• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 7°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
piątek, 20 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > 80 lat temu wyemitowano po raz pierwszy Polską Kronikę Filmową

80 lat temu wyemitowano po raz pierwszy Polską Kronikę Filmową

01 grudnia 2024 / 13:12
A A
sergiusz sprudin polska kronika filmowa film nr 12 1947 02 15 2024 12 01 131350
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

1 grudnia 1944 r. wyemitowano po raz pierwszy Polską Kronikę Filmową. Przez 50 lat była ona częścią każdego seansu kinowego. Na przestrzeni lat jej lektorami było wielu wybitnych aktorów m.in. Władysław Hańcza, Andrzej Łapicki, Jeremi Przybora, Zbigniew Zapasiewicz, Włodzimierz Press, Piotr Fronczewski i Jerzy Kamas.

Polska Kronika Filmowa, cotygodniowy, dziesięciominutowy magazyn informacyjny wyświetlany w kinach, po raz pierwszy została wyemitowana 1 grudnia 1944 r. Lewobrzeżna Warszawa była jeszcze w rękach niemieckich a na zachodnich terenach Polski trwały zacięte walki. W pierwszej kronice znalazło się pięć tematów: „Poseł wolnej Francji w Lublinie”, „Arcydzieła Matejki uratowane”, „Naród wymierza sprawiedliwość”, „Dziennikarze zagraniczni na Pradze” i „Danina krwi”.

W formie PKF nawiązywała do przedwojennej Kroniki Filmowej Polskiej Agencji Telegraficznej. W latach 1944–1994 powstawały przeważnie dwa wydania w tygodniu. Informacje starano przekazywać w sposób prosty i atrakcyjny, z dozą poczucia humoru, jeśli temat na to pozwalał. Często podejmowano tematy trudne, jak np. niedostatek towarów i nieprawidłowości w ich dystrybucji, niegospodarność w przemyśle, nierzetelność pracowników, nieuprzejmość urzędników czy niską jakość produktów polskich fabryk. Miało to służyć kreowaniu wizerunku PKF jako obiektywnego medium. Krytykowanie miało jednak swoje granice, nad którymi czuwał Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, czyli cenzura. Zazwyczaj w jednym dziesięciominutowym odcinku kroniki było od pięciu do siedmiu tematów. Zdarzały się kroniki w całości poświęcone jednemu wydarzeniu, np. Świętu Pracy 1 maja czy Narodowemu Świętu Odrodzenia Polski 22 lipca.

Antoni_Wawrzyniak_-_Film_nr_12_-_1947-02-15.jpg

Antoni Wawrzyniak i asystent ładują sprzęt filmowy do samochodu Polskiej Kroniki Filmowej, fot. wikipedia.org, domena publiczna

– Lata PRL-u to długi okres i w tym czasie rola Polskiej Kroniki Filmowej zmieniała się. Przez większość tego czasu była to rola propagandowa, tylko musimy pamiętać, że jest dobra i zła propaganda – powiedział PAP dr Marek Cieśliński, filmoznawca, autor książek o historii Polskiej Kroniki Filmowej. – W okresie bezpośrednio po II wojnie światowej celem kroniki było informowanie o odbudowie i normalizacji życia, a były to czasy, gdzie dostęp do prasy był utrudniony lub niemożliwy z uwagi na duży stopień analfabetyzmu wśród ludności, a brak elektryfikacji na dużych połaciach kraju również ograniczał dostęp do radia. Przekazywanie informacji poprzez kina ruchome, które jeździły na ciężarówkach, było bardzo istotnym źródłem przekazu podnoszącym nastroje i mobilizującym do powojennego reaktywowania życia – tłumaczył Cieśliński. – Potem przyszły lata stalinowskie, czas blokady i całkowitej kontroli środków przekazu, wówczas rola Polskiej Kroniki Filmowej stała się odmienna. Propagandowe, tendencyjne wykorzystanie kroniki było realizowane na niebywałą skalę, silniej być może niż w innych mediach. Ludzie niemający dostępu do alternatywnych źródeł informacji, nieumiejący czytać, z przekonaniem i wiarą przyjmowali informacje pokazywane na ekranie – tłumaczył filmoznawca. – Po raz kolejny kronika się zmieniła w 1956 r. i wówczas rozpoczął się najlepszy i długo trwający okres w historii tego medium. Kronika stała się wówczas magazynem informacyjnym, niedążącym za wszelką cenę za aktualnościami tygodnia, a proponujący widzom różne formy filmowego dziennikarstwa – podkreślił Cieśliński.

Stanisław_Golachowski_-_Film_nr_12_-_1947-02-15.jpg

Stanisław Golachowski i asystentka dobierają muzykę do filmu Polskiej Kroniki Filmowej, fot. wikipedia.org, domena publiczna

Od 1957 r., produkowano dwa wydania PKF w tygodniu – wydanie A (o zasięgu ogólnopolskim) i B (zawężony zasięg tylko do kin miejskich). Taka forma organizacji miała jeszcze jedną pożyteczną funkcje – gdy cenzura zakwestionowała treści któregoś z wydań, drugie pełniło funkcje oficjalnej kroniki na dany tydzień. Dzięki temu redakcja była zabezpieczona i zawsze na czas publikowała kronikę.

CZYTAJ: Czy kino może zmienić świat? Rozmowa z Agnieszką Holland

Na przestrzeni 50. lat ukazywania się PKF jej lektorami było wielu wybitnych aktorów i dziennikarzy, m.in. Władysław Hańcza (1944–1946), Andrzej Łapicki (1946–1956), Jeremi Przybora (1951–1952), Zbigniew Zapasiewicz (wydanie 36A/1965), Włodzimierz Press (wydanie 27A/1971), Piotr Fronczewski (1971), Jerzy Kamas (wydanie 36B/1972), Tadeusz Sznuk (1975). Najczęściej w kronice można było usłyszeć głos lektorów: Włodzimierza Kmicika (1957–1970), Jerzego Rosołowskiego (1962–1994), Czesława Seniucha (1971–1982) i Tomasza Knapika (1986–1994).

Ostatnią Polską Kronikę Filmową wyemitowano 28 grudnia 1994 r. Później w kinach jej miejsce zajęły reklamy. Archiwalne kroniki filmowe można obejrzeć na stronie internetowej Filmoteki Narodowej i na portalu YouTube.

– W latach 90. formuła kroniki filmowej była nadal atrakcyjna, co pokazuje, chociażby telewizyjny „Teleexpres” mający taką samą formę. Kronika zakończyła działalność z powodów ekonomicznych, brak było pieniędzy na utrzymanie redakcji, wykonanie analogowych kopii filmowych oraz podróże operatorów po kraju w celu nagrania materiału. Kolejnym powodem był utrudniony dostęp do kin. Właściciele kin byli zainteresowani, by w ciągu jednego dnia zmieścić jak najwięcej komercyjnych seansów. W związku z tym nie mieli czasu na wydłużanie seansu, przed którym i tak pojawiały się reklamy – mówił Cieśliński.

PAP / RL / opr. WM

Na zdj. Sergiusz Sprudin operator Polskiej Kroniki Filmowej, fot. wikipedia.org, domena publiczna

Tagi: kinociekawostkiKraj i Świat
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments1114991393b124a0b9335bdbc5f38e94278a92bb xl
Wiadomości

Światowy Dzień Filozofii 2026: Jak współistnieć w świecie kryzysów?

19 listopada 2026
EAttachments111515072e2d47654aea8efb400747e153b4c0da xl
Wiadomości

Bogdan Święczkowski bez immunitetu

18 listopada 2026
EAttachments11151334e35ea72e7aa96c38506c55efddffdfcf xl
Wiadomości

Prof. Jerzy Buzek: Unia Europejska jest fundamentem naszego bezpieczeństwa

18 listopada 2026
EAttachments111492057a5e2381e20d3a97754473ae033999e2 xl
Wiadomości

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

17 listopada 2026
EAttachments111495389417e991d9bc5aa935d07cc1f718d56a xl
Redakcje

Zwycięska końcówka biało-czerwonych. Polki pokonały Turczynki

17 listopada 2026
EAttachments111492982f087009b7e3ff03593ffbc37ecbd5e8 xl
Wiadomości

Sejm odrzucił wotum nieufności wobec rządu

17 listopada 2026
EAttachments1114869944bfa497cb067d06dbc054aace3dbb7a xl
Wiadomości

Rząd zamrozi ceny gazu ziemnego

17 listopada 2026
EAttachments11147552c0ed7d599d1df7a2be6d6aed70711653 xl
Wiadomości

Dzień Otwarty Komorników Sądowych. Eksperci odpowiedzą na pytania

17 listopada 2026
Następna wiadomość
1460x616 2024 12 01 133411

1 grudnia Światowym Dniem Walki z AIDS

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

20. edycja Lubelskiego Festiwalu Filmowego | Iga Movie

„Zakończył się atak powietrzny na Ukrainę”. Alert odwołany [AKTUALIZACJA]

Tylko 9 procent zaawansowania prac. GDDKiA odstępuje od umowy

Lublin pachniał rogalami i regionalnymi przysmakami. Jarmark dobiegł końca

O profilaktyce zdrowia psychicznego | Przystanek noc

Od 40 lat ratują historię Lublina. Rozpoczęła się kwesta na cmentarzu przy Lipowej

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj