8 marca w kilkudziesięciu krajach świata jest obchodzony Międzynarodowy Dzień Kobiet. Został ustanowiony w 1910 roku przez socjalistki w Kopenhadze. Jego celem było krzewienie idei praw kobiet, w szczególności zabieganie o przyznanie im praw wyborczych. Dziś łączy się ze zwyczajem obdarowywania pań kwiatami i upominkami oraz składaniem życzeń.
W przeszłości, w okresie PRL Dzień Kobiet był obchodzony niemal jako jedno ze świąt państwowych. Obowiązkowo i z pompą organizowano uroczystości w szkołach oraz zakładach pracy. Odbywały się okolicznościowe akademie, wygłaszano przemówienia, wznoszono toasty. Jako prezenty panie otrzymywały kwiaty, najczęściej goździki, które stały się niemal symbolem tego święta w PRL, a także rzeczy, których brakowało w sklepach, jak rajstopy, mydło, kawa czy herbata. Propagandowe artykuły w prasie oraz programy w radiu i telewizji przypominały o wielkich ideach socjalizmu.
W drugiej połowie lat 60. i później, media w lżejszej formie podejmowały temat. Polskie Radio emitowało audycje poświęcone twórczości kobiet i ogłaszało wynik plebiscytu na Warszawiankę Roku. Można też było posłuchać piosenek dedykowanych paniom, okolicznościowych skeczy w radiowym „Podwieczorku przy mikrofonie” lub poety opowiadającego, co zawdzięcza kobietom.
Centralne obchody Dnia Kobiet zostały zniesione w 1993 roku. Później pojawiły się nowe formy świętowania 8 marca – organizowane przez feministki manifestacje połączone z happeningami, kobiece spotkania, konferencje poświęcone problematyce kobiecej i równouprawnieniu. Święto służy też celom edukacyjnym, towarzyszą mu akcje prozdrowotne i profilaktyczne, jak bezpłatne badania oraz konsultacje lekarskie.
Tegoroczne hasło Międzynarodowego Dnia Kobiet, promowane przez ONZ, brzmi: „Prawa. Sprawiedliwość. Działanie. Dla Wszystkich Kobiet i Dziewcząt”. Agenda „UN Women” – „ONZ Kobiety” została utworzona w 2010 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Jej celem jest wspieranie organizacji międzynarodowych w ustanawianiu polityki, norm i standardów dotyczących spraw kobiet i dziewcząt na świecie.
Po raz pierwszy, nieformalnie obchodzono Dzień Kobiet w 1909 roku w Stanach Zjednoczonych. Oficjalnie ustanowiono go później na Międzynarodowej Socjalistycznej Konferencji Kobiet, która poprzedziła posiedzenie generalne II Międzynarodówki Socjalistycznej w Danii. Jako święto międzynarodowe Dzień Kobiet był pierwszy raz obchodzony 19 marca 1911 w Austro-Węgrzech, Danii, Niemczech i Szwajcarii. Podczas obchodów domagano się między innymi powszechnej edukacji, prawa obejmowania stanowisk publicznych dla kobiet, a także pracy i szkoleń zawodowych oraz wymogu zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych warunków pracy.
W Polsce istnieje tradycja nieformalnego obchodzenia Dnia Mężczyzn, który przypada krótko po Dniu Kobiet, to jest 10 marca. Tego dnia w Kościele katolickim wspomina się Czterdziestu Męczenników z Sebasty. Byli to żołnierze, należący do słynnego XII legionu rzymskiego, noszącego nazwę: „Fulminata” – „Piorunująca”. W 320 roku podczas prześladowań zginęli śmiercią męczeńską, wskutek tego, że nie wyrzekli się wiary. W ponad 80 krajach Międzynarodowy Dzień Mężczyzn od 1999 roku jest obchodzony 19 listopada.
Za pierwowzór Dnia Kobiet uważa się Matronalia, obchodzone w starożytnym Rzymie. Było to święto przypadające w pierwszym tygodniu marca, związane z początkiem nowego roku, macierzyństwem i płodnością. Z tej okazji mężowie obdarowywali swoje żony prezentami i spełniali ich życzenia.
RL / Informacyjna Agencja Radiowa / opr. ToMa
Fot. pexels.com
