Substancje uzyskiwane ze znanych z ekstremalnej odporności niesporczaków mają pozwolić na łatwe przechowywanie wrażliwych leków bez lodówek. W pierwszej kolejności badacze stabilizują leki przeciw hemofilii.
Czym charakteryzują się niesporczaki?
Niesporczaki to mierzące pół milimetra zwierzęta znane z niesłychanej wytrzymałości. Mogą przetrwać całkowite wysuszenie, ochłodzenie niemal do zera bezwzględnego, podgrzanie do temperatury 150 st. C, czy poddanie radiacji w dawce tysiące razy większej niż ta, która uśmierciłaby człowieka. Mogą nawet przetrwać w kosmicznej próżni.
CZYTAJ: Mieszanka „przyjaznych” grzybów pomoże w ochronie owoców miękkich. Stworzyli ją lubelscy naukowcy
Naukowcy z University of Wyoming (USA) znaleźli sposób, aby wykorzystać niezwykłe zwierzę do stabilizowania wrażliwych, łatwo degradujących się leków, w tym stosowanych w terapii hemofilii.
Ograniczony dostęp do leków w słabo rozwiniętych rejonach świata
Substancje takie trzeba zwykle przechowywać w lodówce lub zamrażarce, a to skutkuje problemami w transporcie i ogranicza dostęp do nich w krajach trzeciego świata. Do takich związków należy VIII czynnik krzepliwości krwi, który podaje się osobom z hemofilią, aby zapobiegać masowym krwawieniom.
„W słabo rozwiniętych rejonach świata, w czasie naturalnych katastrof, lotów kosmicznych czy na wojnie dostęp do lodówek i zamrażarek oraz do prądu jest ograniczony. Często oznacza to, że ludzie potrzebujący dostępu do czynnika krzepliwości VIII nie dostają go” – wyjaśnia prof. Thomas Boothby, autor publikacji, która ukazała się w piśmie „Scientific Reports”.
Innowacyjny pomysł
Dzięki nowemu pomysłowi lek pozostaje stabilny nawet w wysokich temperaturach czy po wielokrotnym suszeniu i nawadnianiu.
CZYTAJ: Niespodziewany gość w Bałtyku. 70 km na północ od Zatoki Gdańskiej widziano wieloryba [WIDEO]
„Nasza praca pokazuje, że czynnik VIII oraz, prawdopodobnie inne leki można stabilizować. Dzięki białkom pochodzącym od niesporczaka można je przechowywać w wysuszonej postaci, w pokojowej a nawet w podwyższonej temperaturze. Oznacza to dostępność do ratujących życie leków dla każdego, w dowolnym miejscu” – dodaje.
Naukowcy próbowali wykorzystać dwie substancje pochodzące od mikroskopijnego zwierzęcia – cukier o nazwie trehaloza oraz białko CAHS D. Najskuteczniejsze okazało się białko.
Zastosowanie w innych farmaceutykach
W podobny sposób chcą stabilizować także inne farmaceutyki biologiczne (pochodzące z organizmów żywych), takie jak szczepionki, przeciwciała, preparaty krwiopochodne, a nawet komórki macierzyste.
„Badanie to pokazuje, że metody suchego przechowywania mogą skutecznie chronić biologiczne leki. Oznacza to wygodny i ekonomiczny sposób stabilizowania ratujących życie substancji” – stwierdza prof. Boothby.
CZYTAJ: Naukowcy ustalili, jak często brał oddech jeden z największych roślinożernych dinozaurów
„Pomoże to nie tylko inicjatywom wspierającym rozwijające się części świata, ale także ułatwi stworzenie bezpiecznej i produktywnej ekonomii kosmicznej polegającej na nowych technologiach uniezależniających nas od chłodzenia przechowywanych leków, jedzenia i innych biocząsteczek” – dodaje.
Naukowcy liczą też na to, że ich wynalazek pomoże stworzyć nowe odmiany roślin uprawnych, które będą odporniejsze na trudne warunki.
PAP / RL / opr. WM
Fot. Willow Gabriel, Goldstein Lab, CC BY-SA 2.5, via Wikimedia Commons
