10. Kongres Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce trwa w Lublinie. W tym roku wydarzenie zrzesza ponad 150 naukowców z całego świata wokół tematu „Skrzyżowanie kultur”. W czasie konferencji badacze wracają także do dorobku Jerzy Giedroycia i jego podejścia do kultury.
O współczesnym kryzysie europejskim związanym właśnie z kulturą mówi polska historyk literatury, eseistka i publicystka, Irena Grudzińska-Gross. – Odbywa się w Europie dyskusja na temat granic tej różnorodności. Chodzi mi oczywiście o sprawy emigracji, w szczególności o sprawę powrotu czy też przyjazdu do Europy ludzi z byłych kolonii europejskich, którzy stanowią wyzwanie dla kultury europejskiej, ponieważ są jej jakby częścią, a jednocześnie Europa odrzuca ich.
CZYTAJ: „Skrzyżowanie kultur” w Lublinie. Rusza 10. Kongres Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce
Jak dużą rolę kultura odgrywa w tym momencie historycznym, w którym się znajdujemy i też, kiedy nawiązujemy do Giedroycia, który z jednej strony miał bardzo tradycyjne poglądy, ale z drugiej był bardzo otwarty?
– Kultura, o której mówił i której używał Giedroyć miała trochę inne znaczenie – mówi Sławomir Łukasiewicz, profesor KUL, pracownik Instytutu Europy Środkowej w Lublinie. – On traktował ją jak pole walki. Dla niego kultura nie była wyłącznie czymś dla pięknoduchów, tylko była narzędziem, które w okresie zimnej wojny nadawało się świetnie, żeby walczyć z komunizmem, marksizmem, z jakąś próbą zglajszachtowania człowieka, jego godności, istoty ludzkiej.
– Dzisiaj, kiedy mamy coraz większy problem z rozmową, z dialogiem, coraz bardziej widzimy, jak bardzo ten dialog, poznawanie siebie, otwartość na drugiego człowieka, poczucie solidaryzmu z drugim człowiekiem, próba zrozumienia innych postaw jest ważne we współczesnym świecie – mówi Anna Muller z Instytutu Polskiego w Ameryce, prof. historii na Uniwersytecie w Michigan. – Z tego powodu bardzo się cieszymy, że możemy ten 10. Kongres zorganizować w Lublinie. Wydaje mi się, że jest to wyjątkowe miejsce, żeby przypominać o różnorodności i o potrzebie dialogu, takiego ponad podziałami etnicznymi, narodowymi i podkreślać wagę tego dialogu i rozmowy jako próby zrozumienia siebie i dojścia do jakiegoś konsensusu, bo bez tego daleko nie zajdziemy. Zresztą widzimy w tym coraz bardziej podzielonym świecie.
CZYTAJ: Szczątki ludzkich płodów na posesji. Zatrzymano kobietę
– Dzisiaj nie mamy zimnej wojny jako takiej, nie mamy Giedroycia i takiego ośrodka jak Instytut Literacki, ale on wciąż jest inspirujący, bo ta kultura bardzo często odwoływała się również do wielokulturowości, do tego, że trzeba ułożyć relacje ze wszystkimi sąsiadami, że trzeba ich szanować, traktować po partnersku, że nie można narzucać wyłącznie na przykład polskiego punktu widzenia pozostałym, jeżeli chce się coś wspólnie robić. Widać ten związek pomiędzy kulturą, polityką, działalnością publiczną. Te wszystkie sfery ze sobą się przenikały. Kwestia tego, czy żyjemy w państwie wielokulturowym czy monokulturowym, czy promujemy patriotyzm, który polega na tym, że chcemy pracować wszyscy jak obywatele dla naszego kraju, że wybieramy chociażby Unię Europejską jako projekt cywilizacyjny w odróżnieniu od tego, co ma do zaproponowania Putin – to wszystko ma wymiar kulturalny.
10. Kongres Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce po raz pierwszy odbywa się w Lublinie. Łącznie zaplanowano 42 panele dyskusyjne. Wśród prelegentów są naukowcy m.in. Francji, Wielkiej Brytanii oraz Stanów Zjednoczonych. Wydarzenie potrwa do jutra (13.06).
InYa/ opr. DySzcz
Fot. Magdalena Michalew
Pliki dźwiękowe
Potrzeba dialogu. W Lublinie o Skrzyżowaniu kultur
