Roboty wchodzą do naszego życia. Eksperci o przyszłości technologii

Rozwój robotyki, systemów opartych na sztucznej inteligencji i relacje człowiek – technologia są tematami konferencji zorganizowanej w Lublinie. 

Roboty coraz bliżej codzienności

– Unitree to chiński producent robotów kroczących, a ostatnio także humanoidów – mówi Maciej Antonik, prezes i założyciel firmy Education For Industry. – Oni są największym producentem na świecie. My byliśmy ich historycznie pierwszym dystrybutorem w Polsce, więc tego typu roboty sprzedajemy od 2021 roku. Tutaj widzimy najmniejszy model robopieska. I to jest robot, który służy do edukacji, do prostych badań naukowych, do eksperymentów, ale także do promocji, po prostu przy zabawie. Natomiast on ma coś, co nazywamy jego większymi braćmi. W Polsce i na całym świecie trwają eksperymenty nad wykorzystaniem tego typu robotów w zastosowaniach już bardziej profesjonalnych. Wyobraźmy sobie sytuację, że jest fabryka, w której są jakieś rury, a w nich przepływają jakieś ciecze czy gazy. Chcemy zobaczyć, czy coś się nie przegrzewa, czy coś nie cieknie. Montujemy kamerę termowizyjną czy odpowiedni czujnik na plecy takiego robota, programujemy go, żeby samodzielnie chodził, dokonywał pomiarów, analizował te dane i przekazywał człowiekowi informacje, jeśli wykryje jakieś anomalie.

Robotyzacja w przemyśle i usługach

– Przed robotyzacją, moim zdaniem, nie ma ucieczki. Już wszyscy stosują ją masowo w domu – zauważa Tomasz Hajduk, szef Polskiego Związku Robotyki i Automatyki Przemysłowej. – Roboty sprzątające, roboty kuchenne i inne tego typu rozwiązania pokazują, że robotyzacja i automatyzacja wkracza w nasze życie codzienne i to nie tylko w przemyśle, ale także w życiu domowym. Ja dzisiaj jadąc na konferencję do Lublina, na stacji zatrzymałem się na kawę i tam sprzątał duży robot do sprzątania. To nie tylko przemysł, ale także i usługi. A jeżeli chodzi o przemysł, to nie jest prawda, że roboty zabierają ludziom pracę. Roboty stosowane są wtedy, kiedy człowiek nie może pracować w danym środowisku, spawacze na przykład, albo jest to praca za ciężka. Czyli magazyny, pakowanie, przenoszenie paczek powyżej 25 kg, albo kiedy człowiek nie jest w stanie osiągnąć takiej dokładności, na przykład w montażu pewnych rzeczy czy wycinaniu pewnych rzeczy.

CZYTAJ: Humanoidalny robot pomoże studentom stomatologii radzić sobie z przestraszonymi pacjentami

– Jeszcze na ten moment możemy oddzielnie patrzeć na roboty, oddzielnie na sztuczną inteligencję – tłumaczy Arkadiusz Gola, kierownik Katedry Informatyzacji i Robotyki Produkcji na wydziale mechanicznym Politechniki Lubelskiej. – Natomiast to jest tylko kwestia czasu, kiedy sztuczna inteligencja będzie aplikowana w robotach i będziemy spotykać inteligentne roboty.

Człowiek i robot – współpraca czy rywalizacja?

– Zawsze rzeczy nowe budzą w nas więcej obaw niż pozytywnych oczekiwań. Ale to, że na przykład roboty są humanoidalne, jeszcze powiększa problem, bo człowiek trochę nie wie, czy to jest maszyna czy to jest człowiek – mówi dr hab. Bohdan Rożnowski z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, kierownik  Katedry Psychologii Pracy, Organizacji i Rehabilitacji Psychospołecznej. – Na dobrą sprawę, jeżeli współpracujemy z czymś, co samo coś robi, coś samo wymyśla, to mamy dwa mechanizmy. Z jednej strony myślimy, „o, to jest człowiek”, i rzeczywiście obserwuje się, że jak ludzie współpracują z agentami AI, to zaczynają ich traktować jak ludzi, wchodzą nawet czasami w rywalizację. Kto lepiej zrobi, kto szybciej zrobi, i zazwyczaj przegrywają. A z drugiej strony jest jednak w człowieku takie pragnienie, żeby to on był ważniejszy. I tu jest właśnie taki problem, że z jednej strony chcemy współpracować, ale z drugiej strony chcielibyśmy, żeby nasza pozycja była lepsza, czyli nie będzie partnerstwa i współpracy.

– Jest bardzo dużo dyskusji na ten temat, w jaki sposób powinna wyglądać edukacja przyszłych inżynierów – dodaje Maciej Antonik. – Jest to bardzo trudne zagadnienie, ponieważ technologia zmienia się tak szybko, że szkoły czy uczelnie mają problem z tym, żeby po prostu nadążyć nad zmianami takiej technologii. Natomiast ja osobiście wierzę, że i tak ta klasyczna ścieżka – technikum, studia wyższe, przynajmniej na poziomie inżyniera – dalej dają bardzo dobre podstawy dla przyszłego inżyniera, żeby mógł szybko uczyć się nowych technologii i je rozwijać.

CZYTAJ: Przyszłość medycyny już działa w Lublinie. Nowy robot operuje w szpitalu [ZDJĘCIA, WIDEO]

– W badaniach okazywało się, że kiedy ludzie współpracowali akurat z cobotami, (takie drobne ramię, które współpracuje z człowiekiem, czyli podaje mu jakiś materiał do pracy albo robi jakąś powtarzalną czynność), to gdy nie mieli możliwości choćby wyłączenia, ramię działało autonomicznie, było załączone z centrali, to byli dużo bardziej zestresowani i mieli nawet wskaźniki fizjologiczne większego stresu. To ich bardziej męczyło. A jeśli mieli możliwość wyłączenia, zmodyfikowania działania, był dużo mniejszy stres i to jest właśnie ten element posiadania kontroli. Ale też istotne jest to, żeby ludzie wiedzieli, co tak naprawdę się dzieje w tej maszynie. W jaki sposób algorytm działa i co doprowadza do podania mu takiego rezultatu. Jeżeli to wiedzieli, mieli poczucie kontroli poznawczej. I oczywiście, z komunikacją jest kolejny problem, bo my interpretujemy wypowiedzi robota tak jakby była to wypowiedź człowieka, a to nie jest tak, że robot ma te intencje, które miałby człowiek. Tak że tutaj doprowadzenie do stworzenia języka współkomunikacji, który będzie adekwatny – podsumowuje dr hab. Bohdan Rożnowski.

POSŁUCHAJ: Cyberiada – To ja, robot

Konferencja jest związana z podsumowaniem dotychczasowej działalności Branżowego Centrum Umiejętności w dziedzinie Robotyki przy Zespole Szkół Transportowo-Komunikacyjnych im. Tadeusza Kościuszki w Lublinie, które działa od września ubiegłego roku. Całkowita wartość projektu wynosi 13,5 mln zł, a jego finansowanie w całości pochodzi z Funduszy Europejskich.

LilKa / opr. LisA

Fot. pexels.com