• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 10°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
czwartek, 19 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Dlaczego topimy marzannę? [ZDJĘCIA]

Dlaczego topimy marzannę? [ZDJĘCIA]

21 marca 2024 / 16:59
A A
pm wiosna30 2024 03 21 165951
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

21 marca to pierwszy dzień kalendarzowej wiosny. Chyba wszystkim kojarzy się on nie tylko z Dniem Wagarowicza, ale także z topieniem kukły zwanej marzanną. Nie każdy jednak wie, co ten zwyczaj oznacza i skąd pochodzi.

ZOBACZ ZDJĘCIA:

botaniczny 1.jpg

Koniec zimy

Topienie marzanny w polskiej tradycji wiąże się z symbolicznym „pozbyciem się” zimy, która zostaje w ten sposób zniszczona i rok schodzi pod ziemię. To symboliczny koniec długich, mroźnych, ponurych nocy, a początek słonecznych dni, pełnych zieleniącej się przyrody, rosnących zbóż, obfitości i radości. Marzanna symbolizowała zimę i śmierć przyrody, która jednak odradzała się na nowo wraz z wiosną.

CZYTAJ: Pięć rodzajów wiosny. Kilka z nich już mamy [ZDJĘCIA, WIDEO]

ZOBACZ ZDJĘCIA: Rowerowe topienie marzanny w 2028 rokupm_marzanny001.jpg

Marzaniok z gaikiem

Marzanna to kukła, najczęściej zrobiona ze słomy. Jej forma zależało od lokalnej tradycji. Dawniej bywała ubierana w strój charakterystyczny dla danego regionu czy stare łachmany, obecnie występują też inne, bardziej kreatywne przebrania. Mogła być stylizowana na młodą kobietę lub staruszkę. W niektórych miejscowościach była… mężczyzną, czyli marzaniokiem. W zbiorowym pochodzie mieszkańców była wyprowadzana poza miejscowość i tam topiona w rzece, stawie, jeziorze, a z ich braku nawet w kałuży. W niektórych rejonach przed wrzuceniem do wody kukła była podpalana. Czasami ceremonia kończyła się na zniszczeniu jej ogniem.

pm_wiosna20.jpgFot. archiwum

Zwyczaj ten znany jest nie tylko w Polsce, ale także w niektórych częściach Czech, Słowacji, Litwy, Rosji, Białorusi i Ukrainy.

znaczek.pngSłowacki znaczek z marzanną, fot. Katarína Ševellová / wikipedia.org

Topieniu marzanny często towarzyszył inna tradycja – chodzenie z maikiem czy też gaikiem. Po domach obnoszono wówczas gałąź sosnową czy nawet cały świerk. Gaik ozdobiony był wstążkami, kwiatami czy nawet skorupkami jajek. Tak jak topienie marzanny oznaczało odejście zimy, tak „oprowadzanie” gaika po wsi wiązało się z początkiem wiosny.

Niegdyś marzannę topiono w czwartą niedzielę Wielkiego Postu. W XX wieku przeniesiono ten zwyczaj na początek kalendarzowej wiosny.

ZOBACZ ZDJĘCIA Rowerowe Topienie Marzanny w 2019 r.:

marzanna 2.jpg

„Śmiercią nazywają i w kałuży topią”

Tradycja topienia marzanny pochodzi jeszcze z czasów pogańskich, prawdopodobnie prasłowiańskich. Przez wieki próbował jej zakazać Kościół. W 1420 roku Synod Poznański nakazywał księżom: „Nie dozwalajcie, aby w niedzielę odbywał się zabobonny zwyczaj wynoszenia jakiejś postaci, którą śmiercią nazywają i w kałuży topią”. Na przełomie XVII i XVIII wieku pojawiła się próba zastąpienia marzanny Judaszem zrzucanym z kościelnej wieży w Środę Wielkanocną. Ale wszelkie te usiłowania okazały się bezskuteczne wobec siły ludowej tradycji.

pm_wiosna32.jpgFot. archiwum

W połowie XV wieku słynny kronikarz Jan Długosz pisał o Marzannie jako o dawnej słowiańskiej bogini, odpowiedniku rzymskiego bóstwa urodzaju, upraw i rolnictwa. Marzanna w takiej postaci była prawdopodobnie kojarzona z cyklem przyrody, odradzającej się na wiosnę, ale i umierającej zimą. W ciągu stuleci jej związek z życiem i rozkwitającą naturą zanikł. Zostało tylko skojarzenie z zimą i obumieraniem przyrody. Stąd Marzanna nazywana bywa Śmiercią, Śmiercichą czy Śmiertką. Pojawiło się także utożsamienie dawnej bogini z demonem, przynoszącym kres życia, głód i zimno.

The_rite_of_the_call_of_spring.jpgRytuał przywoływania wiosny na Białorusi z marzanną w tle, fot. Mikhail Kapychka / wikipedia.org

Według niektórych badaczy topienie marzanny mogło oznaczać symboliczne zejście „zabójczego” dla przyrody oblicza bogini pod ziemię na czas wiosny i lata. Wśród naukowców pojawiła się też koncepcja, że utopienie kukły miało stanowić ofiarę dla zimy, której celem było przebłaganie jej, aby odeszła na rok. Zgodnie z innym poglądem miał być to symboliczny dar dla demonów wodnych, których życzliwość miała pomóc w uzyskaniu obfitych plonów.

RL / opr. ToMa

Fot. Piotr Michalski / archiwum

2018-03-24T12:56:14:99 , Fot. Piotr Michalski Rowerowe topienie Marzanny 2018 . Stowarzyszenie Rowerowy Lublin .
Tagi: infociekawostkiLublinwiosna
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11152839f3470718c7929c71600d8622e79531f8 xl
Wiadomości

Turyści zostawią w Lublinie dodatkowe miliony? Jest pomysł na nową opłatę

19 listopada 2026
EAttachments11153321d42a6b0cdd0fd704fc116016abe268b1 xl
Wiadomości

Substancja o drażniącym zapachu w przedszkolu. Ewakuowano ponad 100 dzieci [ZDJĘCIA, AKTUALIZACJA]

19 listopada 2026
EAttachments9085148b107202c4de04467bd57762157aab6e9
Wiadomości

Dzieciństwo bez przemocy. Lublin rozbłyśnie na czerwono

19 listopada 2026
EAttachments111528101f206d594ec6a1e02133182fc01b8ea0 xl 1
Wiadomości

Mieszkańcy mogli przepłacać za wywóz śmieci. UOKiK podejrzewa trzy lubelskie firmy o zmowę przetargową

19 listopada 2026
EAttachments111525391401ebd1cac4bfcd57558d85345141bc xl
Wiadomości

Nauczyciel, lekarz i informatyk wśród zatrzymanych. Wielka akcja CBZC [ZDJĘCIA, WIDEO]

19 listopada 2026
EAttachments111522474f00cb744870c18d6dbe2f90dd29fe05 xl 1
Wiadomości

Lublinianin pokieruje europejskim oddziałem International Gastric Cancer Association

19 listopada 2026
EAttachments111524559cb0763e66ff4eb6dea0f0d8c857de87 xl
Gość Radia Lublin

Dr Michał Wallner: Nie będzie wspólnej listy prawicy w przyszłorocznych wyborach do Sejmu

19 listopada 2026
EAttachments111522349794e1574fab53e8f386bb17d16c952e xl
Wiadomości

Lublin wprowadzi opłatę turystyczną? Dziś Sesja Rady Miasta

19 listopada 2026
Następna wiadomość
pm zs1 210324 009 2024 03 21 193350

75-lecie Zespołu Szkół nr 1 w Lublinie

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

Zamiast kupić chleb, wjechał w sklep [ZDJĘCIA]

Spór o kamerę i działalność sklepu. Sąsiedzki konflikt narasta [ZDJĘCIA]

Unia Lublin za burtą Pucharu Polski. Dziś grają trzy inne drużyny z regionu

Groził nożem, atakował i włamywał się. 51-latek usłyszał 10 zarzutów

Gala Okręgowego Inspektoratu Pracy

Napadli na kantor. Małżeństwo usłyszało wyrok

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj