Gmina Gorzków w powiecie krasnostawskim to niewielki samorząd z bogatą historią, który próbuje walczyć z niekorzystnymi trendami demograficznymi. O tym, czy inicjatywy podejmowane przez władze gminy mogą przyczynić się do zwiększenia liczby mieszkańców, z wójtem gminy Gorzków Piotrem Cichoszem rozmawiał Tomasz Nieśpiał.
Jak żyje się w gminie, gdzie przed laty wypoczywał sam król Jan III Sobieski, a pierwszy proboszcz miejscowej parafii niemal został papieżem?
– Myślę, że żyje się bardzo dobrze mieszkańcom, którzy mają tutaj pracę. Gorzków jest jedną z najstarszych miejscowości w województwie lubelskim. Początki osadnictwa, które płynęło z zachodu, sięgają XIV wieku. Pierwsza parafia to jest rok 1404 i tutaj właśnie pojawia się postać Mikołaja Trąby, ówczesnego spowiednika króla Władysława Jagiełły, późniejszego prymasa, arcybiskupa gnieźnieńskiego. Mikołaj Trąba o mało nie został papieżem, a więc wybitna postać w XV wieku. Kolejną wybitną postacią związaną z Gorzkowem jest Jan III Sobieski, król, który jako właściciel Gorzkowa i okolicznych miejscowości ufundował tutaj kościół, ufundował kościelną bibliotekę, szpital i był także założycielem miasta Gorzków, miasta prywatnego. Te pozostałości są obecne chociażby w układzie urbanistycznym naszego miasteczka, gdzie zachowany jest czworoboczny rynek, kościół świętego Stanisława z epoki Jana III Sobieskiego z XVII wieku. Zbiornik wodny, który odbudowaliśmy w ostatnich latach, także historycznie wywodzi się z XV wieku. Są pozostałości historyczne, do których możemy się odwoływać, z których możemy być dumni jako mieszkańcy Gorzkowa i ta historia może być dla nas dzisiaj bodźcem do tego, żeby jednak wierzyć w Gorzków i próbować rozwijać tę miejscowość. Musimy znaleźć taki sposób na promocję tej gminy, aby ona mogła przetrwać, bo jesteśmy małą jednostką, jednostką, która liczy około 3000 mieszkańców. Gorzków, będący w przeszłości miastem, to dziś około 250 mieszkańców. Wymieniam te dane, żeby mieć zrozumienie dla skali tego zjawiska, które współcześnie nas dotknęło, czyli odpływ ludzi wykształconych, ludzi, którzy często tu wracają tylko do rodzin, wracają na groby, ale na co dzień gdzieś tam funkcjonują w innej przestrzeni, w większych ośrodkach.
Co udaje się robić w tym zakresie? Jakie działania podejmuje wasz samorząd, żeby zminimalizować tę niekorzystną sytuację, może nawet poprawić ją w przyszłości?
– Z jednej strony mamy bardzo atrakcyjny niski system podatków i opłat lokalnych, jeden z najniższych w Polsce. Jeśli chodzi o podatek rolny, podatek od nieruchomości, podatek od środków transportu, to jesteśmy w absolutnej czołówce w Polsce. Zachęcam w tym zakresie wszystkich przedsiębiorców, osoby poszukujące nieruchomości do tego, żeby brać pod uwagę naszą gminę.
Czyli gmina Gorzków rajem podatkowym?
– Tak. To pojęcie może być akurat źle kojarzone, ale jesteśmy gminą, która ma bardzo niski system podatkowy i maksymalnie uproszczony. Naprawdę warto rozważać prowadzenie działalności na terenie naszej gminy, bo ten system podatkowy plasuje nas w absolutnej czołówce w Polsce.
Niskie podatki na pewno pozwalają w jakiś sposób wyjść z ofertą do przedsiębiorców, ale to są też inwestycje o charakterze społecznym.
– Tak. Jeśli chodzi o inwestycje społeczne, to chciałbym wymienić tutaj społeczną inicjatywę mieszkaniową SIM Wschód. Należymy do tej spółki z siedzibą w Łęcznej. W tym momencie jesteśmy na etapie uzgodnienia projektu architektoniczno-urbanistycznego budowy 20 mieszkań na terenie naszej gminy w miejscowości Wielkopole. Jeżeli prace projektowe będą postępować zgodnie z harmonogramem, to już w przyszłym roku będzie prowadzona rekrutacja do wynajmu, do zamieszkania w tych obiektach. Dodam, że będą tam zachowane preferencje dla mieszkańców naszej gminy, ale jeżeli nie będzie zainteresowania wśród mieszkańców, to jesteśmy też otwarci na rodziny spoza naszej gminy, z gmin ościennych czy nawet z większych ośrodków. Regulamin rekrutacji będzie skonstruowany tak, żeby mogło to przyczynić się do zwiększenia liczby mieszkańców w naszej gminie, a mieszkańcy to są najczęściej dzieci. To są dochody podatkowe. Gmina i funkcjonowanie samorządu ma sens wtedy, kiedy służy ludziom, więc ludzie są największą wartością i to mieszkańcy w tym momencie są nam najbardziej potrzebni. Kolejnym elementem, który ma zachęcać, szczególnie młodych ludzi, do tego, żeby funkcjonować w naszej gminie, jest żłobek. W przyszłym roku zamierzamy wyremontować pomieszczenia po budynku byłej apteki tutaj w centrum Gorzkowa Osady i przeznaczyć to na 10 miejsc właśnie w klubie dziecięcym.
Na pewno świadectwem rozwoju każdego samorządu jest stan sieci dróg. Każdy chce mieć dobry dojazd do pracy, domu, szkoły, jeździć po porządnych i bezpiecznych drogach. Jak udaje się realizować ten cel, oczekiwania mieszkańców?
– W zakresie dróg mamy dwa pojęcia. Drogi gminne publiczne, które stanowią drogi dojazdowe do większych ośrodków, i drogi dojazdowe do pól, z których korzystają głównie rolnicy. W tym zakresie udało nam się ostatnio zrealizować kilka istotnych zamierzeń inwestycyjnych. Przede wszystkim budujemy drogę w miejscowości Olesin Kolonia – Wielobycz, prawie półtorakilometrowy odcinek o wartości 2 milionów złoty. Prace trwają i to zadanie jest w 60% finansowane ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. Kolejna droga, którą już będziemy realizować i ogłosiliśmy postępowanie przetargowe, to droga w miejscowości Góry. Tam stan drogi jest bardzo zły i mam nadzieję, że w ciągu najbliższego pół roku zostanie to zrealizowane. Aktywnie występujemy również o środki na rok 2026. Złożyliśmy również dwa wnioski. Wniosek, który chcemy realizować w następnym okresie, to jest droga w miejscowości Borów, także odcinek około pół kilometra. Stan infrastruktury drogowej generalnie jest dobry. Mamy pewne braki, jeśli chodzi o drogi powiatowe. To jest przede wszystkim droga powiatowa w kierunku Bobrowego i Olesina, droga powiatowa w miejscowości Baranica, droga powiatowa w miejscowości Antoniówka i droga powiatowa wychodząca poza gminę Gorzków, łącząca Czystą Dębinę z Olchowcem w gminie Żółkiewka. Na te wszystkie drogi przeznaczamy w tym momencie środki w formie dotacji dla powiatu. Przeznaczyliśmy łącznie ponad 300 000 złotych na wykonanie dokumentacji projektowych dla tych dróg.
Stawiacie też na retencję. Trzy zbiorniki retencyjne. To jest cel ostateczny?
– Były takie możliwości sfinansowania ze środków zewnętrznych zbiorników retencyjnych na terenie naszej gminy. Postanowiliśmy skorzystać z tej możliwości. Było to wsparcie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich i wsparcie z Krajowego Programu Odbudowy. Bardzo korzystne wsparcie, bo w przypadku PROW to było dofinansowanie na poziomie 100%, w przypadku KPO było to dofinansowanie na poziomie 100% wartości netto zadania. Ostatnie lata to okres suszy, to okres niedoborów wody w czasie wiosenno-letnim, to są również problemy związane z obniżeniem stanu wód powierzchniowych, więc warto inwestować w tego rodzaju obiekty, które mogą spełniać funkcję zatrzymywania wody, a jednocześnie przyczyniać się do poprawy walorów estetycznych i rekreacyjnych miejscowości. Bardzo cieszę się z tego, że udało się trzy takie zbiorniki w tym roku zrealizować. Dwa to są już obiekty zakończone i rozliczone. Natomiast jeśli chodzi o pozostały jeden obiekt, wykonawca będzie zgłaszać już prace.
Można powiedzieć, że to wpisuje się też w budowanie szeroko pojętego bezpieczeństwa na terenie gminy Gorzków i wykorzystywanie walorów, które to bezpieczeństwo na różnych płaszczyznach budują. Pan też wielokrotnie mówił o działaniach związanych z kolei z bezpieczeństwem energetycznym.
– W ostatnim czasie wykonaliśmy około 300 instalacji fotowoltaicznych w gospodarstwach domowych. Były takie projekty, tak zwane parasolowe, więc bardzo dużo gospodarstw na terenie naszej gminy ma instalacje fotowoltaiczne, które gmina sfinansowała w 80% lub nawet w 90%. Inwestujemy też w fotowoltaikę na obiektach użyteczności publicznej na terenie naszej gminy. Tutaj także mamy spore zaawansowanie i bardzo duża liczba obiektów już korzysta z energii odnawialnej. Nasza gmina jest też obiektem zainteresowania różnego rodzaju inwestorów poszukujących chociażby terenów pod budowę farm wiatrakowych. Natomiast mogę też powiedzieć, że w tym zakresie jest duży podział społeczny. Gmina jest mocno podzielona i na ten moment rokowania co do możliwości lokowania tutaj wiatraków są bardzo słabe. Trudno oczekiwać, żeby zmieniły się poglądy mieszkańców. Ukształtowanie terenu naszej gminy też nie sprzyja eksponowaniu konstrukcji, które będą mieć w porywach od 200 do 300 metrów wysokości. Mamy duże walory przyrodnicze związane z obszarem Działów Grabowieckich, park krajobrazowy występuje w bezpośrednim sąsiedztwie naszej gminy. Cały ten obszar jest dziś nazywany Kraszczadami, jest też propozycja utworzenia Kraszczadzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, który chroniłby najbardziej cenne walory przyrodnicze naszej gminy. W mojej ocenie utworzenie takiego obszaru wyklucza możliwość inwestowania w odnawialne źródła energii w postaci farm wiatrowych i w tym zakresie utworzenie obszaru ochrony krajobrazu daje pewną gwarancję, że nie powstaną tutaj na przykład wiatraki, a to może z kolei wzbudzać pewne zainteresowanie tymi terenami potencjalnie wśród osób, które chciałyby uciec od zgiełku cywilizacji i znaleźć jakąś fajną lokalizację, fajne miejsce do zamieszkania, gdzieś na peryferiach, może nie cywilizacji, ale korzystać z zasobów przyrody i takiego spokojnego życia na wsi. W tym zakresie Kraszczady, jako marka turystyczna, którą w tym momencie samorząd województwa lubelskiego bardzo promuje, może być wartością dodaną do rozwoju naszej gminy. Zresztą jako Gorzków jesteśmy nazywani sercem Kraszczad. Jesteśmy w pewien sposób zobligowani, żeby w tym projekcie być i uczestniczyć od samego początku.
W gminie Gorzków trwają też prace nad kształtem przyszłorocznego budżetu. Znajdą się w nim pieniądze między innymi na dokończenie termomodernizacji Szkoły Podstawowej w Gorzkowie.
Wójt Piotr Cichosz zapowiada też, że gmina będzie próbowała uzyskać dofinansowanie do wartego prawie 8 mln zł projektu na poprawę infrastruktury wodociągowej na terenie gminy Gorzków.
ToNie / opr. WM
Fot. Tomasz Nieśpiał
Pliki dźwiękowe
Rozmowa z wójtem gminy Gorzków Piotrem Cichoszem
