Wyróżnienia dla wybitnych przedstawicieli środowiska kultury tradycyjnej – Nagrody im. Oskara Kolberga – wręczono po raz 51. w piątek na Zamku Królewskim w Warszawie. Dziękuję, że pokazujecie, jak bogata, różnorodna i potrzebna jest kultura ludowa – powiedziała ministra kultury Marta Cienkowska.
CZYTAJ: To hołd dla tych, którzy tworzą swoją muzykę! Trwa Festiwal Wschód Kultury
Wyróżnienia otrzymali także twórcy z województwa lubelskiego. W kategorii „dla twórców z dziedziny sztuki i rękodzieła ludowego, muzyki, tańca, śpiewu oraz budowy instrumentów ludowych” jednej jedna z laureatek została śpiewaczka ludowa, bibułkarka, pisankarka Halina Romanowska ze Żmudzi w powiecie chełmskim. Natomiast nagrodę w kategorii „dla pisarzy i poetów ludowych” przyznano poetce Halinie Graboś z Kamienia, również w powiecie chełmskim.
Nagroda im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej” od ponad pół wieku przyznawana jest twórcom, badaczom, mistrzom tradycji, kapelom, zespołom folklorystycznym oraz instytucjom, które chronią, rozwijają i popularyzują polską kulturę tradycyjną. To najstarsze i najważniejsze wyróżnienie w dziedzinie kultury tradycyjnej w Polsce zostało ustanowione w 1974 r. Jego patronem jest Oskar Kolberg (1814-1890) polski etnograf, folklorysta i kompozytor.
– Każde pokolenie dostaje w spadku coś więcej niż ziemię, budynki czy dokumenty. Dostaje opowieść. O tym, kim jesteśmy. Skąd przyszliśmy. Co uznaliśmy za ważne. Co chcieliśmy ocalić. Tych opowieści nie da się zamknąć w archiwum. One żyją tylko wtedy, gdy ktoś chce je przekazać dalej. Dlatego dzisiejsza uroczystość jest podziękowaniem dla ludzi, którzy od lat wykonują cichą pracę. Często z dala od wielkich scen i kamer. Pracę, bez której Polska byłaby po prostu uboższa – powiedziała ministra Cienkowska.
Zaznaczyła, że „nagroda imienia Oskara Kolberga od ponad pięćdziesięciu lat trafia właśnie do takich osób”. – To nagroda za talent, ale także za wytrwałość. Ale przede wszystkim za wierność. Za wierność miejscu, z którego się pochodzi. Za wierność melodiom, których nie da się pomylić z żadnymi innymi. Za wierność wzorom, gwarom, zwyczajom i pamięci przekazywanej z pokolenia na pokolenie – podkreśliła.
Szefowa resortu kultury przypomniała, że „kultura ludowa, tradycyjny trwa wtedy, kiedy są ludzie, którzy ją niosą: śpiewają, grają, rzeźbią, haftują, opowiadają, tańczą, badają, dokumentują i pokazują młodszym”. – Dlatego dzisiejsi laureaci są dla nas tak ważni. Są wśród państwa artystki i artyści ludowi, którzy tworzą rękodzieła, muzycy, śpiewacy, tancerze, budowniczowie instrumentów, pisarki i poeci ludowi, badacze, regionaliści, popularyzatorzy, kapele, zespoły oraz instytucje. Każda z tych dziedzin jest inna. Każda wymaga innych umiejętności. Ale wszystkie łączy jedno: odpowiedzialność za dziedzictwo – zaznaczyła.
Podziękowała laureatom za talent, cierpliwość i lata pracy. – Za umiejętności przekazywane uczniom, dzieciom, wnukom i społecznościom. Dziękuję za to, że pokazują państwo, jak bogata, różnorodna i potrzebna jest polska kultura ludowa – podkreśliła Cienkowska.
W kategorii „dla twórców z dziedziny sztuki i rękodzieła ludowego, muzyki, tańca, śpiewu oraz budowy instrumentów ludowych” laureatami 51. Nagrody im. Oskara Kolberga zostali: hafciarka Brygida Hochschulz (Puck, woj. pomorskie); rzeźbiarka, malarka na szkle Bogumiła Maria Leśniak (Sucha Beskidzka, woj. małopolskie); poetka, pisarka, śpiewaczka ludowa, gawędziarka Zuzanna Bujok (Wisła, woj. śląskie); śpiewaczka ludowa, bibułkarka, pisankarka Halina Romanowska (Żmudź, woj. lubelskie).
Śpiewak ludowy Stanisław Archacki (Myszyniec Stary, woj. mazowieckie) otrzymał Nagrodę Marszałka Województwa Mazowieckiego.
Nagrodę dla „mistrza tradycji” odebrał plecionkarz, rzeźbiarz, malarz na szkle Czesław Hinc (Kościerzyna, woj. pomorskie).
Przyznano także wyróżnienie specjalne dla wyjątkowego ucznia wskazanego przez „mistrza tradycji”. Tytuł otrzymała plecionkarka, uczennica Czesława Hinca, prezes Stowarzyszenia Inicjatyw Twórczych Manowce Natalia Zacharek.
W kategorii „dla pisarzy i poetów ludowych” nagrodę przyznano poetce Halinie Graboś (Kamień, woj. lubelskie).
Doceniono także badaczy, naukowców, regionalistów, działaczy społeczno-kulturalnych, popularyzatorów. Nagrodę w tej kategorii odebrali: etnografka i muzealniczka, dokumentatorka i popularyzatorka kultury ludowej Sądecczyzny Magdalena Kroh (Nowy Sącz, woj. małopolskie) oraz etnomuzykolog Zbigniew Przerembski (Warszawa, woj. mazowieckie).
Nagrodę „dla kapel ludowych” przyznano Kapeli im. Tadeusza Kubiaka (Leśmierz, woj. łódzkie)
W kategorii „dla zespołów folklorystycznych” nagrodzono: Zespół Regionalny Wesele Krzemienickie (Krzemienica, woj. podkarpackie); Regionalny Zespół Śpiewaczy Małokończanie (Kończyce Małe, woj. śląskie).
Nagrodę honorową „dla instytucji i organizacji działających na rzecz kultury ludowej” przyznano: Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie (Węgorzewo, woj. warmińsko-mazurskie).
Laureaci otrzymali pamiątkowe medale, haftowane dyplomy oraz nagrody finansowe ufundowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorząd Województwa Mazowieckiego.
W piątek o godz. 19.00 w Studiu Polskiego Radia im. Agnieszki Osieckiej rozpocznie się Koncert Laureatów 51. Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”. Program koncertu układa się w muzyczną mapę kilku regionów: od Kurpi Zielonych, przez Śląsk Cieszyński i ziemię łęczycką, po Podkarpacie. Każdy z występów pokazuje inny sposób trwania tradycji: w głosie solisty pamiętającego dawny repertuar, w śpiewie przekazywanym lokalną gwarą, w kapeli grającej do tańca i w obrzędzie weselnym.
Koncert organizowany jest przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca wspólnie z Programem 2 Polskiego Radia oraz Radiowym Centrum Kultury Ludowej.
Organizatorem Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej” jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Konkurs oraz gala realizowane są przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca we współpracy z Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu oraz jego oddziałem – Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze.
RL / Polska Agencja Prasowa / opr. ToMa
Fot. PAP/Radek Pietruszka
