• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 8°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
czwartek, 19 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Chodziło nie tylko o „kotleta”. Rok 1980 rozpoczął się w Świdniku [ZDJĘCIA]

Chodziło nie tylko o „kotleta”. Rok 1980 rozpoczął się w Świdniku [ZDJĘCIA]

11 lipca 2025 / 17:43
A A
swidnik 4 2025 07 11 173502
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

45 lat temu  rozpoczęły się protesty w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL-Świdnik. Strajki wybuchły po podwyżce cen żywności w bufetach i stołówkach zakładowych, a następnie rozprzestrzeniły się na inne zakłady w województwie lubelskim. Był to początek zrywu 1980 roku. 

Fala strajków objęła całe województwo, poprzedzając protesty na Wybrzeżu, które doprowadziły do podpisania porozumień sierpniowych w Stoczni Gdańskiej i powstania NSZZ „Solidarność”. Według danych „Solidarności” podczas Lubelskiego Lipca ‘80 przeciwko komunistycznym władzom protestowało co najmniej 160 zakładów i około 80 tysięcy pracowników.

ZOBACZ ZDJĘCIA:

świdnik 2.jpg

– Mieliśmy wewnętrzny radiowęzeł i wewnętrzne telefony. Od pierwszej chwili strajku poszły telefony do wszystkich działów i wydziałów: „Słuchajcie! Jedynka stoi”. Minęły dwie czy dwie i pół godziny i cały zakład stanął –- opowiada Piotr Karwowski, uczestnik ówczesnego protestu w WSK PZL-Świdnik. – Kiedy ludzie ze Świdnika i z okolic dowiedzieli się, że jest strajk, przyszli do nas na widzenie pod bramę. To było bardzo sympatyczne. Bo w tym czasie nikt z zewnątrz nie mógł tu do nas wejść. Byliśmy sami i sami wiedzieliśmy, jak pokierować tym strajkiem, żeby nie doszło do „dużego bicia” (siłowego rozbicia strajku przez władze – red.), tak jak to miało miejsce w poprzednich wydarzenia, takich jak w Radomiu. Stało się to tak spontanicznie, że nikt się tego nie spodziewał, a wyszło.

– Nie dawało się funkcjonować. Człowiek był mocno ograniczony. System wyznaczał wszystko, łącznie z tym, jaka ma być moda, jak się ubierać. A ludzie zawsze pragną wolności. I dążyliśmy do tego, żeby władza nie decydowała, co w kolejnym dniu człowiek musi robić – mówi Marian Król, były przewodniczący Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność”, wówczas również uczestnik strajku w świdnickich zakładach.   

– W 1980 roku lawina ruszyła z Lubelszczyzny. To efekt pokoleń, bo tutaj jest fundament polskiej tradycji i obyczaju, ale też katolickiej nauki społecznej. Te wszystkie rzeczy pięknie wpisały się w naszą lubelską historię, a ona później zaprocentowała – stwierdza Marek Wątorski, przewodniczący Regionu Środkowo-Wschodniego NSZZ „Solidarność”. – Krótko mówiąc, w komunistycznej Polsce po 1944 roku byliśmy traktowani jako Polska B.

Bezpośrednią przyczyną strajku, który wybuchł 8 lipca 1980 r. w WSK „PZL-Świdnik” była podwyżka cen mięsa w zakładowej stołówce.

– To było bardzo duże uderzenie po kieszeni prostego człowieka, ale gdyby chodziło tylko o tę różnicę cen (10 zł na 18 zł), to ten strajk skończyłby się w ciągu 8 godzin, a trwał 4 dni. Chodziło o coś więcej, niż tylko o przysłowiowego „kotleta” – stwierdza Marian Król.

– 26 czerwca 1980 roku doszło do strajku w WSK Tomaszów Lubelski, 8 lipca w WSK PZL-Świdnik”, a później poszła lawina strajków na całą Lubelszczyznę. Pokazała ona, że mieszkańcy Lubelszczyzny zawsze stawali na wysokości zadania – dodaje Marek Wątorski.

– 45 lat temu domaganie się wolnego wyboru do związków zawodowych to był daleko idący postulat polityczny. I to się udało. A przede wszystkim udało się przełamać barierę strachu i podpisać pierwsze porozumienie w PRL-u. Udało się wyznaczyć kierunki zmian w Polsce, bo forma strajku, jaka tutaj pojawiła się, była wyznacznikiem roku 1980 w całym kraju – tego, co wydarzyło się i w lipcu, i sierpniu, i wrześniu – dodaje Marian Król.

W Świdniku po raz pierwszy w historii Polski Ludowej podpisano porozumienie pomiędzy strajkującymi a kierownictwem zakładu.

RyK / opr. ToMa

Fot. Iwona Burdzanowska

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2025/07/rok_1980_rozpoczal_sie_w_swidniku-2025-07-11-173505.mp3

Rok 1980 rozpoczął się w Świdniku

Tagi: strajkinfoHistoriaŚwidnik
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11151874a560b3d8c32cb337ec5a0779c255bf22 xl
Redakcje

Lubelscy siatkarze idą jak burza. Bogdanka LUK nie dała szans rywalom

18 listopada 2026
EAttachments11150868717228027f34e2607dadf26d6dd90f5a xl
Wiadomości

71-latek przeszedł wyjątkową operację. Pomogła mu kondycja byłego komandosa

18 listopada 2026
EAttachments11151250d099fb3f16bcdf1b36b8cd1136a02ff7 xl
Wiadomości

Polak mądry przed szkodą. Lublin wdraża program obrony cywilnej

18 listopada 2026
EAttachments11151334e35ea72e7aa96c38506c55efddffdfcf xl
Wiadomości

Prof. Jerzy Buzek: Unia Europejska jest fundamentem naszego bezpieczeństwa

18 listopada 2026
EAttachments111512463a642b00bb95e68f45fdc1b4e8649134 xl
Wiadomości

Drugi przetarg, ten sam wykonawca. Jest decyzja w sprawie stadionu żużlowego

18 listopada 2026
EAttachments11149107e64c8695f09bea22cfe71b5afafb1261 1
Wiadomości

„Stoimy na skraju bankructwa”. Przedsiębiorcy z Małaszewicz protestują, ministerstwo odpowiada

18 listopada 2026
EAttachments11151129a44f6180ef0e565efe99937ef81cb048 xl 1
Wiadomości

UMCS uhonorował byłego premiera. Jerzy Buzek doktorem honoris causa [ZDJĘCIA]

18 listopada 2026
EAttachments111507012002d5853c3c999769af065bfd2dc6d9 xl
Wiadomości

Policjanci z Puław uratowali bezdomnego

18 listopada 2026
Następna wiadomość
pm wolyn 110724 049 2025 07 11 185455

W Lublinie upamiętniono ofiary rzezi wołyńskiej

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

Gość Radia Lublin: prof. Zbigniew Lewicki

Bartosz Zmarzlik znów najlepszym polskim żużlowcem. Dziesiąty „Szczakiel” w karierze

Kraśnik nawiąże współpracę z belgijskim miastem

„(Nie)święci w piłkę grają”. Zbiórka na mieszkania treningowe

Gość Radia Lublin: politolog dr Jakub Olchowski

„Trzeba uczyć młode pokolenie”. Znicz pamięci dla bohaterów

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj