„Null” Szczepana Twardocha – powieść o wojnie w Ukrainie — zdobyła Nagrodę Literacką „Nike” – ogłoszono w niedzielę w Bibliotece UW. To jubileuszowa, 30. edycja tej nagrody.
Tym razem jurorzy i odbiorcy byli zgodni – książka Twardocha, opublikowana w 2025 roku przez oficynę Marginesy, zwyciężyła też w Plebiscycie Nike Czytelników „Gazety Wyborczej”.
Jak mówił przewodniczący jury Witold Bereś — Null to miejsce, w którym nie ma nic, ale jest opór — nic. (…) Żyjemy w wielkim lęku i ta książka potrafi zmieniać nas i uczyć, gdzie popełniamy błędy. (…) Nagroda nie wynika z kontekstu, to świetna literatura, to język pozbawiony politycznej poprawności, który stworzony został na potrzeby opisania tej wojny”.
– To też książka o samotności wobec technologii. Jak często obawiamy się niewidzialnego oka drona? (…) Czytając tę powieść, trzymamy kciuki za cierpiących Ukraińców, ale wiemy, że te drony mogą kiedyś nadlecieć tutaj i nas pożreć” – powiedział Bereś. „Czym jest literatura, która nie ocala narodów ani ludzi?” – cytował Miłosza.
– To moja najważniejsza książka. (…) To nie jest powieść napisana w jakiejkolwiek sprawie, ona nie ma tezy, o nic nie walczy. Napisałem ją po to, żeby mówić prawdę, bo po to jest literatura” – powiedział Twardoch ze sceny, dodając, że wierzy w Ukrainę i wspiera ją, ale, jak dodał, „literatura to co innego” i działa poza doraźnymi wydarzeniami.
Bohaterem „Nulla” jest Koń, historyk po czterdziestce mieszkający w Warszawie. Gdy w lutym 2022 roku Rosja napada na Ukrainę, wyjeżdża z kraju, by walczyć. Wśród przodków Konia są też Polacy zamordowani na Wołyniu. Tytułowy „Null” to strefa frontu, gdzie rozgrywają się walki.
Szczepan Twardoch to autor kilkunastu powieści i zbiorów opowiadań, m.in.: „Morfina” (2012), „Drach” (2014), „Król” (2016), „Królestwo” (2018), „Pokora” (2020), „Chołod” (2022). Jego książki sprzedały się w ponadmilionowym nakładzie.
Laureat Nike otrzymuje 100 tys. zł i statuetkę autorstwa Gustawa Zemły. W jury, któremu przewodniczył Witold Bereś, zasiadali Anna Arno, Bogdan Białek, Andrzej Brzeziecki, Zbigniew Mentzel, Natasza Parzymies, Radosław Romaniuk oraz Katarzyna Sawicka-Mierzyńska.
RL / Polska Agencja Prasowa / opr. ToMa
Fot. PAP/Paweł Supernak
