Puszcza Solska, gdzie od wtorku (05.05) strażacy walczą z rozległym pożarem, to obszar ochrony zagrożonych gatunków ptaków, a także torfowisk, borów bagiennych i łąk. Puszcza zajmuje ponad 79 tys. ha powierzchni na terenie woj. lubelskiego i podkarpackiego.
Na obszarze Puszczy Solskiej w powiecie biłgorajskim w nadleśnictwie Józefów strażacy walczą z pożarem lasu, który według szacunków leśników obejmuje ok. 300 ha. Część tego terenu należy do Lasów Państwowych, a część to lasy prywatne.
Zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Józefów Adam Kraczek powiedział Polskiej Agencji Prasowej, że pożarem objęty jest fragment Puszczy Solskiej cenny przyrodniczo. – To w dużej mierze bory bagienne, siedliska borowe wilgotne (…) na płytkich torfach i murszach – powiedział.
CZYTAJ: Pożar lasów na obrzeżach Puszczy Solskiej. Niestety ogień się rozprzestrzenia [ZDJĘCIA, WIDEO]
W Puszczy Solskiej występują sosnowe bory bagienne. Jak podkreślił Kraczek, są to obszary priorytetowej ochrony w dyrektywie unijnej, wyłączone z użytkowania.
Puszcza Solska to rozległy obszar leśny, z dominacją borów, gdzie drzewostany tworzą głównie sosny. Zajmuje część Kotliny Sandomierskiej oraz niewielkie fragmenty Roztocza. Według danych Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie Puszcza obejmuje powierzchnię ponad 79 tys. ha. Położona jest w województwie lubelskim (w powiatach biłgorajskim, tomaszowskim, zamojskim) oraz województwie podkarpackim (powiat lubaczowski).
Puszcza Solska oraz Uroczyska Puszczy Solskiej są objęte ochroną unijnego programu Natura 2000.
Szczególną ochroną objęto żyjące tutaj zagrożone gatunki ptaków (ujęte w tzw. dyrektywie ptasiej UE). Są to m.in. włochatka, orlik krzykliwy, puchacz, lelek, bocian czarny, bielik, żołna, dzięcioł czarny, białogrzbiety i zielonosiwy, trzmielojad, puszczyk uralski, sóweczka, głuszec, dubelt, cietrzew. Puszcza Solska jest uznawana przez międzynarodową organizację pozarządową BirdLife International, zajmującą się ochroną ptaków, za jedną z ostoi gatunków ptaków zagrożonych w Unii Europejskiej.
Ochrona uroczysk w Puszczy dotyczy cennych siedlisk przyrodniczych i obejmuje m.in. nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników (rodzaj jaskrów), zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, torfowiska i trzęsawiska, bory i lasy bagienne, jodłowy bór świętokrzyski, a także buczyny – lasy, w których znajdują się stare drzewostany buka zwyczajnego w wieku 110-200 lat.
Występują tu też różne gatunki zwierząt chronionych: motyle (czerwończyk nieparek, przeplatka aurinia), ważki (trzepla zielona, zalotka większa), ryby (głowacz białopłetwy, minóg strumieniowy), nietoperze (mopek, nocek Bechsteina), a także kumak nizinny, żółw błotny, bóbr europejski, wydra, ryś i wilk. Puszcza Solska jest kluczowym korytarzem ekologicznym dla wilka i rysia, łączącym Polskę zachodnią z wschodnią częścią Europy i Azją.
Puszcza Solska to kompleks leśny porastający głównie ubogie gleby piaszczyste. Teren jest urozmaicony wydmami, zagłębienia między wydmami wypełniają torfowiska. Na obszarze Puszczy jest gęsta sieć śródleśnych cieków i rzek, wśród których najważniejsze to Tanew, Wirowa, Szum, Sopot, Studzienica, Różaniec. Rzeki, przecinając krawędź Roztocza, tworzą liczne wodospady zwane szumami – w korytach rzek są niewielkie progi skalne, które powodują powstawanie kaskad.
Przez stulecia Puszcza Solska była obszarem wykorzystywanym gospodarczo. Prowadzono w niej wyrąb drewna, wypalanie smoły drzewnej i produkcję węgla drzewnego. W czasie II wojny światowej teren był miejscem działalności oddziałów partyzanckich. W czerwcu 1944 r. w rejonie Osuch doszło do jednej z największych bitew partyzanckich na ziemiach polskich podczas okupacji niemieckiej.
Teren Puszczy Solskiej objęty jest zróżnicowanymi formami ochrony. Są tu rezerwaty przyrody, m.in.: Obary (82,25 ha), Czartowe Pole (63,71 ha), Nad Tanwią (41,33 ha), Bukowy Las (86,90 ha), a także Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej, Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy.
Puszcza Solska sąsiaduje także z Roztoczańskim Parkiem Narodowym (RPN) i łączy się z nim tzw. korytarzem ekologicznym, który stanowi pas lasu. Wicedyrektor RPN Przemysław Stachyra powiedział Polskiej Agencji Prasowej, że pożar w Puszczy jest oddalony od Parku w linii prostej o ok. 10 km na południe i w tej chwili nie stanowi dla niego bezpośredniego zagrożenia.
RPN jednak wprowadził w środę zakaz wstępu na obszary leśne Parku „do chwili opanowania zagrożenia pożarowego w Puszczy Solskiej oraz poprawy warunków atmosferycznych”. – Mamy bezprecedensową suszę, po dwóch latach niedoborów wody. To sytuacja bardzo niebezpieczna, wręcz krytyczna. W ekosystemie nie ma wody, ściółka jest sucha jak papier. Nawet wyrzucony choćby z samochodu niedopałek papierosa czy wyrzucona w lesie szklana butelka, która zogniskuje promienie, może spowodować kataklizm. Niebezpieczeństwo pojawienia się zarzewia ognia jest duże – powiedział Stachyra.
Pożar lasu na terenie Nadleśnictwa Józefów wybuchł we wtorek. W akcji gaśniczej w środę bierze udział kilkuset strażaków oraz śmigłowce i samoloty gaśnicze. Wspiera ich 70 żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej, którzy m.in. lokalizują zarzewia ognia i dogaszają pogorzeliska. We wtorek w trakcie akcji rozbił się samolot gaśniczy dromader, w wyniku czego zginął pilot maszyny.
Z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej Puszcza Solska jest zaliczana do obszarów o wysokim stopniu zagrożenia pożarowego. Wynika to bezpośrednio z dominacji łatwopalnych borów sosnowych oraz bogatych zasobów suchej ściółki w okresach niedoboru opadów.
RL / Polska Agencja Prasowa / opr. ToMa
Fot. Iwona Burdzanowska / Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie. Infografika Michał Czernek / PAP
