• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 7°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
czwartek, 19 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Historyczne świadectwo w kolekcji lubelskiego muzeum

Historyczne świadectwo w kolekcji lubelskiego muzeum

20 lipca 2026 / 19:20
A A
EAttachments9645884972a2a82bcefdbc3614675d47ba3fcc9 xl
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

Do Państwowego Muzeum na Majdanku w Lublinie trafiło 90 dokumentów z korespondencji prywatnej doktora Jana Nowaka, który w sumie przebywał w czterech obozach koncentracyjnych: w Auschwitz, Gross-Rosen, na Majdanku i Leitmeritz. Z każdego z nich przenosił korespondencję, którą potem, po wyzwoleniu w 1945 roku, pieczołowicie przechowywał do śmierci w 1990 roku. Korespondencja przekazana muzeum przez Marka Trybulskiego, właściciela Krakowskiego Salonu Numizmatycznego, dokumentuje zarówno losy więźnia, jak i siłę rodzinnych więzi w czasie okupacji.

EAttachments96433043be53cad58635097f4311ac85a98e7e3_xl.jpg

– Zachowana korespondencja jest wyjątkowym świadectwem codzienności obozowej – mówi rzecznik prasowy Państwowego Muzeum na Majdanku, Agnieszka Kowalczyk-Nowak. – Mają wartość w zasadzie bezcenną, bo my dzięki nim jesteśmy w stanie odkryć nowe fakty dotyczące, po pierwsze, funkcjonowania obozu koncentracyjnego na Majdanku, poza tym, poznać losy jednego z więźniów, dosyć ważnego więźnia. To był jeden z pierwszych więźniów osadzonych na Majdanku z bardzo niskim numerem, numerem 19. Przebywał stosunkowo długo w obozie, więc wiele o tym wydarzeniach, które tutaj miały miejsce, wiedział, był ich świadkiem.

CZYTAJ: Bezcenne listy więźnia Majdanka trafiły do muzealnych zbiorów [ZDJĘCIA]

– Nazywam się Marek Trybulski, prowadzę Krakowski Salon Numizmatyczny. Przyszła do mnie do sklepu pani, która powiedziała, że chciała sprzedać monety. Pokazała te monety, myśmy je wycenili, kupiliśmy od niej nawet ten zbiór monet i powiedziała mi, że ma jakiś list obozowy. Bardzo mnie to zainteresowało, bo rok temu przekazałem jeden list obozowy z Auschwitz na ręce pana Płosy. Poprosiłem, żeby przyszła do mnie do sklepu z tym listem. Ja zobaczę, jeżeli będzie chciała go sprzedać, to my go kupimy. Przyszła na drugi dzień, położyła na stole ponad 90 dokumentów, gdzie można powiedzieć, do dnia dzisiejszego jestem w szoku, że są dokumenty w takiej liczbie dotyczące jednego człowieka.

EAttachments9643304a5c7104ff66b4001b95884c8d85dbe4a_xl.jpg

– Tutaj wiemy też na Majdanku, że jego znaczenie, jako jednego z tych pierwszych lekarzy, którzy przybyli, lekarzy więźniów, bo to też należy podkreślić, było dosyć znaczące – zaznacza Anna Wójcik z Archiwum Państwowego Muzeum na Majdanku. – On prowadził blok interny i miał taki też przywilej, że pozyskiwał sam, też decydował między innymi o tym, jakie leki należy sprowadzić do obozu. Wiemy też, że mógł poza obóz wychodzić w grupie lekarzy. Od 1943 roku regularnie raz w miesiącu, pod eskortą personelu obozowego, udawał się do miasta, do punktu PCK i tam w tym punkcie PCK pozyskiwane były leki.

CZYTAJ: Zbiory muzeum na Majdanku dostępne w wersji cyfrowej

– Jeżeli chodzi o jakość zachowania tych dokumentów, naprawdę jest doskonała – podkreśla Marek Trybulski. -Ten papier jest świeży, nie jest zalany jakimiś płynami, wszystko jest czytelne. Mamy jedną kartkę na przykład, gdzie nawet złocenia na brzegach tej kartki są widoczne do dnia dzisiejszego. Znaczek jest naklejony troszkę wyżej i ząbki nie są nawet pozaginane. To wszystko jest twarde, stan zachowania jest doskonały. Jan Nowak dożył do 1990 roku i podejrzewam, że te dokumenty były w jego rękach, była to jego historia, dbał o nią. Trzeba wziąć pod uwagę, że on był w czterech obozach. Od maja do maja, od 1941 do 1944 roku. Przeżył Auschwitz, Majdanek, Gross-Rosen i Leitzmeritz, gdzie przez te wszystkie lata on zbierał te listy, pakował je za każdym razem, jak był przenoszony do innego obozu i brał je ze sobą. Wydaje mi się, że były to dla niego relikwie jednak.

EAttachments9643304d21807d4bbbd88cbdf1fa6b4976a4dd4_xl.jpg

– Właśnie Jan Nowak jest bardzo pozytywnie oceniany przez współwięźniów – dodaje Anna Wójcik. – Między innymi jeden z więźniów, Stanisław Ciślikowski, pisał w swoich wspomnieniach na temat Jana Nowaka, że w momencie, kiedy zachorował na tyfus i później po tym tyfusie przeżył, udało mu się przeżyć chorobę, ale później był bardzo osłabiony, to Jan Nowak przychodził. Nie dość, że go doglądał i tak bardzo serdecznie się nim opiekował jak też innymi więźniami, to oddawał mu na przykład swoje porcje zupy. Znany był też z tego, że jako mimo wszystko lekarz jednak, czyli więzień uprzywilejowany, otrzymywał paczki, to później ci więźniowie, którzy nie otrzymywali paczek, bo na przykład nie mieli nikogo poza obozem, to on tymi paczkami się dzielił właśnie z innymi więźniami.

CZYTAJ: Wyjątkowa kolekcja listów trafiła do zbiorów Państwowego Muzeum na Majdanku

– Myślę, że jest to też bardzo cenne dla nas, bo pokazuje, że jeszcze w wielu miejscach, w wielu domach, nadal takie dokumenty się znajdują, że jeszcze nie wszystko wiemy i dużo do odkrycia przed nami – uważa Agnieszka Kowalczyk-Nowak. – A jednocześnie taki przekaz, taki dar, mam nadzieję, zachęci też inne osoby, które nadal są w posiadaniu tego rodzaju dokumentów do przekazywania ich muzeum. Po to, abyśmy mogli szerzej opowiadać o historiach osób, o których te dokumenty mówią, przybliżać dzieje Majdanka. No i przede wszystkim przechowywać je w muzeum w optymalnych warunkach, potem wykorzystywać w naszej działalności edukacyjnej i wystawienniczej.

EAttachments9643304edca7da6bb87d33c31d6831015f6fc8b_xl.jpg

Jan Nowak (1908–1990) został aresztowany przez Niemców w maju 1941 r. w Krakowie. Po pobycie w więzieniu Montelupich trafił do Auschwitz, skąd w lutym 1942 r. został przeniesiony do Majdanka. Pomimo dramatycznych warunków, niedoboru leków i środków opatrunkowych dr Nowak z oddaniem leczył współwięźniów, chroniąc wielu z nich przed selekcjami i śmiercią.

RyK / opr. PrzeG

Fot. Magdalena Michalew

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2026/07/EAttachments9645884c882524f173e1ced9b523c614d8a40cd_Prewiev.mp3

Historyczne świadectwo w kolekcji lubelskiego muzeum

Tagi: LublinPaństwowe Muzeum na Majdankuinfolisty
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments9571665e24e4bc6ad1606d454e30dc5e61d48e5 xl
Wiadomości

Wybuch w lubelskich zakładach chemicznych. Pracownicy ewakuowani

19 listopada 2026
EAttachments11149107b54ac929ee49234f401b5d05445735cf xl
Wiadomości

„Skala problemu jest porażająca”. Polscy przedsiębiorcy mają płacić za zagranicznych oszustów

19 listopada 2026
EAttachments11152839fec62cc83bdf09b3e26bb0d1839ddefb xl
Wiadomości

Spór o Górki Czechowskie. Radni PiS apelują, władze miasta odpowiadają

19 listopada 2026
EAttachments111525937ebf36befd78496a0aa866912203ca8d xl
Wiadomości

Policja podsumowała akcję „Odblaski” w Lublinie. 41 wykroczeń za brak odblasków

19 listopada 2026
EAttachments11152427be643c38f9e4d41aca670bef6d83c9b3 xl
Wiadomości

Protest w „Bogdance” trwa. Rząd rozmawia ze związkowcami

19 listopada 2026
EAttachments11152839f3470718c7929c71600d8622e79531f8 xl
Wiadomości

Turyści zostawią w Lublinie dodatkowe miliony? Jest pomysł na nową opłatę

19 listopada 2026
EAttachments11153321d42a6b0cdd0fd704fc116016abe268b1 xl
Wiadomości

Substancja o drażniącym zapachu w przedszkolu. Ewakuowano ponad 100 dzieci [ZDJĘCIA, AKTUALIZACJA]

19 listopada 2026
EAttachments9085148b107202c4de04467bd57762157aab6e9
Wiadomości

Dzieciństwo bez przemocy. Lublin rozbłyśnie na czerwono

19 listopada 2026
Następna wiadomość
EAttachments9646531eac8df4a4459f0bf63ce382c5f863d87 xl

Memoriał Andrzeja Trochanowskiego: wystartują dwie kolarskie grupy z regionu

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

Kilkadziesiąt godzin na odprawę. Potężne kolejki na granicy

Maciej Więckowski na podium mistrzostw Europy!

„Cmentarz uczy nas pokory”. Dziś Dzień Zaduszny

Polityczny pat w Izraelu. Prof. Marek Pietraś: kluczowe będą negocjacje

Biała Podlaska: podsumowanie kwesty na rzecz renowacji zabytkowych nagrobków

Wiceminister rolnictwa: Cały czas pracujemy nad budowaniem systemu bezpieczeństwa żywnościowego

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj