polskiej Agencji Prasowej autor widowiska, dyrektor Centrum Spotkania Kultur w Lublinie Michał Chorosiński, który w spektaklu zagra też postać kronikarza Galla Anonima.
CZYTAJ: Jak dawniej wyglądały prace polowe na wiosnę? Pokaz w lubelskim skansenie [ZDJĘCIA]
To właśnie na kanwie historycznych tekstów powstał scenariusz widowiska. Wykorzystano w nim przede wszystkim fragmenty kroniki Galla Anonima, ale także Wincentego Kadłubka, Roczników Kwedlinburskich, „Żywota Św. Wojciecha” oraz kroniki Thietmara z Merseburga. – Materiały pochodzące od średniowiecznych kronikarzy uzupełniliśmy o wiedzę dzisiejszych historyków. Tu warto wymienić choćby pierwszy tom monumentalnych „Dziejów Polski” profesora Andrzeja Nowaka – dodał Chorosiński.
W widowisku usłyszeć będzie można też fragmenty utworów Juliusza Słowackiego i Stanisława Wyspiańskiego. Pojawią się również biblijne Psalmy, wybrzmi „Bogurodzica” oraz „Te Deum”. – Ogromna większość dialogów pisana jest językiem współczesnym, nieco tylko stylizowanym na język dawny. Scenariusz jest autorską kreacją literacką, nie adaptacją czy kolażem dzieł z przeszłości – zaznaczył Chorosiński.
Jak tłumaczył, widowisko ma być nie tyle teatrem faktu, co teatrem mitu, a raczej mitu opartego na faktach. Nie odtwarza drobiazgowo koronacji, zgodnie z wiedzą historyczną, ale traktuje ją jako pewien symbol. Spektakl pokazuje drogę Bolesława Chrobrego do korony, ale – jak mówi autor – w poetyce zbliżonej do przypowieści, apokryfu, baśni. – Ta droga wiedzie przez dwa światy. Doczesny, realny – zjazd gnieźnieński, pertraktacje z władcami Niemiec i Rusi – oraz duchowy, w którym siły ciemności próbują zapobiec koronacji. W tym, pozaświatowym, wiecznym, planie stanowi ona konsekwencję przyjęcia chrztu. Jako taka jest nie do przyjęcia dla mocy, by tak rzec, piekielnych – zaznaczył Chorosiński.
W spektaklu jest postać demonicznego Brata Swarożyca (imię pogańskiego bożka, pana ognia), który używa swoich mrocznych sił do walki przeciwko Chrobremu.
Wizualnie spektakl inspirowany będzie obrazem „Koronacja pierwszego króla Rzeczypospolitej” autorstwa Jana Matejki, który powstał wiele lat później i nie oddaje w pełni realiów tamtych czasów. Chorosiński podkreśla, że koronacja w widowisku, tak jak u Matejki, nie będzie rekonstrukcją, ale inspiracją. – Snujemy własną wizję tego, jak mogłaby wyglądać, ale przede wszystkim, czym była. Nie tylko w wymiarze politycznym, ale również duchowym – dodał.
Chrobry ma być pokazany nie tylko w sytuacjach oficjalnych, ale także bardziej prywatnych. Jest np. scena, w której przypadkowo trafia na chłopskie wesele, czy jego bardzo osobista rozmowa z żoną Emnildą. – Nasz Bolesław to legendarny władca i człowiek z krwi i kości, radości i smutku, śmiechu i łez. W trakcie naszego widowiska będzie się zatem czym wzruszyć, nad czym zadumać, z czego pośmiać – zapowiada autor.
Koronacja Chrobrego, dzięki której powstał nowy byt polityczny na mapie Europy, ma też według Chorosińskiego wymiar aksjologiczny – dotyczący wartości, na jakich ten byt zbudowano. – Zakorzenione są one w chrześcijaństwie, odwołują się do umiłowania wolności, niepodległości, stanowią punkt oparcia wobec agresywnych sąsiadów. Chrobry nie czuł wobec nich kompleksów, nie widział powodu, aby im ulegać, my też nie powinniśmy – podkreślił.
– Niepokorny, mężny, zwycięski duch Chrobrego unosi się nad dziejami naszego kraju, buduje jego niezłomność i wielkość. Dzięki niemu mamy tradycję, do której możemy się odwoływać, punkt odniesienia dla naszych ambicji i marzeń – dodał Chorosiński.
W widowisku zagrają m.in. Sebastian Skoczeń, Jarosław Gajewski, Andrzej Mastalerz, Arkadiusz Janiczek, Cezary Łukaszewicz, Agata Klimczak. Muzykę do przedstawienia autorstwa Marcina Pospieszalskiego wykonywać będzie na żywo chór i orkiestra. Do współtworzenia widowiska zaproszeni zostali Sztukmistrze z Lublina – profesjonalna grupa cyrkowa.
Widowisko „Koronacja” zostanie zaprezentowane w Centrum Spotkania Kultur podczas obchodów 1000-lecia koronacji Bolesława Chrobrego, które odbędą się Lublinie 11 maja. Rozpocznie je msza św. w archikatedrze lubelskiej, a po niej nastąpi uroczysty marsz przez miasto, z udziałem przedstawicieli władz i rektorów lubelskich uczelni na plac Teatralny, gdzie zaplanowano rodzinny piknik historyczny. Organizatorem wydarzenia jest Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie.
Bolesław Chrobry został koronowany w Gnieźnie w 1025 roku, najpewniej w Wielkanoc 18 kwietnia lub w uroczystość św. Wojciecha 23 kwietnia. Po śmieci Chrobrego, jeszcze w tym samym roku, na króla Polski koronowany został jego syn Mieszko II Lambert.
Polska Agencja Prasowa / RL / opr. ToMa
Fot. Centrum Spotkania Kultur w Lublinie
