Osadę sprzed ponad 4,5 tysiąca lat odnaleźli archeolodzy podczas badań na trasie budowy obwodnicy Gorajca w ciągu drogi krajowej numer 74 w powiecie zamojskim. – Ratownicze wykopaliskowe badania archeologiczne zostały przeprowadzone latem 2025 roku – poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków.
W trakcie badań na stanowisku potwierdzono i przebadano 124 obiekty archeologiczne o zróżnicowanej głębokości, wielkości, przeznaczeniu i charakterze, w tym 81 obiektów datowano na schyłkowy okres neolitu na podstawie ceramiki odkrywanej w ich wypełniskach i przypisano ludności kultury amfor kulistych, która funkcjonowała w okresie około 3100-2600 lat p.n.e. Wśród nich dominowały różnorodne jamy gospodarcze, którym towarzyszyły dołki po słupach stanowiących naziemną konstrukcję nad tymi obiektami. W obiektach tych odkryto skupiska ceramiki, z których wyklejono 5 całych naczyń w typie amfor. Największa z nich posiadała wysokość 45 cm i średnicę 45 cm. Ogółem pozyskano ponad 5 tysięcy fragmentów ceramiki i kilkadziesiąt drobnych narzędzi krzemiennych.
CZYTAJ: Zabytki odzyskają dawny blask. Grube miliony na rewitalizację w Lubelskiem [ZDJĘCIA]
Jak wskazuje Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków, na podstawie zgromadzonego materiału można założyć, że jest to przykład jednolitego pod względem kulturowym i chronologicznym stanowiska archeologicznego, które w całości można przypisać osadzie kultury amfor kulistych. Osady tej kultury odkrywane i badane są bardzo rzadko. Częściej specjaliści mają do czynienia z odkrywaniem pojedynczych grobów tej kultury.
Całość materiału zabytkowego, po jego opracowaniu i końcowej analizie, trafi do zbiorów Muzeum Zamojskiego w Zamościu.
MaK / opr. ToMa
