Najbliższa sobota (22.11) zapowiada się pracowicie dla notariuszy w całym kraju. Po raz 16. Krajowa Rada Notarialna i jej 11 izb zapraszają na doroczny dzień otwarty, czyli okazję do skorzystania z bezpłatnych porad prawnych dla wszystkich zainteresowanych.
O zainteresowaniu Dniem Otwartym Notariatu świadczyć mogą liczby z 15. edycji – ponad 3000 porad udzielonych stacjonarnie, 1600 telefonicznie, 1200 na czacie online. I to wszystko raptem przez 6 godzin. Tematem wiodącym w 2024 roku było: „Jak uniknąć konfliktów majątkowych w rodzinie”, czyli porady dotyczyły głównie spraw spadkowych, dziedziczenia, darowizn.
CZYTAJ: Coraz więcej rozwodów w Lubelskiem. Dlaczego małżeństwa się rozpadają?
Ale z notariuszem można i warto porozmawiać, kiedy chcemy zgodnie z prawem rozstrzygnąć wiele życiowych kwestii, a więc nie popaść w kłopoty.
A kim właściwie jest notariusz?
– Mało kto wie, że źródłosłów i tradycja zawodu wywodzą się z czasów antycznych, a w historii jest też wątek zamojski. – wyjaśnia notariusz Elżbieta Zawadzka z Izby Notarialnej w Lublinie. – Musimy przenieść się do trzech antycznych kultur: greckiej, egipskiej, rzymskiej. Łacińskie słowo „notarius” oznaczało pisarza. W kulturze rzymskiej ustawa 12 tablic mówiła w dużym skrócie, że prawem staje się to, co jest ustnie ogłoszone. Rolą notariusza było spisywanie tego prawa i dokumentowanie ważnych wydarzeń. Zanim jednak notariusz zagościł w Rzymie, znany był Grekom i Egipcjanom. Tam początkowo jako osoba wykształcona w piśmie, pomagał w sprawach handlowych, umowach, by następnie zostać urzędnikiem państwowym i dokumentować nadania i transakcje nabycia ziemi oraz testamenty. Wzrost biurokratyzacji sprzyjał rozwojowi notariuszy.
A kiedy notariusze pojawili się w Polsce?
– Było to zaskakująco dawno. W 1284 roku arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka uzyskał od papieża zgodę na zatrudnienie dwóch notariuszy publicznych, a w 1287 roku jeden z nich, Budzisław, sporządził pierwszy dokument notarialny na ziemiach polskich. Byli to notariusze duchowni, ale wraz z laicyzacją państwa notariuszami zostawały osoby świeckie, cieszące się nieposzlakowaną opinią – opowiada Elżbieta Zawadzka.
Czy określenia rejent i notariusz są tożsame?
– Dziś określenia te są tożsame, niemniej pojęcie „notariusz” jest starsze. Natomiast pojęcie „rejent”, czasem „regent”, rozwinęło się w XVI wieku przy sądach szlacheckich, kiedy to ówczesne prawo nakazywało wpisywanie hipotek do ksiąg sądowych. Natomiast słynny Jan Zamoyski uzyskał od papieża możliwość kształcenia w Akademii Zamojskiej notariuszy, którzy obsługiwali między innymi rady miejskie, spisując ich uchwały, sporządzając protokoły, czy dokumentując transakcje. Tak naprawdę to Kodeks Napoleona dokonał pierwszej unifikacji tych dwóch zawodów, wprowadzając notariusza jako funkcjonariusza publicznego, łączącego cechy dawnego rejenta i notariusza – wyjaśnia Elżbieta Zawadzka.
A jak brzmi dzisiejsza definicja notariusza?
– Jest to wysoko wyspecjalizowany prawnik, wykonujący zawód zaufania publicznego, który sporządza szczególne czynności przewidziane co do formy, wyręczając w tym zakresie sądy i państwo. W skrócie sędzia pokoju – tłumaczy Elżbieta Zawadzka.
Warto wspomnieć, że notariuszem przy Wydziale Hipotecznym Sądu Pokoju, a następnie Sądu Okręgowego w Zamościu był czołowy przedstawiciel literatury dwudziestolecia międzywojennego, poeta i prozaik Bolesław Leśmian.
Podczas ogólnokrajowej akcji będzie można skorzystać z porad notariuszy stacjonarnie w 54 miejscach w całej Polsce, telefonicznie oraz online, także poprzez kanały w social mediach.
W ramach Dnia Otwartego Notariatu, który zostanie zorganizowany pod hasłem „Jak nie popaść w kłopoty? Porozmawiaj o tym z notariuszem”, w sobotę (22.11) notariusze w naszym regionie dyżurować będą od 10:00 do 16:00 w siedmiu miejscowościach:
w Józefowie nad Wisłą w Gminnym Centrum Kultury (ul. Parkowa 13),
w Lublinie w Ratuszu Urzędu Miasta Lublina – sala nr 3 (Pl. Króla Władysława Łokietka 1),
w Łęcznej w Urzędzie Miejskim w Łęcznej, (Plac Kościuszki nr 22),
w Puławach w Urzędzie Miasta Puławy (ul. Lubelska 5),
w Rykach w Urzędzie Miejskim w Rykach, (ul. Karola Wojtyły 29),
w Radzyniu Podlaskim w Pałacu Potockich, (ul. Zamkowa 1),
w Zamościu w Sali Consulatus w Urzędzie Miasta Zamość (ul. Rynek Wielki 13),
Ponadto będzie można skorzystać z porad telefonicznych pod numerem 81 475 41 19, a także internetowych poprzez formularz na stronie www.porozmawiajznotariuszem.pl.
JB / opr. ToMa
Fot. pixabay.com
Pliki dźwiękowe
Notariusz poradzi za darmo
