Obchody 85. rocznicy rozstrzelania przedstawicieli lubelskiej inteligencji odbyły się w Lublinie. Przy pomniku przy kirkucie w dzielnicy Kalinowszczyzna złożono kwiaty.
– Nie możemy zapominać o tych tragicznych wydarzeniach – mówi w rozmowie z Radiem Lublin zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie, Barbara Oratowska. – 85 lat minęło, a wkoło mamy wojnę. Generalnie każdy najeźdźca przede wszystkim likwiduję inteligencję. Tak też było wtedy – dodaje.
23 grudnia 1939 roku z rąk Niemców zginęło 10 osób. Mordu na cmentarzu żydowskim dokonała 2 kompania 102. batalionu policji lubelskiej. Wśród zamordowanych byli starosta lubelski Józef Dańkowski, starosta lubartowski Tadeusz Illukiewicz, prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie Bolesław Sekutowicz, prezes Sądu Okręgowego w Lublinie Stanisław Bryła, adwokat Edward Lipski, adwokat Władysław Rutkowski. Zastrzelono także wykładowcę Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Seminarium Duchownego ks. prof. Michała Niechaja, wykładowcę KUL prof. Czesława Martyniaka oraz dyrektora gimnazjum im. Arciszowej Antoniego Krzyżanowskiego i dyrektora gimnazjum im. Staszica Tadeusza Moniewskiego.
– Ci którzy tragicznie zginęli tworzyli II Rzeczpospolitą i sprawowali wysokie stanowiska – mówi zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie, Barbara Oratowska.
Wszyscy zostali aresztowani w listopadzie 1939 roku podczas wymierzonej w lubelską inteligencję akcji „Sonderaktion Lublin”. Wtedy na lubelski Zamek trafiło kilkaset osób. Aresztowania miały zastraszyć Polaków i zapobiec manifestacjom z okazji święta Niepodległości.
RyK / opr. PaW
Fot. Iwona Burdzanowska
Pliki dźwiękowe
Barbara Oratowska (1)
Barbara Oratowska (2)




![Wszystko, co chcecie wiedzieć o kolei. Tłumy na lubelskim święcie [ZDJĘCIA i WIDEO] 3 EAttachments1115835210051c6bd5a1054246e72b5571fee0ec xl 1](https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2026/11/EAttachments1115835210051c6bd5a1054246e72b5571fee0ec_xl-1-350x250.jpg)

![Stare Miasto na sprzedaż. Lublin w kultowej grze [ZDJĘCIA] 5 EAttachments111583369d87f526979a88ede0258ed3b41943fe xl 1](https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2026/11/EAttachments111583369d87f526979a88ede0258ed3b41943fe_xl-1-350x250.jpg)

!["Zmiany są nieuniknione". Fatalna końcówka Startu [ZDJĘCIA] 7 EAttachments11158535cbd66424e98a121646d83d46b1a9a425 xl 1](https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2026/11/EAttachments11158535cbd66424e98a121646d83d46b1a9a425_xl-1-350x250.jpg)
![Formacja i działanie. Lubelskie KSM świętuje [ZDJĘCIA] 8 EAttachments11158622da4a43c5b9c1c766414f469eeff727f7 xl 1](https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2026/11/EAttachments11158622da4a43c5b9c1c766414f469eeff727f7_xl-1-350x250.jpg)



