– Przestrzeganie bioasekuracji przynosi efekty, w tym roku nie ma ognisk afrykańskiego pomoru świń u trzody – powiedział wiceminister rolnictwa Jacek Czerniak. Dodał, że zwalczanie ASF powinno odbywać się we współpracy rolników, myśliwych i służb weterynaryjnych.
Czwartkowa sejmowa komisja rolnictwa poświęcona była chorobom zakaźnym zwierząt – m.in. ASF, grypie ptaków, rzekomemu pomorowi drobiu, a także hodowli trzody chlewnej w naszym kraju.
CZYTAJ: Oddaje część pensji i pisze książki. Nietypowy wójt i jego pasja
– Jeżeli do dzisiaj mamy problem z ASF, to trzeba siły połączyć i znaleźć rozwiązanie – stwierdził Czerniak.
Był to już kolejne posiedzenie komisji gdy dyskutowano o problemach hodowli zwierząt. Afrykański pomór świń pojawił się w Polsce w 2014 roku i od tej pory, mimo wielu wysiłków różnych rządów nie tylko nie udało się go zwalczyć, ale nadal się rozprzestrzenia. Jak zaznaczyła posłanka Bożena Lisowska (KO) dotychczasowy koszt zwalczania ASF został oszacowany na 20 mld zł, z czego 9,4 mld pochodziło ze Skarbu Państwa, a za pozostałe wydatki ponieśli hodowcy i branża mięsna.
Jak wskazywali zarówno przedstawiciele organizacji rolniczych jak i posłowie, czynnikiem wywołującym ASF u świń jest wirus przenoszony przez dziki. Stwierdzano, że ich redukcja jest konieczna. Ten obowiązek został nałożony na Polski Związek Łowiecki, który – w opinii części uczestników komisji – nie wywiązuje się z tego zadania.
Przedstawiciel resortu klimatu i środowiska, który nadzoruje PZŁ, poinformował na komisji, że w 2025 r. w ramach planowania łowieckiego jak i odstrzału sanitarnego odstrzelono ponad 264 tys. sztuk dzików. Dodał, że największe odstrzały odbywają się na jesieni i w zimie.
Główny Lekarz Weterynarii Paweł Meyer przekazał, że w 2025 r. było w Polsce 18 ognisk ASF u trzody, w tym roku nie ma żadnego u świń, są natomiast wykryte ogniska u dzików (najwięcej w woj. kujawsko-pomorskim.
Łączne koszty, jakie poniosła Inspekcja Weterynaryjna w 2025 r. na zwalczanie ognisk ASF u świń wyniosły prawie 15 mln zł. A koszt odszkodowań dla 30 gospodarstw za prawie 11 tys. zlikwidowanych świń oszacowano na ponad 7 mln zł. Pozostałe wydatki takie jak koszty badań laboratoryjnych, zabicie zwierząt, przeprowadzona dezynfekcja itp. wyniosły 7,7 mln zł. – wyliczał Meyer.
Przedstawiciele rolników zwracali uwagę, że choroby zwierząt, w tym ASF, powodują liczne straty i zniechęcają do zajmowania się hodowlą. Podkreślano, że chów świń jest nieopłacalny ze względu na niską cenę w skupie.
Według ministerstwa rolnictwa ceny żywca w Polsce, podążając za utrzymującym się na rynku unijnym trendem spadkowym, znajdują się obecnie na poziomie najniższym od trzech lat. W tygodniu 19 – 25 stycznia 2026 r. cena skupu żywca w Polsce wyniosła 4,53 zł/kg. Zdaniem ministerstwa niskie ceny związane są z „nadpodażą wieprzowiny na rynku unijnym powstałą w konsekwencji wprowadzenia od września 2025 r. przez Chiny ceł antydumpingowych na wieprzowinę z UE, większej produkcji wieprzowiny przy umiarkowanym popycie oraz wystąpienia w Hiszpanii ognisk ASF”.
Ze względu na ASF i niską opłacalność hodowli, co roku ubywa gospodarstw zajmujących się chowem trzody chlewnej. Według Instytutu Ekonomiki Rolnictwa, na początku 2026 r. hodowlą zajmowało się 43,6 tys. gospodarstw, podczas gdy w 2020 r. było ich 85 tys., a dekadę wcześniej świnie hodowało ponad 388 tys. gospodarstw.
Uczestnicy w posiedzeniu komisji zwracali także uwagę na brak planu strategicznego rozwoju produkcji trzody, a wieprzowina to najczęściej spożywane mięso w Polsce.
Pogłowie trzody chlewnej pod koniec 2025 r. liczyło 9,3 mln sztuk. Od 2008 r. Polska jest importerem netto wieprzowiny. W coraz większym stopniu hodowla trzody chlewnej jest oparta na tzw. chowie nakładczym, który polega na tuczu importowanych prosiąt. W 2025 r. do Polski, głownie z Danii, przywieziono ponad 8 mln sztuk prosiąt, wydając na to 2,5 mld zł (dane IERiGŻ).
Postulatem branży mięsnej jest odbudowa pogłowia świń w oparciu o krajowe prosięta. Zwracano tez uwagę na problemy z nowymi inwestycjami w budynki inwentarskie m.in. ze względu na niechęć okolicznych mieszkańców.
RL / Polska Agencja Prasowa / opr. ToMa
Fot. archiwum RL
