Marka turystyczna Kraszczady staje się coraz bardziej popularna w Polsce. W październiku Kraszczady, które leżą między innymi na terenie gminy Gorzków w powiecie krasnostawskim, znalazły się w gronie laureatów plebiscytu na „Cuda Polski 2026”. O znaczeniu tego konkursu dla rozwoju samorządu, ale także o dziedzictwie historycznym Gorzkowa i szansach na zatrzymanie niekorzystnych trendów demograficznych z Piotrem Cichoszem, wójtem gminy Gorzków rozmawia Tomasz Nieśpiał.
Jak żyje się w cudownym miejscu? Tak przynajmniej wynika z plebiscytu National Geographic Traveler, w którym Kraszczady, leżące przecież na terenie gminy Gorzków, zwyciężyły jako Cud Polski 2026.
– Myślę, że ta informacja nie ma większego znaczenia dla jakości, poziomu życia mieszkańców. Mieszkańcy nie odczuwają w sposób istotny wyników tego rankingu, konkursu. Natomiast daje się zauważyć zwiększone zainteresowanie mediów marką turystyczną Kraszczady, samym pojęciem Kraszczad. To przyczynia się do wzrostu zainteresowania gminą Gorzków. Nie ukrywam, że jest to duża szansa dla nas, dla małej wiejskiej gminy, aby to wykorzystać i dzięki temu realizować różne zadania, różne inwestycje, które należą do samorządu, aby one mogły ostatecznie przyczynić się do poprawy jakości życia mieszkańców i wywołać zmianę, która jest najbardziej pożądana, zmianę w jakości życia.
A czy pan spodziewa się, że wraz ze wzrostem zainteresowania dziennikarzy, mediów gminą Gorzków, kolejnym krokiem będzie większe zainteresowanie turystów, ludzi, którzy będą chcieli zobaczyć, czym Gorzków może ich uraczyć i czy zasłużył na bycie jedną ze stolic Kraszczadów?
– Bardzo cieszę się, że ten plebiscyt wskazał na walory przyrodnicze i krajobrazowe, które posiadamy, które są znane od wielu lat, są wykazywane jako potencjał do rozwoju gminy, ale dotychczas nie były szerzej promowane w ramach właśnie marki turystycznej. Być może teraz nastąpi zmiana w tym zakresie, na to liczymy. Natomiast też podkreślam, że już od kilku lat konsekwentnie staramy się tę markę turystyczną Kraszczady promować różnymi działaniami, bo nie jesteśmy jako gmina Gorzków i nawet cały teren Kraszczad przygotowani na napływ dużych liczb turystów, żeby zapewnić im atrakcje umożliwiające kilka dni pobytu. To raczej jest uczestnictwo w tym momencie w różnego rodzaju wydarzeniach, typu biegi. Organizujemy już drugi rok z rzędu Bieg Jana III Sobieskiego i cieszy się to dużym zainteresowaniem, przez co ma też walor turystyczny, bo osoby, które uczestniczą w tym wydarzeniu, podziwiają walory przyrodnicze i chcą wracać tutaj w następnym roku. To jest jednodniowe wydarzenie sportowe. Kolejnym takim działaniem jest chociażby rajd rowerowy, także z roku na rok przyciąga coraz więcej uczestników. Organizujemy także festiwal rokowy Mocne Brzmienia w Kraszczadach. Były już dwie edycje tego festiwalu. To także przyczynia się szerzej do promocji marki turystycznej. Akurat w dzień festiwalu przybywa do nas duża grupa ludzi z zewnątrz. To są działania obliczone na organizowanie wydarzeń, a oprócz tego staramy się markę turystyczną Kraszczady promować również poprzez inwestycje i tutaj takie ważne dla nas zadanie, które chcemy zrealizować – odnowa zespołu parkowo-dworskiego w Wielkopolu. To byłby naprawdę bardzo duży potencjał, bo odnowiony zabytek byłby atrakcją turystyczną nie tylko gminy Gorzków, ale całego powiatu krasnostawskiego i nawet województwa lubelskiego. Drugie działanie to budowa zbiornika retencyjnego w miejscowości Wielobycz o powierzchni około 5,5 hektara. Na to mamy złożone projekty, staramy się o dofinansowanie z Funduszy Europejskich dla Lubelskiego. Myślę, że następne dwa lata będą w tym zakresie decydujące i rozstrzygną ostatecznie, czy uda nam się zrealizować te zamierzenia, czy nie. Jeżeli je zrealizujemy, to niewątpliwe wzrośnie wartość samej gminy Gorzków i wartość marki turystycznej Kraszczady. Jeśli chodzi o turystów, daje się zauważyć zwiększone zainteresowanie. Nie są to zorganizowane grupy, często to są osoby indywidualne, które tu przyjeżdżają, ale dopytują o walory historyczne, o walory przyrodnicze, o materiały, publikacje, przewodniki. Sam udzielam w tym zakresie wielu wyjaśnień. Przyjechał do mnie turysta, prywatnie do mojego domu o godzinie 6 rano w niedzielę i pytał o Kraszczady. Więc mamy tutaj różnego rodzaju turystów i to są najbardziej cenne osoby, bo one szukają świadomie nowych atrakcji na mapie turystycznej Polski. Daje się zauważyć, że jest większe zainteresowanie, a oprócz turystów, co też jest dla nas bardzo pożądane, wzrasta zainteresowanie nieruchomościami na terenie naszej gminy. Są osoby, które próbują zmienić swój sposób życia, opuścić większe ośrodki, aglomeracje, szukać miejsca gdzieś na peryferiach, w spokoju, w ciszy i w tym zakresie mamy naprawdę dużo do zaoferowania. Popularność niektórych miejscowości w naszej gminie, zwłaszcza peryferyjnych, takich jak Olesin, jak Antoniówka, wzrasta. W ostatnich latach jesteśmy świadkami przeprowadzek z większych ośrodków do naszej gminy i myślę, że to jest trend pożądany i on będzie się rozwijać.
Pan wójt powiedział o turystyce, ale też nawiązał nieco do dziedzictwa historycznego i o tym chciałem też chwilę porozmawiać, bo obok budynku waszego urzędu jest szkoła, na której stworzony został robiący naprawdę duże wrażenie mural Jana III Sobieskiego. Chcecie korzystać z tego dziedzictwa króla, który zresztą założył miasto prywatne Gorzków.
– Tak, dziękuję, że pan redaktor zauważył mural, który powstał w ramach inwestycji termomodernizacji szkoły podstawowej w Gorzkowie. Dokonaliśmy termomodernizacji dwóch budynków, wykorzystaliśmy tutaj środki z Krajowego Programu Odbudowy. Łączna wartość tych inwestycji to jest około 7 milionów złotych, z czego prawie 5 milionów to są właśnie środki zewnętrzne. W ramach tego zadania wykonaliśmy również mural nawiązujący do naszej tradycji historycznej w postaci króla Jana III Sobieskiego, który jednocześnie jest patronem szkoły podstawowej w Gorzkowie od kilku lat i był właścicielem Gorzkowa, założył tutaj miasteczko, uposażył kościół, bibliotekę, nadał przywilej odbywania jarmarków. Ten mural ma przypominać o świetności Gorzkowa, niewątpliwie służyć pokrzepieniu serc, zwracać uwagę wszystkim przejeżdżającym przez naszą miejscowość i też w tym nawiązaniu do historii skłaniać do pewnej refleksji, jak rozwijać współcześnie Gorzków, bo podejrzewam, że z podobnymi problemami, jakie my teraz mamy, mierzył się również Sobieski jako właściciel Gorzkowa. Pamiętajmy, że był to okres po zakończeniu potopu szwedzkiego, kraj był zniszczony, wyludniony i Sobieski podejmował różne działania, żeby ożywić gospodarczo swoją własność, w tym Gorzków, chociażby poprzez przywilej odbywania jarmarków, poprzez prawa miejskie, poprzez rozwój osadnictwa. My dziś mamy podobne problemy, demograficznie ubywa nam mieszkańców, mamy około 35 procent osób powyżej 60. roku życia, to jest niekorzystny wskaźnik, więc z jednej strony musimy być przygotowani na to, że będzie tutaj rosło znaczenie usług społecznych, usług opiekuńczych. Mogę pochwalić się, że podpisałem umowę na świadczenie takich usług door to door. Mieszkańcy małych miejscowości w naszej gminie skarżą się na brak dostępności komunikacyjnej, brak regularnych linii autobusowych. Wychodzimy naprzeciw tym oczekiwaniom, próbując organizować transport tym osobom z orzeczeniami o niepełnosprawności do naszych obiektów użyteczności publicznej, do ośrodka zdrowia. Różnego rodzaju potrzeby przez najbliższy rok będziemy starali się tutaj zaspokajać. To jest niewątpliwie duży problem. Kolejny problem to ożywienie gospodarcze, które jest nam bardzo potrzebne, bo niestety, ale ubywa działalności gospodarczych na terenie naszej gminy, zamykają się kolejne podmioty gospodarcze, chociażby sklepy. Jest na pewno trudna sytuacja gospodarcza i stoimy tutaj przed dużym wyzwaniem, żeby te niekorzystne zjawiska powstrzymać, a możemy to powstrzymać poprzez rozsądne inwestycje przyczyniające się do poprawy jakości życia mieszkańców i właśnie poprzez markę turystyczną Kraszczady, która w mojej ocenie pozwoli skupić większe zainteresowanie na naszej gminie. A jeszcze wracając do dziedzictwa historycznego, to obok króla Jana III Sobieskiego, który niewątpliwie jest największym przedstawicielem tej społeczności, naszej tradycji, znanym w historii, jest również Antoni Patek, słynny zegarmistrz, który urodził się w Piaskach Szlacheckich, także na terenie gminy Gorzków. Rok 1927 będzie, zgodnie z uchwałą Senatu, rokiem Antoniego Patka. Wiem również, że powstaje film fabularny, kostiumowy, osadzony w epoce Antoniego Patka, gdzie Patek będzie głównym bohaterem. Nie ukrywam, że liczymy również na ten aspekt promocji gminy.
Można powiedzieć, że szykuje się dobra seria, jeśli chodzi o gminę Gorzków, ale jeszcze kontynuując nieco wątek oświatowy, pan wójt wspomniał o termomodernizacji, której częścią jest okazały mural, ale też nie tak dawno otworzyliście klub dziecięcy. Pan wójt jest dumny z tego, że udało się zrealizować tę inwestycję?
– Tak, jestem z tego dumny. Była to ostatnia szansa tak naprawdę na wykorzystanie środków europejskich, środków z KPO. Wartość prac remontowych, adaptacyjnych to było pół miliona złotych, około 200 tysięcy to koszt wyposażenia klubu dziecięcego. Wkład własny gminy wyniósł około 30 tysięcy złotych, więc w całości te środki wykorzystaliśmy, pozyskaliśmy z zewnątrz i w tym momencie od września klub już działa. Mogę powiedzieć, że kadra jest bardzo wykwalifikowana i 5 dzieci korzysta z klubu dziecięcego. Oczywiście zachęcam i zależy nam na tym, żeby dzieci było więcej. Maksymalnie może być 10 dzieci w klubie dziecięcym. Oczywiście mówiłem wcześniej o problemach demograficznych i w pewnym sensie klub dziecięcy jest odpowiedzią na te problemy. Może być bodźcem, zachętą do tego, żeby aktywizować rodziny. Również na rynku pracy stwarzać warunki do tego, żeby już na tym etapie od pierwszego do trzeciego roku również było wsparcie dla rodzin.
Klub dziecięcy „Bajka” funkcjonuje w budynku dawnej apteki przy ul. Głównej w Gorzkowie-Osadzie.
ToNie / opr. WM
Fot. Tomasz Nieśpiał / archiwum RL
Pliki dźwiękowe
Rozmowa z Piotrem Cichoszem, wójtem gminy Gorzków
