Działacze opozycji niepodległościowej z lat 1956-1989 zostali uhonorowani w Lublinie Krzyżami Wolności i Solidarności.
Wśród odznaczonych znalazł się Roman Gąska, plastyk z Poniatowej, który w latach 1982-1989 drukował i kolportował plakaty i ulotki podziemnej „Solidarności”. – Dla mnie jest to uhonorowanie dawnej pracy, którą wykonywałem dla ojczyzny. Zostałem wyrzucony z pracy, będąc ojcem czwórki dzieci – opowiada Gąska. – Myślę, że to taki wspaniały prezent za odwagę. Stawiałem się juncie Jaruzelskiego, robiąc matryce do ulotek. Ulotki też robiłem i rozrzucałem. Stosowałem taki sposób, że wchodziłem na dachy z plikiem ulotek, który zostawiałem na kominie. Wiatr robił za mnie robotę.
CZYTAJ: Największy taki w Polsce. Miasto zapowiada wielką przebudowę stadionu [ZDJĘCIA]
– To nasz wyraz wdzięczności wobec bohaterów, którzy walczyli o to, żebyśmy żyli w wolnej Polsce – mówi zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, doktor Mateusz Szpytma. – Odznaczenia te są ważnym elementem wdzięczności państwa polskiego wobec tych, którzy walczyli, żeby Polska była wolna, niepodległa i demokratyczna. Walczyli w latach 80., gdy Związek Sowiecki kontrolował niemal pół świata. Poświęcali swój czas, swoje życie na to, aby stanąć po stronie dobra. Każda z osób odznaczonych przez te ostatnie 15 lat to jest bohater.
Krzyże Wolności – oprócz Romana Gąski – w czwartek otrzymali: Waldemar Dobrowolski – członek NSZZ „Solidarność” w KWK „Wujek” w Katowicach, następnie w Zakładach Drobiarskich w Lublinie, internowany i represjonowany; Marian Heleski – wiceprzewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w Puławskich Zakładach Przemysłu Bioweterynaryjnego „Biowet”, po wprowadzeniu stanu wojennego działał w Komitecie Obrony Narodowej „Solidarność”, aresztowany za działalność związkową; Dorota Ragan – w czasie studiów na KUL zaangażowana w działalność NZS i ROPCiO, uczestniczka akcji plakatowania i kolportażu ulotek w Lublinie oraz strajku okupacyjnego na KUL, inwigilowana i internowana; Michał Skurosz – działacz „Solidarności” w Siedlcach, w stanie wojennym zaangażowany w pomoc rodzinom internowanych, zajmował się kolportażem prasy i wydawnictw niezależnych, aresztowany i internowany; Marianna Zdanowska – związana z opozycją siedlecką, zaangażowana w kolportaż prasy i wydawnictw bezdebitowych, w jej domu spotykali się działacze podziemnej „Solidarności”.
Pośmiertnie odznaczony został Bolesław Gawlik – działacz NSZZ „Solidarność” na terenie Fabryki Łożysk Tocznych w Kraśniku, uczestnik strajku okupacyjnego 14-18 grudnia 1981, po pacyfikacji zakładu został zwolniony z pracy bez wypowiedzenia.
Krzyże Wolności i Solidarności po raz pierwszy przyznano w 2011 roku podczas obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Odznaczenie nadawane jest przez Prezydenta RP, na wniosek prezesa IPN, za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w PRL. W województwie lubelskim do tej pory Krzyżami odznaczono pół tysiąca osób, dziś uhonorowano kolejne siedem osób.
MaK / Polska Agencja Prasowa / opr. WM
Fot. Magdalena Michalew
Pliki dźwiękowe
Roman Gąska
Mateusz Szpytma
