W Lublinie upamiętniono słynne robotnicze protesty sprzed 46 lat, które do historii weszły pod nazwą Lubelskiego Lipca 80. Obchody rozpoczęły się przed Krzyżem Wdzięczności przy Drodze Męczenników Majdanka. Następnie po mszy świętej uczestnicy przemaszerowali przed pomnik Doli Kolejarskiej na terenie lubelskiej Lokomotywowni. Tam odbyły się przemówienia i zostały złożone kwiaty.
Protesty w lipcu 1980 roku rozpoczęły się Świdniku. Jako pierwsi, 8 lipca 1980 roku na wiadomość o podwyżkach mięsa i wędlin w zakładowej stołówce, zaprotestowali pracownicy w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik”. W kilka dni strajki objęły całą Lubelszczyznę. W sumie protesty objęły 150 zakładów na Lubelszczyźnie, w tym około 90 w samym Lublinie. 16 lipca w Lokomotywowni rozpoczął się strajk lubelskich kolejarzy. Kolejarze domagali się m.in. podwyżki poborów, zrównania zasiłków rodzinnych z milicją i wojskiem, a także wprowadzenia dodatku drożyźnianego. Pierwszego dnia protestowało tam 800 osób.
Ówczesne komunistyczne władze zgodziły się na ustępstwa, obiecując podwyżki płac i poprawę warunków pracy, a także – tak jak w Lokomotywowni lubelskiej – zgodę na tworzenie niezależnych rad zakładowych.
Lubelski Lipiec ‘80 miał bezpośredni wpływ na wydarzenia w sierpniu 1980 roku na Pomorzu i powstanie NSZZ Solidarność.
Lublin, 19.07.2026, fot. Cyprian Bartosiewicz
