Młodzież z województwa lubelskiego zapoznała się z postacią Wandy Madlerowej – nauczycielki tajnego nauczania w czasach II wojny światowej.
W 1941 roku została wywieziona do obozu koncentracyjnego, gdzie zorganizowała nauczanie dla dziewcząt.
CZYTAJ: Historia powstania Armii Krajowej. IPN edukuje młodzież
– Podczas II wojny światowej nastąpiła likwidacja szkolnictwa, Niemcy pozostawili tylko szkoły elementarne – mówi Kinga Żelazko z Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie. – Polacy zostają sprowadzeni do osób, które mają kształcić się na możliwie najniższym poziomie nauczania. Pojawia się głód tej wiedzy, wola oporu przeciwko okupantowi nie tylko czynem, ale również słowem.
– Polacy mieli być narodem, który by przymusowo, fizycznie pracował na Niemców – mówi dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie, dr Robert Derewenda. – Dlatego szkolnictwo, które prowadzono w podziemiu, było właściwie kluczowe nie tylko dla samego wykształcenia Polaków, ale również dla przetrwania w tej trudnej codziennej rzeczywistości okupacyjnej. Wiemy, że nauczyciele, którzy podejmowali się tego typu działań, bardzo często płacili najwyższą karę.
Pod koniec lutego 1945 roku Wanda Madlerowa została uwolniona przez Niemców i przewieziona do Szwecji. Na terenie obozu przejściowego założyła polskie gimnazjum. Później założyła polską szkołę w Sztokholmie.
InYa / opr. WM
Fot. archiwum
Pliki dźwiękowe
Kinga Żelazko
Robert Derewenda
