• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 8°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
czwartek, 19 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Ponad 25 tys. akt osobowych w Archiwum Państwowego Muzeum na Majdanku

Ponad 25 tys. akt osobowych w Archiwum Państwowego Muzeum na Majdanku

08 lutego 2025 / 11:33
A A
fq6a1312 2025 02 08 114518
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

Ponad 25 tys. akt obozowych, 2 tys. grypsów, 800 prywatnych fotografii i 2 tys. innych dokumentów należących do byłych więźniów zawiera między innymi Archiwum  Państwowe Muzeum na Majdanku w Lublinie, które obchodzi w tym roku 80-lecie istnienia. W sobotę (08.02) będzie można bliżej zapoznać się z tymi kolekcjami – podaje Polska Agencja Prasowa.

Archiwum Państwowe Muzeum na Majdanku powstał w 1945 roku

Kierownik Archiwum Państwowego Muzeum na Majdanku Anna Wójcik w rozmowie z PAP przypomniała, że zadaniem utworzonego na początku 1945 r. archiwum było przede wszystkim zabezpieczenie ocalałych dokumentów obozowych. Zwróciła uwagę, że większość z nich została wywieziona w 1944 r. do Rosji przez członków nadzwyczajnej komisji polsko-sowieckiej, która badała zbrodnie popełnione na Majdanku. Jednak przed ostateczną likwidacją KL Lublin w lipcu 1944 r., Niemcy pozbywając się dowodów swoich zbrodni, w pośpiechu palili akta, ale nie zdążyli zniszczyć wszystkich, zakopując resztę na terenie obozu.

4F5A4158.jpg

Na gruzowiskach, śmietniskach znaleziono 11 tys. dokumentów

– Paradoksalnie, dzięki temu te dokumenty ocalały. Na początku odkryto ich około tysiąca, a następnie w miejscach wskazanych przez więźniów – np. gruzowiskach baraków, śmietniskach – udało się znaleźć 11 tys. przeróżnych dokumentów, w tym kartoteki obozowe z nazwiskami więźniów, korespondencję prywatną. Największego odkrycia dokonano w 1948 r., kiedy to znaleziono część akt przeznaczonych do spalenia przez esesmanów, m.in. szczątki meldunków o stanie liczbowym obozu i dokumenty dotyczące pracy więźniów – opisała ekspertka.

Pierwsi archiwiści mieli trudne zadanie

Podkreśliła, że pierwsi archiwiści mieli trudne zadanie przed sobą, bo wiele dokumentów było zniszczonych, uszkodzonych przez wilgoć, pleśń, gryzonie. Jak opisała, trzeba było je najpierw wysuszyć, porozdzielać zlepione kartki, wyczyścić, wyprasować, by dopiero potem przystąpić do opracowywania zbiorów. – Od 1945 r. pracownicy archiwum zaczęli odczytywać i wynotowywać nazwiska więźniów, dając początek kartotece, która w tej chwili liczy prawie 60 tys. nazwisk. Nie da się ukryć, że wykonali benedyktyńską, koronkową pracę, której w żaden sposób nie da się przecenić. Mieli świadomość, że za wieloma tymi dokumentami kryją się historie ludzkie z tragicznym, bądź szczęśliwym zakończeniem. Zadaniem archiwum było, żeby je utrwalić – zaznaczyła kierownik.

Zbiory liczą ponad 25 tys. samych akt obozowych

Obecnie zbiory archiwum liczą ponad 25 tys. samych akt obozowych mieszczących się na 18 mkw. Do tego trzeba doliczyć m.in. 2 tys. grypsów, 800 prywatnych fotografii i 2 tys. innych dokumentów należących do byłych więźniów, jak np. dowody osobiste, świadectwa maturalne, dyplomy. – Część tych osobistych dokumentów znaleziono na terenie obozu pracy przy ul. Wrońskiej, gdzie na rampie kolejowej rozładowywano pociągi przewożące deportowanych z całej Europy Żydów podczas Akcji Reinhardt. Dotyczą one głównie ofiar obozów Zagłady w Bełżcu i Sobiborze – powiedziała Anna Wójcik.

Archiwistka podkreśliła, że część z tych pism zawierała nazwiska, a dzięki kwerendom udało się odtworzyć historie tych ludzi. Jako przykład podała duży zbiór dokumentów, zdjęć, listów żydowskiej rodziny Moritza i Emmy Krall z Wiednia, którzy w kwietniu 1942 r. trafili do Sobiboru. Ich syn zginął w Auschwitz w 1944 r. w swoje osiemnaste urodziny. Z całej rodziny uratowała się jedynie starsza córka Gertruda, która przed wojną – jako psycholog – wyjechała do Stanów Zjednoczonych.

„Więcej informacji znalazłam w zbiorach Yad Vashem, dzięki czemu mogłam nawiązać kontakt z jej córką. Okazało się, że Moritz Krall był urzędnikiem państwowym i weteranem I wojny światowej. Żył w przeświadczeniu, że dzięki temu jest zupełnie bezpieczny. Niestety, został wywieziony najpierw do obozu pracy przymusowej, a następnie deportowany do Polski. Jego żona poszła dobrowolnie z nim na śmierć – mimo że bliscy deklarowali jej schronienie – bo uważała, że ślubowali sobie miłość na dobre i na złe. Zachowały się ich przepiękne zdjęcia, jakby przeznaczeniem było, żeby ta historia rodzinna została ocalona od zapomnienia, bo teoretycznie przecież miało nie być po nich śladu” – opisała kierownik Archiwum PMM.

Wśród przykładów wymieniła również pismo Elsy Kadisch do muzeum z 1946 r., w którym pytała o losy swoich rodziców i siostry. Według jej relacji byli deportowani 13 kwietnia 1942 r. z Wrocławia do getta tranzytowego w Izbicy i stamtąd po krótkim pobycie wywieziono ich do innego obozu. – Otrzymała nawet od nich kartkę pocztową z Izbicy, ale wiemy, że Niemcy zachęcali do tego deportowanych, dbając o pozory. Pytała nas więc, czy może trafili na Majdanek. Ówczesny dyrektor odpowiedział, że w przejrzanych dokumentach nie znaleziono ich nazwiska. Obecnie po latach możemy powiedzieć, że z pewnością jako starsi ludzie trafili wtedy do obozu Zagłady w Bełżcu lub Sobiborze, gdzie zginęli. Będę próbować to potwierdzić w najbliższym czasie – dodała kierownik Archiwum PMM.

97061914_2734681766640604_1632989408237977600_n.jpg

Archiwum Państwowe Muzeum na Majdanku obchodzi 80-lecie powstania

Z okazji 80-lecia powstania Archiwum Państwowego Muzeum na Majdanku zaplanowano w sobotę wydarzenie, podczas którego odbędzie się m.in. premierowy pokaz filmu o historii archiwum, spotkania z archiwistami i prelekcje poświęcone poszczególnym kolekcjom dokumentów. Omówione zostaną także fotografie wykonane na Majdanku tuż po jego likwidacji latem 1944 r., a także zbiory historii mówionej. Pokazane zostaną też niedostępne na co dzień dokumenty i pamiątki związane z więźniami Majdanka. Początek o godz. 12:00 w Centrum Obsługi Zwiedzających.

Państwowe Muzeum na Majdanku powstało w miejscu byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego, który funkcjonował na obrzeżach Lublina od października 1941 roku do lipca 1944 roku. Należał do największych i, ze względu na warunki bytowe więźniów, najcięższych obozów, jakie III Rzesza założyła w okupowanej Europie. Więzionych było w nim około 135 tysięcy osób, głównie Żydów, Polaków i Białorusinów. W wyniku chorób i głodu, a także rozstrzeliwań i eksterminacji w komorach gazowych śmierć poniosło blisko 80 tysięcy osób. Ostateczna likwidacja obozu nastąpiła 22 lipca 1944 roku.

Kilka miesięcy później, na przełomie października i listopada 1944 roku, powołano Państwowe Muzeum na Majdanku. To najstarsza w Europie instytucja muzealna upamiętniająca ofiary drugiej wojny światowej. Ma pod opieką trzy ważne miejsca historyczne. Oprócz Majdanka są to tereny byłych obozów zagłady w Bełżcu i Sobiborze. Rocznie ok. 200 tys. osób odwiedza Państwowe Muzeum na Majdanku i jego oddziały. Od początku funkcjonowania było to już ok. 12 milionów osób.

PAP / RL / opr. AKos

Fot. Państwowe Muzeum na Majdanku

Tagi: Lublinmajdanekarchiwum
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11151874a560b3d8c32cb337ec5a0779c255bf22 xl
Redakcje

Lubelscy siatkarze idą jak burza. Bogdanka LUK nie dała szans rywalom

18 listopada 2026
EAttachments111505385be11acda785bb8041a7c7236fddfe83 xl
Wiadomości

Lublin wspiera młodych. Miasto docenione w ogólnopolskim programie

18 listopada 2026
EAttachments11150539f8464db760367d5e0033cad8985eaae5 xl
Wiadomości

Bełżyce: Centrum Usług Społecznych ma 5 lat

18 listopada 2026
EAttachments111504873f8f75ed9207e676bd18df03c6b9df3f xl 1
Wiadomości

Bez krat i więziennych murów. Osadzone spotkały się z dziećmi na rodzinnych warsztatach

18 listopada 2026
EAttachments11150868717228027f34e2607dadf26d6dd90f5a xl
Wiadomości

71-latek przeszedł wyjątkową operację. Pomogła mu kondycja byłego komandosa

18 listopada 2026
EAttachments11151250d099fb3f16bcdf1b36b8cd1136a02ff7 xl
Wiadomości

Polak mądry przed szkodą. Lublin wdraża program obrony cywilnej

18 listopada 2026
EAttachments9840078c72d5dd33f72d08fd9f1dc99b56826b4 xl
Redakcje

„Szpital” w MKS-ie. „Trzeba będzie rotować składem”

18 listopada 2026
EAttachments11151334e35ea72e7aa96c38506c55efddffdfcf xl
Wiadomości

Prof. Jerzy Buzek: Unia Europejska jest fundamentem naszego bezpieczeństwa

18 listopada 2026
Następna wiadomość
books 1835753 1280 2025 02 07 185433

08.02.2025 Księgarnia

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

Grzegorz Turnau wystąpi w Lublinie [POSŁUCHAJ ROZMOWY]

Inauguracja roku akademickiego UMCS

Lubelski historyk z nagrodą specjalną BohaterON

30.10.2026 Cyfrowy świat – zdalny zakup mieszkania

Jest nadzieja dla zwalnianych pracowników z Kraśnika. Zgłaszają się pracodawcy

Pijany śmiertelnie potrącił siostrę. Trafił do aresztu [AKTUALIZACJA]

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj