Postać generała Franciszka Kamińskiego upamiętnia mural, który odsłonięto w piątek w Lublinie z okazji 85. rocznicy utworzenia Batalionów Chłopskich. MON dofinansowuje takie działania, bo to jest żywa kultura pamięci; budowanie polityki pamięci – podkreślił wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz.
Uczestniczący w odsłonięciu muralu wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz przypomniał, że generał Franciszek Kamiński był twórcą i komendantem Batalionów Chłopskich (BCh), który 8 października 1940 r. sformułował „największą w historii Europy i świata armię chłopską – 170 tys. żołnierzy”. Dodał, że dla współczesnych odkrywamy dzisiaj wielkiego bohatera, który obronił mieszkańców Zamojszczyzny przed „próbą masowej eksterminacji i wysiedleń, próbą germanizacji tych terenów”.
Wicepremier podkreślił, że tego typu inicjatywy wpisują się w politykę pamięci, budowę świadomości i odporności społecznej, a także w polski patriotyzm. – To jest piękny sposób upamiętniania. Ministerstwo Obrony Narodowej dofinansowuje takie działania, bo to jest żywa kultura pamięci; budowanie polityki pamięci, nie tylko polityki historycznej (…) Dlatego włączamy się w budowę kolejnych inwestycji jako MON, jako Muzeum Wojska Polskiego – zaznaczył Kosiniak-Kamysz.
CZYTAJ: Nauczyciel historii z Zamościa wśród finalistów Nagrody POLIN
Wspomniał o wybudowaniu Muzeum Bitwy Warszawskiej i zapowiedział, że wkrótce gotowa będzie nowa część, oddział Muzeum Wojska Polskiego w Racławicach „jako muzeum bitwy racławickiej”. – W moich planach jest upamiętnienie również ofiar ludobójstwa na Wołyniu, tutaj w województwie lubelskim. We współpracy ze wspólnotą województwa lubelskiego będziemy to jako część Muzeum Wojska Polskiego realizować – przekazał szef MON.
Poświęcony 85. rocznicy utworzenia Batalionów Chłopskich mural powstał przy ul. Skłodowskiej 9, na ścianie budynku przychodni Szpitala Wojskowego w Lublinie. Inicjatorem projektu była Fundacja Aktywne Społeczeństwo.
Komendant szpitala płk Aleksander Michalski wyraził nadzieję, że mural będzie przypominać o generale Kamińskim. – Choć dzisiaj działania i osiągnięcia Batalionów Chłopskich są wciąż obecne w pamięci ich bliskich i mieszkańców wsi, a sama formacja jest dobrze opisana w specjalistycznej literaturze historycznej, to o BCh rzadko mówi się w kulturze masowej i popularnej. Bardzo się cieszę, że ten mural – choć w części – wypełnia te lukę – dodał.
Szef PSL wziął wcześniej udział w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Wizje i realia. Bezpieczeństwo w myśli politycznej polskiego ruchu ludowego: w 130 rocznicę powstania”. Popołudniu wicepremier złożył kwiaty pod pomnikiem hetmana Stanisława Żółkiewskiego w Żółkiewce.
Generał Franciszek Kamiński urodził się 20 września 1902 r. we wsi Mikułowice na Kielecczyźnie w rodzinie chłopskiej. Podczas wojny polsko-bolszewickiej zgłosił się na ochotnika do walki. Był w pomocniczych oddziałach harcerskich. W latach 1926-29 studiował matematykę na Uniwersytecie Warszawskim. W czasie studiów zaangażował się politycznie. Związał się z PSL „Wyzwolenie”.
Na początku II wojny światowej organizował chłopski ruch oporu na Kielecczyźnie. Został mianowany komendantem głównym pierwszej w dziejach Polski samodzielnej chłopskiej organizacji zbrojnej Bataliony Chłopskie. Funkcję pełnił do końca wojny.
Po wojnie aktywnie działał w Polskim Stronnictwie Ludowym. Aresztowany w 1950 r., wyszedł na mocy amnestii sześć lat później. Do emerytury pracował w Centrali Rolniczych Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. W 1989 r. był jednym z inicjatorów reaktywowania Polskiego Stronnictwa Ludowego. Zmarł 20 lutego 2000 roku, został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Został odznaczony Orderem Orła Białego, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.
Bataliony Chłopskie (pierwotnie Straż Chłopska, „Chłostra”) powstały w sierpniu 1940 r. na skutek sporów politycznych w łonie Związku Walki Zbrojnej. Organizacja stanowiła siły zbrojne Stronnictwa Ludowego, ale w jej składzie znaleźli się także członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej Rzeczypospolitej. Organem nadzorującym było Centralne Kierownictwo Ruchu Ludowego, którego reprezentantem był Józef Niećko, ale główną postacią Batalionów Chłopskich był w praktyce ich Komendant Główny przez cały okres, Franciszek Kamiński. W momencie największego rozwoju organizacja liczyła ok. 170 tys. członków, wyłącznie z terenów wiejskich – BCh nie operowały w miastach. Szacuje się, że w trakcie otwartych walk, działań dywersyjnych i w wyniku aresztowań poległo ok. 7 tys. żołnierzy BCh.
Do najgłośniejszych osiągnięć organizacji należało dostarczenie materiałów wywiadowczych o próbach z niemieckimi rakietami V-1 i V-2, choć na co dzień oddziały głównie przejawiały aktywność przy niszczeniu trakcji kolejowej i łączności, odbijaniu więźniów z aresztów gestapo i obronie mieszkańców wsi przed pacyfikacjami. Politycznie organizacja była najbliższa AK, zajmując stanowisko antykomunistyczne i antynacjonalistyczne. Mimo niechęci do pełnego scalenia (choć formalnie zostało ono dokonane między 30 marca a 30 maja 1943 r.) wspólnie podejmowane akcje nie należały do rzadkości.
Bataliony Chłopskie udaremniły realizację niemieckich planów wysiedlenia i eksterminacji ludności polskiej na Zamojszczyźnie, które były częścią zbrodniczego Generalplan Ost. Bataliony Chłopskie podjęły wówczas walkę zbrojną z Niemcami, która przekształciła się w „Powstanie Zamojskie”.
Święto Batalionów Chłopskich obchodzone jest 8 października, w rocznicę dnia, kiedy w 1940 r. na komendanta Batalionów Chłopskich został zaprzysiężony Franciszek Kamiński. Po wojnie żołnierze BCh byli współtwórcami Polskiego Stronnictwa Ludowego.
RL / Polska Agencja Prasowa / opr. ToMa
Fot. Krzysztof Radzki
