• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 3°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
sobota, 21 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Był prezydentem Lublina podczas wojny. Pamiątki po Romanie Ślaskim w Archiwum Państwowym [ZDJĘCIA]

Był prezydentem Lublina podczas wojny. Pamiątki po Romanie Ślaskim w Archiwum Państwowym [ZDJĘCIA]

07 sierpnia 2023 / 17:54
A A
kra 0427 2023 08 07 175516
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

Kilkaset starych dokumentów – pamiątek po prezydencie Lublina z okresu wojennego, Romanie Ślaskim, przekazała do Archiwum Państwowego w Lublinie jego wnuczka, Ewa Kulpińska-Mejor. To przede wszystkim niezwykle cenne zarówno materialnie, jak i niematerialnie dawne wykazy, listy czy rodzinne fotografie.

„Wyjątkowa chwila dla Archiwum”

– Są emocje, które się budzą – przyznaje Ewa Kulpińska-Mejor. – Te emocje przeleżały bardzo długo w szafie. Przywiozłam te dokumenty po śmierci cioci i bardzo długo nie mogłam się do tego zabrać. A przecież mam świadomość, że tutaj te dokumenty przetrwają. Miałam obawę, że one miałyby gdzieś przepaść. A uważam, że powinny dalej tworzyć historię miasta, Polski, pomóc w budowaniu świadomości miejscowej, narodowej.

– To, co trafiło do nas w 1987 roku, to dokumenty związane z życiem zawodowym Romana Ślaskiego – mówi Edyta Targońska, kierownik Oddziału Ewidencji i Opracowania Zasobu Archiwalnego Archiwum Państwowego w Lublinie. – To także cenne dokumenty, bo świadczące o jego działalności zawodowej i społecznej. Ale wtedy bardzo mało było tych dokumentów osobistych, związanych z jego rodziną, a dobrze jest też wiedzieć, skąd dana osoba wyszła, z jakiego domu pochodzi. Tego w tej spuściźnie do tej pory brakowało. To, co teraz przekazuje pani Ewa Kulpińska-Mejor, jest uzupełnieniem akt zawodowych. Mamy teraz pełny obraz i osoby, i rodziny, z której ta osoba się wywodzi. 

ZOBACZ ZDJĘCIA:

KRA_0408.jpg

– To wyjątkowa chwila dla Archiwum – podkreśla Krzysztof Kołodziejczyk, dyrektor Archiwum Państwowego w Lublinie. – Wiedzieliśmy o drugiej części tych materiałów archiwalnych, ale w związku z tym, że posiadaczka niestety zmarła, było ryzyko, że pamiątki mogły zostać zniszczone. Jednak w marcu pojawiła się optymistyczna informacja pani Ewy o tym, że posiada te materiały archiwalne i zabezpieczyła je po swojej cioci, która była w ich posiadaniu przed śmiercią. 

Kim był Roman Ślaski?

– Roman Ślaski był niewątpliwie osobą, którą można by dzisiaj uznawać za wybitną, takiego typowego przedstawiciela elity przedwojennej – mówi dr Bartosz Staręgowski, dyrektor Oddziału V – popularyzacji zasobu archiwalnego. – W 1905 roku, za czasów caratu, został osadzony na Zamku Lubelskim, bo wówczas jako maturzysta brał udział w strajkach. To spowodowało, że wyjechał do Brukseli, gdzie kończył studia ekonomiczne. Poznał Romana Dmowskiego i nawiązał współpracę. Następnie, już w 1917 roku, powrócił do Lublina. Tutaj rozpoczęła się jego kariera jako naczelnika Wydziału Finansów. Ślaski przede wszystkim dbał o to, żeby doprowadzić budżet miasta do jak najlepszej kondycji. Był też inicjatorem i koordynatorem pożyczki, która była zawierana w Nowym Jorku na rzecz urządzeń i poprawy narzędzi gospodarki komunalnej.

– Kluczową informacją, która jest przywoływana w kontekście Romana Ślaskiego, jest przede wszystkim fakt, że w 1939 roku po ewakuacji władz samorządowych z Lublina, został wyznaczony prezydentem miasta i był nim przez blisko dwa lata w czasie okupacji – wskazuje Krzysztof Kołodziejczyk.

– Rzeczą, której się podjął, była przede wszystkim naprawa tych zniszczeń, które powstały w pierwszych miesiącach wojny, oraz opieka nad uchodźcami, którzy uciekali ze Wschodu, i pomoc najbiedniejszym mieszkańcom – zaznacza dr Bartosz Staręgowski. – Oczywiście też ratowanie przez niego zabytków, pomnika Kochanowskiego, który stał przed gmachem Trybunału, czy „Bitwa pod Grunwaldem”, która została przewieziona do Lublina z Warszawy. 

KRA_0365.jpg

– To były trudne lata. On przestał być prezydentem, nie godząc się na to, żeby sporządzić dla władz niemieckich wykaz najważniejszych osób związanych z Lublinem. Było duże prawdopodobieństwo, że ten wykaz zostałby wykorzystany przeciw tym osobom, a one mogłyby nawet stracić życie. W konsekwencji został aresztowany i osadzony na Zamku – dodaje Krzysztof Kołodziejczyk.

– Dbał o polskość, zawsze walczył o Polskę, o miasto, o wolność. Na tym Zamku był wielokrotnie w ciągu swojego życia. Jak opowiadała rodzina, siedział na Zamku za Niemców, za Rosjan, a później już siedział „Pod Zegarem” i to było dla niego najtrudniejsze – mówi Ewa Kulpińska-Mejor. 

Co Lublin zawdzięcza Romanowi Ślaskiemu?

– Materialnie nie da się ukryć, że to jest kanalizacja, odbudowa poszczególnych dzielnic, zadbanie o dzieła sztuki, które trafiły do Lublina i zostały tu bezpiecznie przechowane podczas wojny. Wiele osób zawdzięcza mu życie – to moim zdaniem jeden z większych wkładów Romana Ślaskiego – zaznacza Edyta Targońska. 

– Pamiętam go jako bardzo ciepłego człowieka. Zawsze lubiłam przyjeżdżać do dziadków. Dom miał szczególną atmosferę. Przede wszystkim paliłam z dziadkiem w piecu. Uczył mnie, jak należy podzielić te drewienka, żeby móc rozpalić w piecu. Było to dla mnie coś bardzo magicznego – wspomina Ewa Kulpińska-Mejor.

KRA_0388.jpg

– Te materiały archiwalne wymagają przede wszystkim rozpoznania, żeby w odpowiedni sposób je usystematyzować, przygotować do udostępnienia poprzez uporządkowanie ich. Część z nich będzie wymagała poddania zabiegom konserwatorskim. Część prawdopodobnie poddamy digitalizacji. Dopiero po usystematyzowaniu dalej będziemy prowadzili prace związane z zabezpieczaniem czy też przygotowaniem do publikacji – mówi Krzysztof Kołodziejczyk.

Najprawdopodobniej we wrześniu ukaże się prezentacja poświęcona przekazanym pamiątkom, a także ich znaczeniu i wartości zarówno dla miasta, jak i jego mieszkańców. 

Same archiwalia mają być dostępne do oglądania w przyszłym roku. 

MaTo / opr. WM

Fot. Krzysztof Radzki

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2023/08/pamiatki_po_prezydencie_lublina_z_okresu_wojennego_trafily_do_archiwum_panstwowego-2023-08-07-175508.mp3

Pamiątki po prezydencie Lublina z okresu wojennego trafiły do Archiwum Państwowego

Tagi: LublinHistoriaarchiwumślaski
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11156106f4eb87c82a3412600d24fcbcfb3e639f xl 1
Wiadomości

Jak bezpiecznie korzystać z kolei. Edukacja przez zabawę

20 listopada 2026
EAttachments11156663057d3e9a1a8b94f6edb9280a3db0ef34
Wiadomości

Nowa mieszkanka lubelskiego skansenu. Internauci pomogą wybrać jej imię

20 listopada 2026
EAttachments1115582850e30f193a0655a4b241b515fe445024 xl
Wiadomości

Nie do wszystkich przychodzą lub są opóźnione. Co dalej z alertami RCB?

20 listopada 2026
EAttachments1115636634d0c8d2483fb1c7d21e89681081b101 xl
Wiadomości

Lubelski „Lewiatan” świętuje ćwierćwiecze istnienia. Rozmowa z Dariuszem Jodłowskim

20 listopada 2026
EAttachments111573749ee94c53f6e5c58f69e60d00fe94b603 xl
Wiadomości

Bakterie coli w wodzie. Cztery miejscowości zasilane z innego wodociągu

20 listopada 2026
EAttachments11156105e02e075974cbabb2b8bd8f68ceb520ec xl
Wiadomości

Podejrzenie zmowy przetargowej przy wywozie śmieci. Jest stanowisko Urzędu Miasta Lublin

20 listopada 2026
EAttachments11156124e9e74ba4b13a9d41d8323bc72de7af52 xl 1
Wiadomości

Wiceminister rolnictwa: Podjęliśmy działania, żeby zbudować systemowe wsparcie nawozowe dla polskich rolników

20 listopada 2026
EAttachments1115578726442e0922925db33e65b886eb8c761c xl
Wiadomości

Jest wykonawca przebudowy Placu Rybnego w Lublinie

20 listopada 2026
Następna wiadomość
kra 0521 2023 08 07 180312

Spotkanie z Symchą Kellerem w Lublinie

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

20.11.2026 Prywatka

Piłka ręczna: sobotnie mecze AZS-u AWF-u Biała Podlaska i Padwy Zamość

Motor Lublin – Wisła Płock

05.11.2026 Kalkulator – drożej u notariuszy

10.11.2026 My rodzice

18.11.2026 Z woleja – magazyn piłkarski

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj