Boże Narodzenie to jedno z najważniejszych świąt dla chrześcijan. Kolację wigilijną zwyczajowo rozpoczynamy po zmroku, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka. Jak wygląda tradycyjny katolicki obrzęd wieczerzy wigilijnej w rodzinie?
Na środku udekorowanego stołu, wśród tradycyjnych, wigilijnych potraw, stoi świeca. To symbol obecności w rodzinie Chrystusa, który przyszedł na ziemię jako światłość świata.
Najstarsza osoba w rodzinie zapala świece i wypowiada słowa: „Światło Chrystusa”, na co wszyscy odpowiadają: „Bogu niech będą dzięki!”. Następnie odczytuje się fragment z Ewangelii wg św. Łukasza, rozdział drugi, wersety od 1 do 14:
W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym świecie. Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. Podążali więc wszyscy, aby się dać zapisać, każdy do swego miasta. Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Powiła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie.
W tej samej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoją trzodą. Wtem stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. I rzekł do nich anioł: „Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: dziś bowiem w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan. A to będzie znakiem dla was: znajdziecie Niemowlę owinięte w pieluszki i leżące w żłobie”. I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom, w których sobie upodobał”. Oto słowo Boże.
Po tych słowach wszyscy zgromadzeni przy stole mówią: „Chwała Tobie, Chryste!”.
Po odczytaniu Ewangelii ma miejsce modlitwa rodziny. Według zaleceń Kościoła należy w niej pamiętać o osobach samotnych, opuszczonych, biednych, głodnych, chorych. Wspominamy również zmarłych z rodziny. Jedna osoba prowadzi modlitwę, zaś pozostali jej odpowiadają: „Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie!”.
Najczęściej jako przykład podawana jest następująca modlitwa:
Prowadzący: Boże, nasz Ojcze, w tej uroczystej godzinie wychwalamy Cię i dziękujemy za noc, w której posłałeś nam swego Syna Jezusa Chrystusa, naszego Pana i Zbawiciela. Prosimy Cię, udziel naszej rodzinie daru miłości, zgody i pokoju.
Wszyscy: Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!
Prowadzący: Obdarz także naszych sąsiadów, przyjaciół i znajomych pokojem tej nocy.
Wszyscy: Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!
Prowadzący: Wszystkich opuszczonych, samotnych, chorych, biednych, głodnych na całym świecie pociesz i umocnij Dobrą Nowiną tej świętej nocy.
Wszyscy: Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!
Prowadzący: Naszych zmarłych (tu wymieniamy ich imiona) obdarz szczęściem i światłem Twej chwały.
Wszyscy: Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!
Prowadzący: Panie Boże, Ty sprawiłeś, że ta święta noc zajaśniała blaskiem prawdziwej światłości Jednorodzonego Syna Twojego; spraw, abyśmy jaśnieli blaskiem Twego światła w naszym codziennym postępowaniu. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.
Po czym wszyscy odmawiają modlitwę „Ojcze nasz”.
Następnie przychodzi czas łamania się opłatkiem i składania życzeń. – Dzielenie się opłatkiem uczy, że nawet ostatnim kawałkiem chleba należy podzielić się z bliźnim. A jednocześnie przypomina, że Syn Boży stał się człowiekiem i ustanowił Eucharystię. Ojciec rodziny składa wszystkim życzenia i przełamuje się opłatkiem. Najpierw z matką, potem z pozostałymi członkami rodziny. To samo czynią następnie wszyscy obecni – mówi rzecznik archidiecezji lubelskiej ksiądz Adam Jaszcz. – Spożywanie wieczerzy powinno przebiegać w atmosferze rodzinnej życzliwości. Po wieczerzy świąteczny nastrój podtrzymujemy śpiewaniem kolęd i wzajemnym obdarowywaniem się upominkami – dodaje.
O północy natomiast rozpocznie się pasterka, stanowiąca już cześć liturgii Bożego Narodzenia.
RL / opr. ToMa
Fot. archiwum RL
