• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 9°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
piątek, 20 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Audycje > Borszcz Ukraiński po Lubelsku > 20.04.2025 Borszcz Ukraiński po Lubelsku – Oksana Basaraba o wielkanocnych tradycjach domowych w Ukrainie

20.04.2025 Borszcz Ukraiński po Lubelsku – Oksana Basaraba o wielkanocnych tradycjach domowych w Ukrainie

20 kwietnia 2025 / 17:40
A A
oksana 2025 04 17 235706
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

Anna Kovalova: Wielkanoc w Ukrainie to jedno z najważniejszych i najbardziej uroczystych świąt w roku. Zazwyczaj przypada później niż w Europie Zachodniej, jednak w tym roku obchodzono ją w tym samym dniu.  O wielkanocnych zwyczajach i wspomnieniach ze swojego domu rodzinnego opowie Oksana Basaraba z Fundacji Kultury Duchowej Pogranicza w Lublinie.

Oksana Basaraba: Tradycje wielkanocne zaczynają się dla mnie od Niedzieli Palmowej. Wtedy święcimy te gałązki — czy to wierzbowe, czy inne — i moim zdaniem właśnie wtedy zaczyna się taki okres przygotowań do Wielkanocy. Przygotowań nie tylko w sensie sprzątania i gotowania, ale przede wszystkim duchowych. Bo to też czas intensywnych nabożeństw.

Dla mnie ważnym dniem przygotowań jest czwartek. Na Ukrainie bardzo często nazywa się go „czystym czwartkiem”, bo mówi się, że do piątku, do wystawienia całunu, trzeba wszystko posprzątać, zrobić całą ciężką pracę — na podwórku, w domu, w mieszkaniu. Trzeba umyć wszystkie okna, wyprać i tak dalej. W mojej rodzinie bardzo często było tak, że najstarsza kobieta — czy to babcia, czy teraz mama — piekła wtedy paski, czyli takie wielkanocne babki. One mają swój własny wygląd, swoją formę. W mojej rodzinie te babki nie były bardzo słodkie — to było bardziej ciasto na słono, trochę podobne do chleba, może tylko z większą ilością jajek, masła, mleka niż w zwykłym cieście. Pół dnia, a nawet dłużej, ta najstarsza kobieta z rodziny poświęcała na wypiekanie tego chleba i tych wielkanocnych babek tych pasek. Oczywiście, to był też taki dzień, kiedy nie wchodziło się do kuchni, kiedy paski były w piecu — bo bardzo ważne było, żeby ciasto dobrze wyrosło, żeby wszystko się upiekło tak, jak trzeba. Nie mieliśmy jakichś przesądów, że coś się stanie, jeśli się nie upiecze, ale była to tradycja, że każda kobieta chciała się pochwalić, że upiekła jak najlepszą paskę. Dlatego starała się, żeby było cicho, żeby się skupić, żeby o niczym nie zapomnieć i nie robić tego w chaosie, tylko z modlitwą i spokojem. Moja babcia zawsze mówiła, że trzeba się modlić, żeby wszystko się udało, i dziękować, że w ogóle mamy możliwość upiec te paski.

Wielki piątek to dzień, kiedy mamy już nabożeństwo z wystawieniem całunu — i wtedy staramy się nie robić ciężkiej pracy. Raczej poświęcamy ten czas na modlitwę i ewentualnie lżejsze przygotowania. Jeśli ktoś jeszcze nie zdążył czegoś ugotować, to czasem piekło się jeszcze jakieś ciasta na stół wielkanocny. Ale generalnie to już był dzień spokojny.

Sobota to przygotowanie wielkanocnego koszyka. Staramy się wtedy wszystko zebrać, zobaczyć, co będziemy wkładać do środka, i kończymy przygotowania przed Wielkanocą. Do koszyka w naszej rodzinie zawsze wkładało się przede wszystkim dużą paskę — bo miała wystarczyć dla wielu osób. Do tego wędliny: szynkę, kiełbasę — najlepiej domowe, wędzone. Obowiązkowo ser, ale zawsze na słono, chociaż wiem, że w niektórych regionach robi się serowe babki na słodko, zapiekane. Masło — też najczęściej domowe, własnoręcznie ubijane. Do koszyka wkładało się również korzeń chrzanu i oczywiście jajka. Zawsze było jedno jajko, które później w niedzielę służyło do dzielenia się — gospodarz domu podchodził do każdego, składał życzenia i częstował tą cząstką jajka wszystkich członków rodziny. Ten koszyczek był dekorowany naturalną zielenią. Nigdy nie używaliśmy sztucznych ozdób, jak plastikowe jajeczka czy gałązki. Zawsze to były świeże rośliny — typowe dla Ukrainy, np. barwinek. Na koszyk kładliśmy też haftowany ręczniczek, który przykrywał zawartość.

Potem całą rodziną staraliśmy się iść na wielkanocne nabożeństwo — bardzo często odbywało się ono o północy, czasem o drugiej czy trzeciej w nocy. Po powrocie — po około czterech godzinach — rozpoczynaliśmy śniadanie wielkanocne. Jak wspomniałam, zaczynaliśmy od podzielenia się jajkiem, tym poświęconym, obranym ze skorupki. Wszystko, co było w koszyku, trafiało na stół. Wielkanocne śniadanie to też była okazja, żeby złożyć sobie życzenia, posiedzieć razem, porozmawiać. Czasami to śniadanie się przedłużało, bo był to wolny dzień spędzany z rodziną. Bardzo rzadko wychodziliśmy z domu — to nie było tak, jak w Boże Narodzenie czy Nowy Rok.

Oczywiście z okresem wielkanocnym szczególnie kojarzy mi się tradycja haiwek dla dzieci i młodzieży. W Polsce ukraińska diaspora kultywuje tę tradycję – haiwki tańczą nie tylko dzieci i młodzież, ale także dorośli i seniorzy. Wszyscy chętni mogą wziąć w nich udział. Bardzo się cieszę, że ta tradycja się odradza i jest kontynuowana. Kiedyś haiwki organizowano głównie przy cerkwi – dzieci i młodzież gromadziły się po śniadaniu wielkanocnym i brały udział w zabawach, śpiewach i tańcach. W niektórych regionach odbywają się one w pierwszą niedzielę po Wielkanocy.
Szczególnie cieszy mnie to, że od lat 90. ta tradycja zaczęła wracać na zachodnią Ukrainę, a obecnie coraz częściej widzę, że jest promowana i kontynuowana także przy parafiach w różnych regionach Ukrainy. Radością napawa mnie fakt, że dziś uczestniczą w niej nie tylko dzieci i młodzież, ale również dorośli i osoby starsze. To naprawdę piękne, że ta tradycja się odradza i jest przekazywana kolejnym pokoleniom.

Anna Kovalova: O wielkanocnych zwyczajach i wspomnieniach z domu rodzinnego mówiła Oksana Basaraba. Wersję ukraińską można posłuchać na podcasty.radiolublin.pl. Do usłyszenia za tydzień Anna Kovalova.

Fot. Iryna Kazan / nadesłane

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2025/04/20.04.2025_borszcz_ukrainski_po_lubelsku-2025-04-17-235708.mp3

20.04.2025 Borszcz Ukraiński po Lubelsku

REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11155480f9faf98e28e2e5a5a9f3ef1c39cc2a71 xl
Na widelcu

20.11.2026 Na widelcu – szaszłyk z chleba tostowego

20 listopada 2026
EAttachments11155687b0076b690059a26ea892608dae7e09fc xl
Wiadomości

Gen. Roman Polsko: Kluczowa jest odbudowa systemów obrony cywilnej

20 listopada 2026
EAttachments11155444605937af1f2ff5b9d1e8022d30eba059 xl
Cyfrowy świat

20.11.2026 Cyfrowy świat – jak ograniczyć dostęp dziecka do Internetu

20 listopada 2026
EAttachments11153825de71567667568ca383bbb33ce8823150 xl 1
Agroradio

Wyjątkowy zielnik sprzed niemal 300 lat. Prawdziwy skarb biblioteki Uniwersytetu Przyrodniczego

20 listopada 2026
EAttachments11153825de71567667568ca383bbb33ce8823150 xl
Wiadomości

Wyjątkowy zielnik sprzed niemal 300 lat. Prawdziwy skarb biblioteki Uniwersytetu Przyrodniczego

20 listopada 2026
EAttachments111552131ad68af0179b962ca0e82f55f2a118f8 xl
Wiadomości

Alarm na granicy. Wstrzymano odprawy w Hrebennem

20 listopada 2026
EAttachments11155022c23e68de31c3a9405507eec8db1cdc82 xl
Gość Radia Lublin

Alarm powietrzny na Lubelszczyźnie. Służby apelują o zachowanie ostrożności

20 listopada 2026
EAttachments1115491211788a1334cf29b6927f566948d005b2 xl
Wiadomości

Lubelski Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego: obiekt, który spadł obok Chmielek, cały czas płonie [AKTUALIZACJA]

20 listopada 2026
Następna wiadomość
mid epa12042555 2025 04 20 174621

Ukraińscy eksperci: Rosja kontynuuje ataki mimo zapowiedzianego rozejmu wielkanocnego

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

Protest w kopalni Bogdanka. Związkowcy żądają konkretnych deklaracji

Politolog o ustawach aborcyjnych: trudno mówić o sukcesie

17.11.2026 Ekspresem przez historię

23.10.2026 Ekspresem przez historię

26.10.2026 GPS – Globalny Punkt Spojrzenia – Brazylia po wyborach. Nowe otwarcie czy stare podziały?

Tragiczny wypadek w miejscowości Hubinek. Nie żyją dwie osoby

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj