Zamach w Krakowie, a poczucie bezpieczeństwa Polaków. Socjolog o odpowiedzialności polityków i mediów

Jak zamach terrorystyczny w Krakowie wpłynie na nasze poczucie bezpieczeństwa? Jak powinni zachowywać się odpowiedzialni politycy i media? O tym mówi socjolog, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Robert Szwed w rozmowie z Sebastianem Pawlakiem.

CZYTAJ: Ekspertka: Ustalenie motywu zamachu w Krakowie będzie bardzo trudne

Jeśli nie zaburzenia psychiczne sprawcy, to co powoduje, że człowiek bierze karabin, wcześniej planuje i zaczyna strzelać do przypadkowych ludzi?

– Badania w tym zakresie pokazują, że jest to splot bardzo wielu czynników – mówi w rozmowie z Radiem Lublin prof. Szwed. – Z jednej strony poczucia samego sprawcy, na przykład upokorzenia, wykluczenia, lęków. Z drugiej strony grupy, z którymi się kontaktuje, mogą również wspierać tego typu zachowania. Natomiast za tym wszystkim stoi również jakieś uzasadnienie, którym może być na przykład ideologia, albo jakieś inne czynniki, które moralnie usprawiedliwiają tego rodzaju zachowania ekstremalne. W tym przypadku będziemy czekali na szczegółowy profil sprawcy – dodaje. 

Żyjemy w czasach nieustannego pośpiechu, presji, polaryzacji. Może to są powody wzrostu agresji?

– Myślę, że tutaj jest bardzo wiele czynników – przyznaje prof. Szwed. – Z jednej strony właśnie te czynniki psychiczne, o których nie powinniśmy zapominać w przypadku tej sytuacji, bo mamy do czynienia z jednej strony z zabójstwem rodziny i z drugiej strony z tym masowym zachowaniem, egzekucją na Rynku Głównym w Krakowie. Istnieje bardzo wiele różnych czynników. Ten kontekst, w którym obecnie żyjemy, konfliktu na Ukrainie, różnego rodzaju zamachów w Europie, których doświadczyliśmy, niepokojów we Francji i niepokojów również w Polsce, obecnością policji na ulicach. Z drugiej strony pewnymi agresywnymi zachowaniami różnego rodzaju polityków. To powoduje, że obywatele czują się lekko zdezorientowani w jakim kierunku powinni iść. Czy dalej funkcjonuje ten porządek, w którym do tej pory funkcjonowaliśmy? Czy te normy, które zakazywały zachowań pewnego rodzaju są być może teraz akceptowalne i dopuszczalne? W umysłach niektórych osób tego typu przesłanki mogą być wystarczające. Natomiast dla osób, które normalnie funkcjonują w społeczeństwie, raczej to jest punkt refleksji i zatrzymania, a nie podejmowania tego rodzaju skrajnych zachowań – dodaje. 

Już kilka godzin po zamachu politycy pokłócili się o przyczyny, reakcję służb.

– W Polsce jesteśmy w okresie bardzo mocnej polaryzacji politycznej społeczeństwa – tłumaczy prof. Szwed. – Dlatego niemal natychmiast politycy, również niestety dziennikarze, włączyli w to zagadnienia, łamania prawa przez innych polityków, nawiązali do zagadnień związanych z Trybunałem Konstytucyjnym, z nożownikami, a więc pojawiło się bardzo wiele tego typu historii, które w efekcie wskazują na to, że państwo jest w tej chwili niezdolne do funkcjonowania. Niestety takie poczucie zagrożenia, które budowane jest przez nieodpowiedzialnych polityków oraz dziennikarzy powoduje, że ludzie czują się właśnie zagubieni. Powinni otrzymać potwierdzenie, że państwo dobrze funkcjonuje. Natomiast jest coś zupełnie odwrotnego. W niektórych mediach słyszymy właśnie nawoływania do tego, że z tym państwem dzieje się naprawdę źle. Jesteśmy na granicy wojny domowej. To jest bardzo nieodpowiedzialne i nieuzasadnione w żadnym z tych punktów – dodaje. 

POSŁUCHAJ CAŁEJ ROZMOWY: 

Dziś (09.11) nad ranem w szpitalu zmarł sprawca sobotniego (07.11) ataku na Rynku w Krakowie. W zamachu zginęło 6 osób, a 16 zostało rannych, w tym 2 policjantów. W domu sprawcy w Ostrowcu Świętokrzyskim znaleziono ciała jego rodziców i siostry. 

CZYTAJ: Kraków: Sprawca sobotniej strzelaniny na Rynku Głównym zmarł w szpitalu

PaSe / opr. PaW

Fot. Przemysław Guzewicz / archiwum RL