• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 11°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
czwartek, 19 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Kolędy nie tylko na Boże Narodzenie, czyli co śpiewa w polskiej tradycji

Kolędy nie tylko na Boże Narodzenie, czyli co śpiewa w polskiej tradycji

28 grudnia 2025 / 19:04
A A
EAttachments92237486dbcaadfd593615e9412baac7982de5f xl
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

Kolędy w Polsce stanowią ważny element tradycji bożonarodzeniowej. Są obecne w kulturze od wieków. Śpiewane są w okresie świąt Bożego Narodzenia, zarówno w domach rodzinnych, kościołach, jak i podczas wydarzeń artystycznych i obrzędowych. Polskie kolędy łączą treści religijne z motywami ludowymi, opowiadając o narodzeniu Jezusa, życiu codziennym oraz dawnych zwyczajach. O symbolice kolędowania oraz związanych z nim tradycjach opowiada Patryk Dziubek z Muzeum Wsi Lubelskiej.

– Kolędowali kawalerowie, którzy mieli mniej więcej 16-18 lat. Chodzili od domu do domu, pukali w okienko czy w drzwi i mogli zostać wpuszczeni albo nie. Najpierw składano życzenia gospodarzowi, jego żonie, jego rodzinie. Śpiewano też kolędy życzące, gospodarskie. Życzono gospodarzowi obfitości w jego trzodzie, w jego zbiorach. Jeżeli w domu była panna na wydaniu, to ją obśpiewywano. Bo to też był taki moment dla kawalerów, że oni mogli się pokazać z takiej dobrej strony; że dobrze śpiewają, dobrze opowiadają, dobrze tańczą. To był taki moment, gdzie mogła się para spotkać. Dlaczego tylko mężczyźni  mogli kolędować? Bo był ttaki świat patriarchalny i to mężczyźni mogli wychodzić, mieli więcej praw, więcej możliwości, więcej wolności, swobody. Kolędowanie kobiet, dziewcząt zaczęło się dość późno – opowiada Patryk Dziubek.

CZYTAJ: Kolejna tradycja z Lubelskiego na prestiżowej liście!

– Mamy różne kolędy. Po pierwsze bożonarodzeniowe, na przykład kolędy maryjne. Po drugie kolędy gospodarskie, noworoczne. Te drugie to były takie kolędy życzące, które życzyły gospodarzowi obfitości w polu, żeby obrodził jęczmień, żeby obrodziły też zwierzęta, żeby się wiele ich narodziło. 300 byczków na przykład. Nie 1, nie 5, ale 300 ze złotymi nóżkami, ze złotymi rogami. Generalnie chodziło o życzenie obfitości na nowy rok – wyjaśnia Patryk Dziubek.

– Noworoczne kolędy nie są powszechnie znane. Znają je głównie ludzie ze środowiska muzyki tradycyjnej czy etnografowie. Ale mogą być znane, jeżeli będziemy je rozpowszechniać i edukować ludzi. Bo to jest tak ciekawe, tak kolorowe i niesamowite, że to jest nasz skarb. To też forma tożsamości naszej, mieszkańców tych ziem – stwierdza Patryk Dziubek.

Jaka jest różnica między kolędami bożonarodzeniowymi i noworocznymi? 

– W tych bożonarodzeniowych narracja jest o tym, co się dzieje po urodzeniu Jezusa; na przykład kiedy Maryja go powiła, gdzie go powiła, jakie cuda się wydarzały w międzyczasie, jak go nazwała, kto był ojcem czy matką chrzestną Jezusa. A w noworocznych  jest zupełnie inna tematyka i inna symbolika. Gospodarskie kolędy są najstarsze. Tam jest zachowana warstwa jeszcze przedchrześcijańska. I to jest niesamowite. Ostały się do tej pory przedchrześcijańskie pieśni. Jest  symbolika drzewa życia i tego, że świnie ryją złoto pod liliją. Wątek chrześcijański pojawia się w tych kolędach gospodarskich na sam koniec – wyjaśnia Patryk Dziubek.

– Co zrobić, żeby ta tradycja kolędowania nie zanikła? Rozpowszechniać ją. Czyli chodzić po mieście z kolędowaniem, chodzić do dzieci do szkoły, pokazywać im formy kolędowania czy tych Herodów. Edukować, bo to jest nasza tradycja, która jest wspaniała, kolorowa. Jest to zwłaszcza potrzebne w zimie, kiedy jest szaro, buro i i chłodno, bo podtrzymuje naszego ducha wewnętrznego, dodaje nam energii, światła. Bo kolędowanie to też jest takie budzenie przyrody do życia. Ta koza, która chodzi z kolędnikami, bodząc rogami, bodzie jakby przyrodę do do życia, żeby wstawała. Jest to też forma po prostu spędzania czasu razem. Chodzi o to, żeby stworzyć wspólnotę – dodaje Patryk Dziubek. 

KovA / opr. ToMa 

Fot. Piotr Michalski / archiwum RL 

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2025/12/EAttachments9223748fe86641d33e03c3b33c8cef448cc0675_Prewiev.mp3

Z Patrykiem Dziubkiem rozmawiała Anna Kovalova

Tagi: infoboże narodzenieLublinkulturaŚwięta
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11152839f3470718c7929c71600d8622e79531f8 xl
Wiadomości

Turyści zostawią w Lublinie dodatkowe miliony? Jest pomysł na nową opłatę

19 listopada 2026
EAttachments11153321d42a6b0cdd0fd704fc116016abe268b1 xl
Wiadomości

Nieznana substancja w przedszkolu. Ewakuowano ponad 100 dzieci [ZDJĘCIA]

19 listopada 2026
EAttachments9085148b107202c4de04467bd57762157aab6e9
Wiadomości

Dzieciństwo bez przemocy. Lublin rozbłyśnie na czerwono

19 listopada 2026
EAttachments11153070ccc93c86edd43feae8155117e1046f80 xl
Redakcje

Teatr wychodzi do ludzi. „Dziady” w puławskiej galerii handlowej

19 listopada 2026
EAttachments111528101f206d594ec6a1e02133182fc01b8ea0 xl 1
Wiadomości

Mieszkańcy mogli przepłacać za wywóz śmieci. UOKiK podejrzewa trzy lubelskie firmy o zmowę przetargową

19 listopada 2026
EAttachments111525391401ebd1cac4bfcd57558d85345141bc xl
Wiadomości

Nauczyciel, lekarz i informatyk wśród zatrzymanych. Wielka akcja CBZC [ZDJĘCIA, WIDEO]

19 listopada 2026
EAttachments111522474f00cb744870c18d6dbe2f90dd29fe05 xl 1
Wiadomości

Lublinianin pokieruje europejskim oddziałem International Gastric Cancer Association

19 listopada 2026
EAttachments111524559cb0763e66ff4eb6dea0f0d8c857de87 xl
Gość Radia Lublin

Dr Michał Wallner: Nie będzie wspólnej listy prawicy w przyszłorocznych wyborach do Sejmu

19 listopada 2026
Następna wiadomość
EAttachments92246580a0a48330ab23eb02bc95f958a2f83c4 xl

Rezerwy Startu nie zgasiły Znicza. Lublinianie wciąż bez wygranej

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

Jednostka wojsk dronowych w Łukowie? MON komentuje

Kancelaria premiera: powstanie specjalny zespół ds. komunikacji strategicznej

Ostatnie wcielenie ochotników do lubelskich terytorialsów

Siatkówka: Bogdanka LUK podejmie Trefl, Avia gra w Pucharze Polski

Sztuka nie musi dominować. Po Open City zostanie mozaika

IMGW: uwaga na gęste mgły!

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj