W sobotę, 5 września odbędzie się 15 edycja Narodowego Czytania. Tegoroczna odsłona poświęcona jest Adamowi Mickiewiczowi, a dziełem które wybrzmi w całej Polsce są „Dziady” – najważniejszy dramat polskiego romantyzmu.
CZYTAJ: „U z dwiema kropkami”. Wyjątkowa wystawa w Lublinie
W Lublinie w akcję włączają się przedstawiciele instytucji kultury, samorządów, uczelni i szkół oraz mediów, a także mieszkańcy miasta. Narodowe Czytanie odbędzie się także w Radiu Lublin.
– Tegoroczna edycja będzie wyjątkowa i bardzo dynamiczna ponieważ odbędzie się wewnątrz autobusu – mówi Maciej Krawczyk z Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie. – Dzięki partnerom akcji będziemy mieli udostępniony autobus. Przez poprzednie kilkanaście edycji robiliśmy coś w rodzaju takiego performance’u telewizyjnego – nagrywaliśmy w różnych miejscach i „okolicznościach przyrody”. Teraz chcieliśmy odstąpić od tej reguły i stąd pomysł na czytanie w „Wesołym Autobusie”. Wyruszymy o godzinie 12.00, trasa będzie liczyła 22 przystanki i będzie trwała do godziny 14.00. Startujemy z przystanku przy Bramie Krakowskiej 01 (na wysokości ulicy Lubartowskiej) i przejedziemy dwie pętle od godziny 12.00 do 13.00 i od 13.00 do 14.00. Jest nas dziewięcioro – pracowników Miejskiej Biblioteki Publicznej. Podzieliliśmy się na role. Będziemy czytać pełen tekst części drugiej „Dziadów”. Przed całą akcją będziemy rozdawać jeszcze pamiątkowe bilety i zaopatrywać je w pamiątkowe pieczęcie z Narodowego Czytania. Po jednokrotnym naszym przeczytaniu będziemy zachęcać wszystkich pasażerów do przeczytania wybranych przez nich fragmentów.
Czytelniczy autobus przejedzie po trasie: ul. Lubartowska, Al. Tysiąclecia, ul. Ruska, ul. Biernackiego, ul. Prusa, ul. Dolna 3 Maja, ul. 3 Maja, Al. Racławickie, ul. Sowińskiego, ul. Głęboka, ul. Wileńska, ul. Zana, ul. Filaretów, ul. Głęboka, ul. Muzyczna, ul. Stadionowa, ul. Dworcowa, ul. Lubelskiego Lipca, ul. Wolska, ul. Fabryczna, ul. Zamojska, ul. Lubartowska.
– O godzinie 12.00 czytamy „Dziady” w dworku Wincentego Pola przy ul Kalinowszczyzna 13 – mówi Przemysław Buksiński, twórca i członek zespołu Poławiacze Pereł Improv Teatr. – Wybraliśmy trzecią część „Dziadów”. Adam Mickiewicz to naprawdę bardzo ważny, narodowy poeta, który uczył nas jak słowo komponować jak je omawiać, jak nim mówić. Chyba jeszcze nie wszyscy zrozumieliśmy Adama Mickiewicza i jego propozycje. Dlaczego będziemy czytać akurat trzecią część, czyli tak zwaną drezdeńską? Spróbujemy zaprosić państwa do przedczasu, zanim zaczniemy czytać, czyli małego wprowadzenia i prezentacji słowem. Myślę, że to nam się po prostu należy, żebyśmy wracali do literatury klasycznej. A jeżeli czegoś w niej nie rozumiemy, bo nie żyliśmy w tym czasie, albo nie rozumiemy tych przestrzeni, tych myśli, które towarzyszyły poecie, jesteśmy po to, żeby o tym dyskutować i mówić głośno, że nie wiemy. Spróbujmy sobie to wyjaśnić. Ta analiza jest bardzo potrzebna, myślę, że to czytanie też. Słowo jest kluczem do wszystkiego.
Narodowe Czytanie odbędzie się także w Galerii Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie przy ul. Narutowicza 4. Od godziny 11.00 najpierw fragmenty „Dziadów” Adama Mickiewicza przeczytają zaproszeni goście, a później spektakl „Ciemno wszędzie, głucho wszędzie…” prezentujący sceny z „Dziadów” Adama Mickiewicza w wykonaniu „Trupy z szafy bibliotecznej” – zespołu teatralnego złożonego z pracowników biblioteki.
– „Dziady” to arcydzieło polskiej literatury romantycznej, które ma wartości uniwersalne – mówi Monika Celej z Działu Cyfryzacji i Komputeryzacji Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie. – Z koleżanką zrobiłyśmy sceny z całych „Dziadów”. To będą fragmenty, z każdej części utworu będzie kawałek treści.
– Jak co roku nasze przedstawienie wygląda w ten sposób, że jest to czytany spektakl, Z pełnym „wyposażeniem”, z graniem – mówi Beata Januszek, kierownik Działu Udostępniania Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej. – To jest trochę trudne, bo nasi koledzy, bibliotekarze wcielają się w aktorów. Muszą czytać, ale jednocześnie musi być też ruch sceniczny. Jest podkład muzyczny, są stroje, scenografia.
– Mimo że te lektury z Narodowego Czytania były pisane dawno, ale jednak te wartości, te teksty mają uniwersalny charakter. I myślę, że warto po prostu co roku przyjść, posłuchać, zobaczyć. A może ktoś zachęcony przedstawieniem czy czytaniem wróci do tej książki – stwierdza Monika Celej.
– Od lat przygotowujemy w Radio Lublin wyjątkowe edycje narodowego czytania. Mieliśmy już między innymi dziennikarzy radiowych, celebrytów, w ubiegłym roku mieliśmy naszych słuchaczy – opowiada Małgorzata Żurakowska, kierownik Redakcji Publicystyki Kulturalnej Radia Lublin. – W tym roku zaprosiliśmy do współpracy seniorów i sympatyków Klubu Seniora z Wojciechowa. Było to szalenie odświeżające doświadczenie, kiedy nasi goście przyjechali do studia radiowego, żeby zmierzyć się z trudną materią, bo jednak język Mickiewicza, jakkolwiek wielkim twórcą był, jest na dzisiejsze czasy nieco trudny. Ale muszę przyznać, że nasi goście poradzili sobie z tym rewelacyjnie.
W sobotę po godzinie 20.00 na antenie Radia Lublin spektakl „Dziady” cz. II w wykonaniu członków i sympatyków Klubu Seniora z Wojciechowa ze specjalnym udziałem Konrada Biela. Adaptacja radiowa i reżyseria Małgorzata Żurakowska.
Narodowe Czytanie w sobotę, 5 września odbędzie się także w innych miejscach na terenie Lublina.
Od 12.00 na zaaranżowanym w klimacie romantyzmu staromiejskim Placu Po Farze będzie można zobaczyć widowiskową interpretację kluczowych scen „Dziadów”. Nie zabraknie także recytatorskiego performance’u – chóralnego czytania z udziałem publiczności: Wydarzenie organizuje Lubelskie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli we współpracy z lubelskimi szkołami.
W godzinach 12.00-16.00 Narodowe Czytanie zorganizowane przez władze miejskie odbędzie się na schodach lubelskiego Ratusza. Wezmą w nim udział m.in. uczniowie Szkoły Podstawowej nr 4 oraz Szkoły Podstawowej nr 29 im. Adama Mickiewicza.
Narodowe Czytanie w Muzeum Wsi Lubelskiej od godziny 12.00 będzie się odbywać kolejno w trzech miejscach: Dzwonnicy przy Kościele z Matczyna, Spichlerzu z Wrzelowca, Dworze z Żyrzyna.
W Ogrodzie Botanicznym UMCS czytanie odbędzie się w godz. 11.00-14.00 przy Dworku Kościuszków. Wezmą w nim udział przedstawiciele Związku Uczelni Lubelskich, naukowcy czy artyści. W tym czasie wstęp do Ogrodu będzie bezpłatny.
Na Małej Scenie Teatru im. Juliusza Osterwy od godziny 13.00 aktorki i aktorzy będą interpretować wybrane fragmenty „Dziadów”. Na wydarzenie obowiązują bezpłatne wejściówki.
Narodowe Czytanie zostało zainicjowane w 2012 roku wspólną lekturą „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza, a podczas ubiegłorocznej odsłony wybrzmiała poezja Jana Kochanowskiego.
BoS / opr. ToMa
Fot. Piotr Michalski / archiwum