• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 10°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
czwartek, 19 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Noc pełna żartów i wróżb. Jak kiedyś witano Nowy Rok?

Noc pełna żartów i wróżb. Jak kiedyś witano Nowy Rok?

31 grudnia 2024 / 16:49
A A
para pod zegarem mezczyzna siedzi na stoliku przytulajac kobiete inc. z powinszowaniem nowego roku 3b65ca57 0904 4796 9167 ca7b2d8ea8d6 2024 12 31 222044
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

Huczne obchodzenie nocy sylwestrowej i przywitanie Nowego Roku to w naszym kraju stosunkowo młoda tradycja. Wystawne bale sylwestrowe zaczęły organizować bogatsze warstwy społeczeństwa dopiero w drugiej połowie XIX wieku.

Sam Nowy Rok dawniej witano głównie w miastach. W Warszawie z tej okazji oddawany był salut armatni, a w Krakowie można było usłyszeć bicie dzwonu Zygmunta na Wawelu. W późniejszych latach w noc sylwestrową na ulicach robiło się głośno, strzelano petardami, pojawiały się także fajerwerki.

CZYTAJ: Podłaźniczka i światy. Poznaj tajemnice wigilijnych tradycji [ZDJĘCIA]

Jednak bale sylwestrowe nie były jedynym sposobem na przywitanie nowego roku. Ludność wiejska wykształciła wiele zwyczajów kultywowanych w Polsce 31 grudnia. 

Jak obchodzono sylwestra? 

Wszyscy znamy powiedzenie „jaki sylwester, taki cały rok”, a w tradycji ludowej było ono traktowane wyjątkowo poważnie. Niezależnie od regionu dbano o to, aby zapewnić powodzenie i dobrobyt całej rodzinie. Z tego powodu gospodarze wypełniali spiżarnię, żeby na stole niczego nie brakowało. Tego dnia nie robiono porządków, a zwłaszcza nie zamiatano podłóg, żeby „nie wymieść szczęścia na Nowy Rok”. Domownicy zakładali odświętne ubrania, a do kieszeni wkładali srebrne monety, które miały przyciągać bogactwo. Aby zapewnić obfitość plonów, posypywano się także owsem albo wysypywano na podłogę ziarna grochu, które były zbierane następnego dnia i przechowywane aż do wiosny.  

_- Z powinszowaniem Nowego Roku! - - 16a5058e-9016-4dd0-9467-86097486a318.jpg

Adam, S. (malarz). Autor wzoru / Biblioteka Narodowa

Noc pełna żartów

Podczas sylwestra gospodarze często padali ofiarą żartownisiów. Na przykład na Polesiu domy odwiedzali kolędnicy. Jedna osoba zawsze przebrana była za kozę, która po odegraniu scenki płatała różne figle. Natomiast na ziemi chełmskiej młode dziewczyny jedną z koleżanek przebierały za małpę. Następnie całą grupą odwiedzały domostwa i kazały małpie tańczyć, a same recytowały wierszyki. Za występy otrzymywały pieniądze, za które później urządzały imprezę dla wiejskiej młodzieży. Chłopcy dla odmiany odwiedzali domy z workami pełnymi ziarna. Ziarno wysypywali na podłogę, mówiąc wierszyk z prośbą o poczęstunek. Kiedy spotykali się z odmową, zabierali jedzenie ze stołu lub kradli kury z podwórka.

To nie jedyne żarty, z którymi spotykali się mieszkańcy wsi. Młodzi chłopcy często wyprowadzali wozy poza gospodarstwo, a czasem nawet wynosili je na dachy stodół. Bywało, że zatykano też kominy, aby następnego dnia gospodyni nie mogła rozpalić ognia w piecu. Malowanie szyb wapnem, rozbieranie płotu czy zadrutowanie drzwi to z kolei najpopularniejsze psikusy wśród kawalerów, którzy upatrzyli sobie domy z pannami na wydaniu. Dlatego za tego typu kawały nie można było się obrażać.

_- [Kobieta przebrana za kominiarza i kartką z cyfrą 1 w ręku]  [Inc.] Z powinszowaniem Nowego Roku - - cd6063e9-00dc-4602-bf3e-898ee9d71dc0.jpg

Pocztówka okolicznościowa, kobieta przebrana za kominiarza / Biblioteka Narodowa

Sylwestrowe wróżby 

Podczas sylwestrowej nocy nie mogło zabraknąć wróżb dotyczących przyszłości. W wielu regionach były one podobne do andrzejkowych. Zajmowały się nimi panny. Aby dowiedzieć się, która pierwsza znajdzie męża, do wróżenia wykorzystywano też zwierzęta. Każda z uczestniczek rzucała psu kość. Dziewczyna, której podarkiem zwierzak zajął się pierwszy, miała największe szanse na szybkie zamążpójście. 

Wróżono także z nieba – jeśli było ono pełne gwiazd, miało oznaczać to pogodny rok. Z kolei na Pomorzu pieczono ciasteczka, które ukrywano pod talerzami. Biesiadnicy losowali łakocie, po czym na podstawie ich kształtów próbowali dociec, co czeka ich w nadciągającym roku. 

Wyjątkowa uczta 

Po zmierzchu zaczynała się wieczerza, przypominającą nieco wigilijną. W odróżnieniu od niej jednak obficie posilano się mięsiwem, a oprócz rodziny zapraszano też licznie sąsiadów i znajomych. Wśród potraw można było odnaleźć mocno kraszony groch z kapustą i kiełbasę. Nie brakowało też ciast, w tym kołaczy. 

_- Z powinszowaniem Nowego Roku! - - 07c831fe-a7b5-4fce-b347-0759bacf9139.jpg

Setkowicz, Adam (1875-1946). Autor wzoru / Biblioteka Narodowa

Jak spędzano Nowy Rok? 

Dawniej 1 stycznia nie był czasem odpoczynku po sylwestrowej zabawie. W trasę ruszali kolędnicy, a dzieci chodziły „po szczodrakach”, licząc na poczęstunek ze słodkich bułeczek. Do domów przychodzili sąsiedzi, na których znów czekały suto zastawione stoły, a także noworoczne kołacze. Pieczywo to było ozdabiane figurkami zwierząt, ludzi czy gałązkami, co miało przynosić szczęście.

O poranku w Nowy Rok wymiatano z domu zeszłoroczną biedę. Robiono to za pomocą świerkowych gałązek. Śmieci były wynoszone na drogę, a gałązki wkładano w płot. Jeśli zabrali je chłopcy, był to znak, że mieszkająca w domu panna już w tym roku wyjdzie za mąż.

RL / LisA

Fot. Pocztówka okolicznościowa / Biblioteka Narodowa

 

Tagi: tradycjanowy rokciekawostkiKraj i Świat
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments1114991393b124a0b9335bdbc5f38e94278a92bb xl
Wiadomości

Światowy Dzień Filozofii 2026: Jak współistnieć w świecie kryzysów?

19 listopada 2026
EAttachments111515072e2d47654aea8efb400747e153b4c0da xl
Wiadomości

Bogdan Święczkowski bez immunitetu

18 listopada 2026
EAttachments11151334e35ea72e7aa96c38506c55efddffdfcf xl
Wiadomości

Prof. Jerzy Buzek: Unia Europejska jest fundamentem naszego bezpieczeństwa

18 listopada 2026
EAttachments111492057a5e2381e20d3a97754473ae033999e2 xl
Wiadomości

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

17 listopada 2026
EAttachments111495389417e991d9bc5aa935d07cc1f718d56a xl
Redakcje

Zwycięska końcówka biało-czerwonych. Polki pokonały Turczynki

17 listopada 2026
EAttachments111492982f087009b7e3ff03593ffbc37ecbd5e8 xl
Wiadomości

Sejm odrzucił wotum nieufności wobec rządu

17 listopada 2026
EAttachments1114869944bfa497cb067d06dbc054aace3dbb7a xl
Wiadomości

Rząd zamrozi ceny gazu ziemnego

17 listopada 2026
EAttachments11147552c0ed7d599d1df7a2be6d6aed70711653 xl
Wiadomości

Dzień Otwarty Komorników Sądowych. Eksperci odpowiedzą na pytania

17 listopada 2026
Następna wiadomość
hangers 1850082 1280 2024 12 31 234225

31.12.2024 Magazyn reporterów

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

„Przezorny zawsze ubezpieczony”. Uczniowie promują noszenie odblasków

Brak postępów na budowie ekspresówki w Lubelskiem. Generalna Dyrekcja odstąpi od umowy?

Artysta osobny, inteligent niepokorny. Andrzej Titkow świętuje jubileusz

Udany pościg Startu. Drugie zwycięstwo lubelskich koszykarzy

Poetycki spacer po lubelskiej nekropolii przy ul. Lipowej

Lotto AZS UMCS Lublin – Emlak Konut

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj