Gmina Rybczewice to największe zagłębie orzecha laskowego w Polsce. O tym, jak się w niej żyje oraz o tym, jak samorząd wykorzystuje dziedzictwo Jana III Sobieskiego, z wójt gminy Elżbietą Masicz rozmawiał Tomasz Nieśpiał.
Jak żyje się w największym w Polsce zagłębiu orzecha laskowego? A przy okazji też na szlaku Jana III Sobieskiego.
– Jeżeli chodzi o warunki życia, to tak różnie. Ale staramy się być otwarci zarówno na naszych mieszkańców, jak i przybyszy. Zawsze chcemy podkreślić walory turystyczne, jak i historyczne. Jesteśmy największym zagłębiem producentów orzecha laskowego, ale też czerpiemy z dziedzictwa historycznego, jakim jest postać króla Jana III Sobieskiego, bo właśnie na terenie naszej gminy miał swoją posiadłość, w miejscowości Pilaszkowice. Tutaj też przebywała Marysieńka. Stąd też pisane były słynne listy Marysieńki do króla i króla do Marysieńki. Korzystając z tego dziedzictwa historycznego, w tym roku już po raz ósmy odbywać się będzie na terenie naszej gminy Jarmark Królewski. Ten jarmark co roku ma myśl przewodnią. Rozpoczęliśmy w roku 2018 i podtytuł tego jarmarku to były „Urodziny króla Jana III Sobieskiego”. Wtedy cała uroczystość była w atmosferze urodzin. Nasz drugi jarmark nosił tytuł „Szarlotka Marysieńki”. Dlaczego? Dlatego że na terenie naszej gminy mamy bardzo dużo producentów jabłek i wykorzystując ten walor, poszliśmy w kierunku jabłek i Marysieńki. Kolejny nasz jarmark niestety odbywał się w okresie pandemicznym i było troszkę mniej okazale. Był to „Piknik królewski”. Ale już czwarty to był właśnie „Orzech laskowy w kuchni dworskiej”. Nasz jarmark zawsze odbywa się w najbliższą niedzielę po 15 sierpnia. Jest to oczywiście związane z datą urodzin króla. W tym roku jarmark wypada 17 sierpnia. Tegoroczny jarmark to będzie „Królewskie miodobranie”, ponieważ na terenie naszej gminy mamy też koło pszczelarzy i chcemy w tym kierunku uderzyć. Ubiegłoroczne hasło brzmiało „Napijmy się kawy z królem Janem III Sobieskim”, a mieliśmy również podtytuł „Karp po królewsku” z racji tego, że ukończyliśmy rewitalizację naszego zbiornika wodnego, w którym hodujemy karpie. Stąd był pomysł na karpia.
A skąd ten orzech na terenie gminy Rybczewice?
– Już kilkanaście lat temu nasi rolnicy zauważyli, że orzech laskowy cieszy się dużym zainteresowaniem na rynku. Dlatego też podchwycili temat. Począwszy od pierwszych gospodarzy, którzy mieli jakieś takie mniejsze zasadzenia i zobaczyli, że to rzeczywiście ma sens. Coraz więcej gospodarzy sięgało po sadzonki i produkcję orzecha. A teraz tak się zadziało, że szczególnie w miejscowości Izdebno tych nasadzeń jest najwięcej, jest najwięcej tych plantacji orzecha laskowego.
Dobrze jest żyć w takich pięknych okolicznościach przyrody, mając świadomość dziedzictwa historycznego gminy. Ale ważne są też inwestycje, ważna jest też infrastruktura. Która z inwestycji, które realizujecie w tym roku, pani zdaniem, jest najważniejsza, kluczowa z punktu widzenia rozwoju gminy?
– Myślę, że są dwie takie inwestycje. To jest kontynuacja rozbudowy sieci dróg. Największą ilość kilometrażowo, jeżeli chodzi o budowę dróg, wykonaliśmy w roku ubiegłym. Ale w tym roku również, kończąc projekty w ramach Polskiego Ładu, będziemy kończyli budowę drogi Zygmuntów – Izdebno. Będziemy również budować jeden z odcinków tzw. białej drogi w Stryjnie Drugim. Będziemy również robić drogę w Częstoborowicach. To jest bardzo ważne, ponieważ infrastruktura drogowa to jest okno na świat dla mieszkańców nie tylko naszej gminy, ale i w całym kraju. Poza inwestycjami drogowymi, bardzo ważna dla nas, a także dla mieszkańców była dalsza budowa oczyszczalni przydomowych. Nasza gmina ma zabudowę rozproszoną, dlatego na terenie naszej gminy raczej ekonomicznie nieuzasadniona jest budowa kanalizacji. Dlatego idziemy w przydomowe oczyszczalnie. A jeżeli przydomowe oczyszczalnie, to tutaj jest jeszcze druga strona zaopatrzenia i dbałości o wodno-kanalizacyjne działania, a mianowicie ukończyliśmy też remont głównej linii wodociągowej, 6 kilometrów linii wodociągowej, ponieważ te pierwsze odcinki już udało nam się wyremontować w ostatnich latach. Została nam główna linia wodociągowa w Rybczewicach – ta linia na tę chwilę jest najstarszą linią. I tak jak powiedziałam, 6 kilometrów udało nam się wyremontować, będziemy wnioskować o dalsze środki. Mamy walory krajobrazowe, mamy piękne wąwozy, chcemy rozwinąć sieć ścieżek rowerowych, co wiąże się niestety z zaniedbaną drogą wojewódzką. Ale tu już pracują projektanci, Urząd Marszałkowski wziął sobie za punkt honoru i myślę, że do tego dojdzie, że w najbliższym czasie wyremontowana będzie droga wojewódzka 837, przebiegająca przed naszą gminę, prowadząca w kierunku Zamościa, jako taka droga na Roztocze, ale jednocześnie zahaczająca o naszą piękną gminę. I właśnie przy tej drodze zaprojektowana będzie ścieżka rowerowa, czyli dająca możliwość przemieszczania się w różne miejsca pięknych zakątków naszej gminy. A przy naszym zbiorniku mamy również domki turystyczne, mobilne, z których nasi goście mogą skorzystać.
Stawiacie też na remonty miejsc ważnych dla mieszkańców. Mówię tutaj o termomodernizacji dwóch świetlic – w Izdebnie i Wygnanowicach.
– Dotychczas udało nam się wyremontować aż 5 budynków gminy, począwszy od budynku Urzędu Gminy, ale także Ośrodek Zdrowia, także pałac w Rybczewicach, gdzie jest centrum kulturalne, gdzie odbywają się koncerty, gdzie odbywają się spotkania z ciekawymi ludźmi. Udało nam się także wyremontować świetlicę, również OSP w Częstoborowicach. A teraz, tak jak pan redaktor wspomniał, OSP Wygnanowice i Izdebno. Chcielibyśmy, żeby w każdej miejscowości, tam gdzie mamy naszą infrastrukturę, takie miejsca były i były na miarę XXI wieku.
Chyba też z takim założeniem startowaliście w konkursie i realizować będziecie projekt „Turystyczne Rybczewice”.
– Tak, udało nam się wcześniej w ramach środków norweskich wykonać dokumentację na rewitalizację całego zespołu dworsko-parkowego w Rybczewicach. Projekt ten był podzielony na 4 etapy. Najpierw zrobiliśmy skwer, czyli miejsce spotkań i wypoczynku, zarówno dla młodszych, jak i starszych mieszkańców, a także i turystów przebywających na terenie naszej gminy. Następnie wyremontowaliśmy, zrewitalizowaliśmy park, zrewitalizowaliśmy wcześniej wspomniany przeze mnie pałac, a w ostatnim czasie udało nam się zrewitalizować zalew. Zalew, nad którym znajdują się trzy fontanny. Mamy zarybiony ten zbiornik i w ramach Turystycznego Lubelskiego złożyliśmy wniosek o doposażenie naszego zbiornika wodnego w sprzęt pływacki, czyli będą tam łódki, rowerki, będą też lornetki do obserwacji ptactwa, bo na wyspie, na zalewie nasi panowie pracownicy wybudowali domek lęgowy dla łabędzi. Przy tym domku będzie zamontowana kamera, gdzie będzie można patrzeć, jak te łabędzie mieszkają, ale również będą zakupione ryksze dowożenia zarówno osób starszych, jak i młodszych. W ramach tego projektu będą również pokazy laserowe nad zalewem i wiele, wiele innych atrakcji, ale o tym możemy mówić dopiero w 2026 roku, bo na ten rok jest przewidziana realizacja tego projektu.
Sporo się zatem dzieje. Wracając do bieżących wyzwań inwestycyjnych, ale też społecznych, warto też podkreślić to, że wasza gmina stawia też na projekty edukacyjne, społeczne, oświatowe.
– Tak, mamy Klub Seniora. Jeżeli chodzi o dzieci i młodzież, mamy projekt „Pasja i Rozwój” w Zespole Szkół Ogólnokształcących, który pozwala dzieciom skorzystać z różnego rodzaju zajęć rozwijających zainteresowania i pasje. W najbliższym czasie rozpoczniemy adaptację pomieszczeń w budynku Zespołu Szkół Ogólnokształcących na zorganizowanie żłobka dla najmłodszych mieszkańców naszej gminy.
Czyli program Maluch Plus także będzie realizowany w gminie Rybczewice?
– Tak, oczywiście. Czekamy, żeby dzieciaczki mogły jak najszybciej skorzystać z tych pomieszczeń i z fachowej opieki, podczas kiedy mamy będą mogły rozwijać się zawodowo.
Dla jakiej grupy dzieci będzie przewidziana ta placówka?
– Z racji tego, że jesteśmy małą gminą, rozruchowo jest to projekt skierowany do dziesiątki maluszków.
Zatem na najbliższe lata na pewno tych wyzwań inwestycyjnych, społecznych i edukacyjnych gminie Rybczewice i pani wójt nie zabraknie.
– Na pewno i tutaj oczywiście zachęcam wszystkich mieszkańców do współpracy i czekam na pomysły od mieszkańców.
Wśród wielu atrakcji historycznych zlokalizowanych na terenie gminy Rybczawice znajduje się też zespół kościoła parafialnego w Częstoborowicach z końca XVIII wieku, z obrazem Matki Boskiej Zwycięskiej – patronki Wielkiej Wiktorii Wiedeńskiej Jana III Sobieskiego.
ToNie / opr. WM
Fot. ToNie
Pliki dźwiękowe
Rozmowa z wójt gminy Rybczewice Elżbietą Masicz
