• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 1°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
sobota, 21 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Pamięć wciąż jest żywa. 80. rocznica niemieckiej zbrodni

Pamięć wciąż jest żywa. 80. rocznica niemieckiej zbrodni

27 października 2023 / 20:31
A A
dsc00405 2023 10 27 203601
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

25 października 1943 roku przed oczami mieszkańców Zakrzówka, przymusem zgromadzonych na pobliskich łąkach, rozegrał się dramat. Niemcy rozstrzelali 21 mieszkańców Zakrzówka, Wilkołaza, Urzędowa i Modliborzyc.

CZYTAJ: Rodziny zastępcze poszukiwane w Zamościu. Noworodki czekają na dom

W ludziach wciąż żywe są wspomnienia

– Mimo że minęło 80 lat, w ludziach wciąż żywe są wspomnienia – mówi dyrektorka Centrum Kultury i Biblioteki w Gminie Zakrzówek Beata Łukasik. – Zostało rozstrzelanych 21 osób, chociaż IPN potwierdził nam listę 19. Były to osoby z terenu naszej gminy, ale również z gmin sąsiednich, czyli z Wilkołaza, Urzędowa i Modliborzyc.

– Literatury o tym wydarzeniu za bardzo nie ma – mówi Dariusz Wajs, nauczyciel historii, założyciel Archiwum Społecznego Ziemi Zakrzowieckiej. – Z tego co mi się udało ustalić, to w październiku 1943 roku wydano dekret Hansa Franka, który zwalczał przeciwników – jak to nazywano – „niemieckiego dzieła odbudowy”. Za różne czyny przeciwko okupantowi groziła kara śmierci, taka odpowiedzialność zbiorowa.

Pierwsza publiczna egzekucja

– Jak się nieszczęśliwie złożyło, w Zakrzówku na początku października zdarzyło się kilka wydarzeń, które doprowadziły do tej egzekucji. Najpierw zaginął wójt Franciszek Synoracki razem z żoną Gertrudą, którzy zostali wyciągnięci z domu. Ich los do dzisiaj jest nieznany. Prawdopodobnie zostali gdzieś rozstrzelani na polach albo przez partyzantów, albo był to bandycki napad. Franciszek Synoracki pochodził z Wielkopolski. W 1940 roku został wójtem. Wykonywał niemieckie polecenia, które były przesyłane ze starostwa w Janowie, a później w Kraśniku. On tym wszystkim tutaj na miejscu kierował – opowiada Dariusz Wajs. – Drugim wydarzeniem były dwa rozbrojenia oddziałów niemieckich, które ochraniały zbieranie od chłopów kontyngentów. Jedno takie rozbrojenie odbyło się w Wilkołazie, drugie w pobliskim Sulowie. Prawdopodobnie dlatego okupanci postanowili dokonać takiej egzekucji, aby zapobiec takim wydarzeniom.

– Najbardziej znaną postacią, która wtedy została rozstrzelana, był naczelnik poczty Władysław Pudło. Prawdopodobnie mógł on, jako patriota, współpracować z partyzantami. Może przekazał informację, które przychodziły na pocztę, że takie oddziały tutaj będę krążyć. Bo to był czas po żniwach i zbierano kontyngenty – mówi Dariusz Wajs. – Niedawno zebrałem taką relacje, że pan Stefan Nastaj został zabrany przypadkiem. Mieszkał on przy samym wlocie miejscowości od strony Wilkołaza. Jak przyjechali Niemcy, zabrali jego, jego zięcia Henryka Kazanowskiego, który przyjechał w odwiedziny, a także mieszkańców pobliskiego Urzędowa. Losów pozostałych nie znam, poza braćmi Bałaszkami z Urzędowa, którzy byli członkami Armii Krajowej. Być może za to zostali wcześniej aresztowani.

– Dokładnie nie wiadomo kiedy tych ludzi aresztowano: czy w październiku, czy może nieco wcześniej. Jak zapisała wnuczka Stefana Nastaja Maria Gadzińska ps. „Czajka”, która działała w Narodowych Siłach Zbrojnych, jej dziadka zabrano jeszcze we wrześniu – dodaje Dariusz Wajs. – Więźniowie najpierw zostali zabrani na Zamek Lubelski, a następnie przywiezieni do Zakrzówka. Prawdopodobnie przygotowano obwieszczenia informujące o tym wydarzeniu, niestety żadne się nie zachowało. Na godzinę 15:00 kazano zebrać się miejscowej ludności na łąkę przy ówczesnej Viktoria Strasse (wcześniej ul. Piłsudskiego), dzisiejszej ul. Michała Wójtowicza. Niemcy chcieli przestraszyć ludność, aby nie przeszkadzała Niemcom w tym „dziele odbudowy”. To była pierwsza publiczna egzekucja na mocy tego dekretu.

CZYTAJ: Chcą odnowić nagrobek zasłużonego strażaka. Kwesta w Białej Podlaskiej

Apel i rekonstrukcja

– Chcieliśmy nadać oficjalny, bardzo patriotyczny charakter rocznicy tego wydarzenia. 29 października rozpoczynamy mszą świętą, następnie będzie przemarsz do miejsca, gdzie  miała miejsca ta egzekucja. W tamtym roku udało nam się odnowić pomnik ku pamięci tych ofiar. Będzie również apel pamięci, a później rekonstrukcja wydarzeń – dodaje Beata Łukasik.

Rekonstrukcję wydarzeń z października 1943 roku przygotowuje Grupa Rekonstrukcji Historycznej im. pułkownika Tadeusza Zieleniewskiego z Majdanu Obleszcze. Uroczyste obchody w Zakrzówku odbędą się w niedzielę 29 października. Początek o godzinie 12:00.

Rocznicowym obchodom towarzyszyć będzie wystawa w galerii Centrum Kultury i Biblioteki zatytułowana „Zakrzówek, którego już nie ma”.

Rekonstrukcja.png

MM / opr. AKos

Fot. archiwum / materiał organizatora

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2023/10/pamiec_wciaz_jest_zywa._80._rocznica_niemieckiej_zbrodni_-2023-10-27-203604.mp3

Pamięć wciąż jest żywa. 80. rocznica niemieckiej zbrodni

Tagi: LublinHistoriaobchodypamięć
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11156106f4eb87c82a3412600d24fcbcfb3e639f xl 1
Wiadomości

Jak bezpiecznie korzystać z kolei. Edukacja przez zabawę

20 listopada 2026
EAttachments11156663057d3e9a1a8b94f6edb9280a3db0ef34
Wiadomości

Nowa mieszkanka lubelskiego skansenu. Internauci pomogą wybrać jej imię

20 listopada 2026
EAttachments1115582850e30f193a0655a4b241b515fe445024 xl
Wiadomości

Nie do wszystkich przychodzą lub są opóźnione. Co dalej z alertami RCB?

20 listopada 2026
EAttachments1115636634d0c8d2483fb1c7d21e89681081b101 xl
Wiadomości

Lubelski „Lewiatan” świętuje ćwierćwiecze istnienia. Rozmowa z Dariuszem Jodłowskim

20 listopada 2026
EAttachments111573749ee94c53f6e5c58f69e60d00fe94b603 xl
Wiadomości

Bakterie coli w wodzie. Cztery miejscowości zasilane z innego wodociągu

20 listopada 2026
EAttachments11156105e02e075974cbabb2b8bd8f68ceb520ec xl
Wiadomości

Podejrzenie zmowy przetargowej przy wywozie śmieci. Jest stanowisko Urzędu Miasta Lublin

20 listopada 2026
EAttachments11156124e9e74ba4b13a9d41d8323bc72de7af52 xl 1
Wiadomości

Wiceminister rolnictwa: Podjęliśmy działania, żeby zbudować systemowe wsparcie nawozowe dla polskich rolników

20 listopada 2026
EAttachments1115578726442e0922925db33e65b886eb8c761c xl
Wiadomości

Jest wykonawca przebudowy Placu Rybnego w Lublinie

20 listopada 2026
Następna wiadomość
pm hartwig 271023 011 2023 10 27 204423

Wernisaż wystawy fotografii Edwarda Hartwiga " Kolor czy..."

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

31.10.2026 Frik

Czas na rewanż. Lotto AZS UMCS Lublin podejmuje turecki Emlak Konut SK [KONKURS]

„Strategiczna branża na przepaścią”. Płacą nie za swoje winy

Młodzi farmaceuci będą uczyć się języka migowego

Teolog: Pochylając się nad grobami warto pomyśleć o sobie

22.10.2026 Żyj zdrowo – zasady odchudzania

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj