616 lat temu, 15 lipca 1410 roku, na polach Grunwaldu rozegrała się bitwa pomiędzy wojskiem polsko-litewskim a armią zakonu krzyżackiego. Zakończyła się spektakularnym zwycięstwem militarnym Polaków i ich sprzymierzeńców. Bitwa pod Grunwaldem była jedną z największych bitew średniowiecznej Europy i zarazem starciem dwóch najpotężniejszych armii tamtych czasów. Krzyżacy walczyli pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Połączonymi siłami polskimi, litewsko-ruskimi i oddziałami czeskimi dowodził król Władysław Jagiełło i wielki książę litewski Witold.
Bitwa pod Grunwaldem była skutkiem wieloletniego konfliktu Polaków i Litwinów z zakonem krzyżackim i kulminacją działań wojennych rozpoczętych rok wcześniej. Krzyżacy chcieli rozbić przymierze polsko-litewskie i utrzymać Ziemię Dobrzyńską i Żmudź, by w końcu utworzyć w Europie wschodniej potężne państwo. Polacy i Litwini pragnęli odzyskać utracone tereny.
Walka pod Grunwaldem trwała kilka godzin. Strona polsko-litewska wygrała, ponosząc niewielkie straty. Wojska krzyżackie doznały ogromnych strat. W bitwie zginęła większość przywódców, również Ulrich von Jungingen. Ocalali rycerze zostali wzięci do niewoli.
Wygrana bitwa przyczyniła się do wzmocnienia znaczenia państwa polskiego i pozycji dynastii Jagiellonów na arenie międzynarodowej. Był to również początek unii polsko-litewskiej, która zmieniła sytuację w Europie Wschodniej i Środkowej. Wynik bitwy osłabił też rolę zakonu krzyżackiego, nie doprowadził jednak do jego całkowitego zniszczenia.
1 lutego 1411 roku podpisano I pokój toruński. Litwa odzyskała Żmudź, i choć miała ją oddać po śmierci Witolda, nigdy tego nie zrobiła. Polska odzyskała Ziemię Dobrzyńską. Zakon musiał zapłacić 100 tysięcy kop groszy czeskich odszkodowania i za wykupienie jeńców wziętych do niewoli.
Co roku z okazji rocznicy wielkiej polskiej wiktorii, odbywają się wydarzenia upamiętniające bitwę. Dziś (15.07) na historycznych Polach Grunwaldzkich w Stębarku rozpoczynają się Dni Grunwaldu 2026. Potrwają do 19 lipca. Ich głównym punktem będzie widowiskowa 28. Inscenizacja Bitwy pod Grunwaldem, zaplanowana na 18 lipca o godzinie 15.00. Weźmie w niej udział ponad 1400 członków bractw rycerskich polskich i zagranicznych.
POSŁUCHAJ PODCASTU:
Ekspresem przez historię
Bitwa pod Grunwaldem stała się inspiracją dla malarzy i reżyserów filmowych, czego przykładem jest monumentalny obraz Jana Matejki oraz ekranizacja powieści „Krzyżacy” w reżyserii Aleksandra Forda.
Informacyjna Agencja Radiowa / opr. PaW
Fot. Jan Matejko, Public domain, via Wikimedia Commons
