83 lat temu odbyła się największa egzekucja w historii II wojny światowej. W dniach 3-4 listopada 1943 r., na zakończenie Akcji „Reinhardt”, Niemcy zorganizowali operację Aktion „Erntefest” (Akcja „Dożynki”), w ramach której rozstrzelali około 42 tys. Żydów w obozach na Lubelszczyźnie: na Majdanku, w Poniatowej i Trawnikach.
Egzekucja na Majdanku rozpoczęła się świtem 3 listopada – więźniów wyprowadzano nad wykopane przez nich wcześniej rowy i tam zabijano strzałem w tył głowy. Równolegle taka egzekucja odbywała się w Trawnikach. Dla zagłuszenia wystrzałów i krzyków ofiar oprawcy zainstalowali na samochodach megafony, z których emitowali muzykę. W egzekucji na Majdanku zginęło 18 tysięcy osób, a w Trawnikach – 10 tysięcy. Następnego dnia identyczną operację Niemcy przeprowadzili w Poniatowej, gdzie rozstrzelali 14 tysięcy żydowskich więźniów. Operacja ta była ostatnim etapem rozpoczętej w Lublinie 16 marca 1942 roku akcji „Reinhardt”, której celem było wymordowanie wszystkich Żydów przebywających w Generalnym Gubernatorstwie.
– Misterium „Lublin. Fuga śmierci”, przygotowane przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, podkreśla związek wiersza „Fuga śmierci” Paula Celana z tymi tragicznymi wydarzeniami – mówi inicjator akcji Tomasz Pietrasiewicz – dyrektor Teatru NN w Lublinie. – Wielki poeta Paul Celan dowiedział się o tym, że w czasie egzekucji grała muzyka. Niemcy w ten sposób zagłuszali strzały. I on napisał wiersz „Fuga śmierci”, który stał się symbolem zagłady.
– To jest po prostu straszne i nie do pomyślenia dla mnie, że ktoś musiał to przechodzić. I że ja teraz mogę żyć normalnie, bez takiego stresu, że mogę być to ja.
– To jest potrzebne młodym pokoleniom, żeby pamiętały. I żeby się historia nie powtórzyła.
Punktem kulminacyjnym Misterium jest rytmiczne, chóralne odczytanie wiersza Paula Celana „Fuga śmierci” w tłumaczeniu Piotra Lachmana. Dziś (03.11) wykonał je Chór Ergo Cantemus II LO im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie.
ML / opr. PrzeG
Fot. ML
Pliki dźwiękowe
Fuga śmierci
