Dziś (27.01) obchodzimy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Dzień ten został ustawiony w rocznicę wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Dziś w całej Polsce odbyły się uroczystości upamiętniające losy Żydów, którzy zginęli podczas II wojny światowej.
W czasie polityki eksterminacyjnej prowadzonej przez nazistowskie Niemcy zginęło łącznie około 6 mln osób pochodzenia żydowskiego.
– To jest dla mnie trudny dzień. Muszę wracać myślami do swojej historii – mówi były więzień niemieckiego nazistowskiego obozu dla polskich dzieci w Łodzi Jerzy Jeżewicz. – W wieku 2,5 roku byłem już (dla nazistów) „terrorystą”, także bardzo wcześnie zaczynałem. Spędziłem za drutami obozu niemieckiego w Łodzi rok czasu i drugi niecały rok w Potulicach. W Łodzi wiadomo – to był początkowo jeden z największych obozów koncentracyjnych dla polskich dzieci, a później były tam zwożone dzieci z prawie całej Europy. Obóz ten nic nie różnił się od obozu dla dorosłych. Różnił się tylko tym, że nie było w nim komór gazowych, tak jak u dorosłych, ale warunki bytowania i cały pobyt wyglądał tak samo, jak w obozach dla dorosłych. Szczególne było to, że nie było nikogo ze starszych osób. Tam były dzieci nawet od 6 miesięcy, jedna dziewczynka, a poza tym dzieci od 2 do 16 lat. Dzieci po 16. roku wywożono do Oświęcimia.
CZYTAJ: Śledztwo ws. działania na szkodę Stadniny Koni w Janowie Podlaskim
– Niemieccy austriaccy naziści przypisali Lublinowi szczególnie tragiczną funkcję – mówi Marek Duda z Państwowego Muzeum na Majdanku. – Tutaj mieścił się obóz koncentracyjny na Majdanku. Na terenie województwa – obóz zagłady w Bełżcu, gdzie zginęło ponad 400 tysięcy osób w ciągu 9 miesięcy, obóz zgłady w Sobiborze, gdzie zginęło 170 tysięcy osób. Na dodatek ta tragiczna rola Lublina i Lubelszczyzny osadzała się też tym, że właśnie tutaj w Lublinie naziści zlokalizowali sztab akcji Reinhardt. Spośród ok. 6 milionów ofiar Holokaustu można powiedzieć ok. 1/3 osób została zamordowana właśnie w ramach akcji Reinhardt, czyli w obozach zagłady Treblince, Bełżcu, Sobiborze, w gettach, obozach pracy na Majdanku, zlokalizowanych na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Cała ta akcja był nadzorowana właśnie z Lublina.
– Moja rodzina pochodziła z Polski, ale niestety prawie cała umarła w Holokauście, bo byli Żydami – mówi Samantha Rodriguez Del Rio z Meksyku. – Prawie wszyscy zostali zamordowani w punkcie egzekucyjnym w lesie. Pradziadek i dwóch braci wyemigrowali do Meksyku przed wojną. Najmłodsza siostra mojego pradziadka przeżyła wszystko, była w getcie warszawskim, na Majdanku, w Trawnikach i w Oświęcimiu. Ona przeżyła i też wyemigrowała do Meksyku. Bardzo mało o tym wiedzieliśmy. Ona nie chciała mówić.
CZYTAJ: „Jesteśmy wstrząśnięci tragedią”. Ratownicy medyczni oddadzą hołd zamordowanemu koledze
– Dokładnie 22 lipca 1944 roku Majdanek został faktycznie zlikwidowany. Musiało minąć jeszcze niemal pół roku, żeby obóz w Auschwitz również został wyzwolony – mówi Marek Duda. – Z różnych relacji, dzienników, pamiętników więźniarskich z różnych obozów wiemy, że w dużej mierze życie emocjonalne więźniów tych obozów polegało właśnie czasami na plotkach, a czasami prawdziwych doniesieniach na temat sytuacji na frontach. To były takie fale nadziei, które ich podtrzymywały przez jakiś czas.
– To był bardzo trudny okres, smutna historia, bo dużo ludzi straciło część rodziny – mówi Samantha Rodriguez Del Rio. – Dlatego to jest trauma. Ważne jest żeby o tym pamiętać, uczyć nowe pokolenie i nie powtórzyć. Jeśli nie uczymy się tego, co było, możemy to powtarzać.
W Lublinie w 1942 roku rozpoczęła się akcja Reinhardt, która miała na celu wymordowanie Żydów zamieszkujących na terenach okupowanej Polski i „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.
InYa/ opr. DySzcz
Fot. Krzysztof Radzki
Pliki dźwiękowe
A 27_01 16_40 Dzień pamięci o ofiarach holokaustu
