• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 7°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
czwartek, 19 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Chris Niedenthal: „Czas apokalipsy” to po prostu było szczęście [ZDJĘCIA]

Chris Niedenthal: „Czas apokalipsy” to po prostu było szczęście [ZDJĘCIA]

15 grudnia 2025 / 16:52
A A
EAttachments92027774207112fc9d5145eb9ac1e9c878899d0 xl
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

Legendarny polsko-brytyjski fotograf Chris Niedenthal otworzył w sobotę (13.11) swoją wystawę w Lublinie. To jeden z najbardziej cenionych europejskich fotoreporterów, laureat nagrody World Press Photo w 1986. Jednym z najsłynniejszych jego zdjęć jest „Czas apokalipsy”. Stało się ono symbolem stanu wojennego w Polsce.

Zdjęcie wykonane w 1981 roku, w drugim dniu stanu wojennego, uchwyciło moment gdy na kinie „Moskwa” w Warszawie widniał napis zapowiadający film Francisa Forda Coppoli „Czas apokalipsy”, a przed kinem stał wojskowy wóz opancerzony SKOT i  żołnierze.

CZYTAJ:  „Czas apokalipsy” w Lublinie. Słynny fotograf o legendarnym zdjęciu [ZDJĘCIA]

– Trzeba pamiętać, że fotograf musi mieć szczęście, żeby cokolwiek zrobić i myślę, że „Czas apokalipsy” to było szczęście – mówi Chris Niedenthal, z którym Ewelina Kwaśniewska rozmawiała w rocznicę stanu wojennego.

EAttachments920046616f9de76e6d15023f8e0c5337361beae_xl.jpg

Zacznijmy może od symbolicznego zdjęcia, czyli od „Czasu apokalipsy”. Jak doszło do jego zrobienia?

– Trzeba pamiętać, że fotograf musi mieć szczęście, żeby cokolwiek zrobić. Poza cierpliwością i talentem, szczęście jest najważniejsze. Myślę, że „Czas apokalipsy” to po prostu było szczęście – opowiada Chris Niedenthal. – Jadąc w stronę tego kina, raptem zacząłem kojarzyć. Bo „Moskwa” i „Czas apokalipsy” to mi w pewnym sensie wystarczyło. Ale powiedziałem kolegom, z którymi byłem, że musimy skręcić i zapukać, bo zaczyna być dobrze. (Na początku) nie widziałem tego transportera opancerzonego, bo był za drzewami, więc kiedy go zobaczyłem, wiedziałem, że musi być zdjęcie. Tylko jak to zrobić? Bo nie można było wyjść na ulicę z aparatem, po prostu trzeba było się ukrywać. Sprzęt mieliśmy schowany pod puchowymi kurtkami. Wyglądaliśmy jak ciężarne ryby. Znalazła się jedna klatka (schodowa). Bałem się wchodzić do mieszkań, pukać, bo za rogiem było Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Nie widziałem, kto tam mieszka – może pracownicy z MSW. Ale klatka schodowa była idealna, wprost i jeszcze po przekątnej od tego wszystkiego, co trzeba było fotografować. Była idealna klatka, idealne okno. Szybko się zrobiło zdjęcie i uciekło.

Już wtedy było wiadomo, że to zdjęcie będzie dokumentem tamtej rzeczywistości, czy jeszcze nie miał pan takiej świadomości?

– W ogóle wtedy nie myślałem o tym, czy to jest dobre, tylko byłem szczęśliwy, że cokolwiek zrobiłem. Bo tu chodziło o to, żeby coś zrobić. Wiedząc, że nie możemy robić zdjęć jawnie na ulicy, byłem szczęśliwy, że cokolwiek sfotografowałem. Ale widziałem, że to jest zbitka wszystkiego, że tam jest stan wojenny w pigułce – stwierdza Chris Niedenthal. – Choć wtedy nie myślałem. Tylko się martwiłem, jak to wysłać, żeby doszło do Nowego Jorku na piątek wieczór. Ale na szczęście generał Jaruzelski wprowadził stan wojenny z soboty na niedzielę, więc miałem cały tydzień, żeby główkować, jak to wysłać, nie mając samolotu, ani niczego, bo nie było telefonów, teleksów. Większym problemem było wysłać to do Ameryki, niż zrobić zdjęcie. Myślę, że dzisiejsi młodzi fotografowie, fotoedytorzy pewnie uważają, że jestem dinozaurem, który musiał fizycznie wysyłać filmy do Nowego Jorku. A dzisiaj wystarczy nacisnąć jeden guzik w aparacie albo w komputerze i już zdjęcie jest w Nowym Jorku. A my musieliśmy wysyłać niewywołane filmy do Nowego Jorku, żeby dotarły najpóźniej na piątek wieczorem.

ZOBACZ ZDJĘCIA: 

EAttachments920046608b16bb6cf42c51f658f0defa04d21f6_xl.jpg

O to też chciałam zapytać. Jak zmieniła się fotografia? Kiedyś to było czasami jedno ujęcie, które było dobre albo niedobre, a teraz możemy zrobić tak naprawdę wszystko.

– Cyfra robi swoje, ale wtedy też nie zrobiłem jednego zdjęcia, tylko kilka. Ale kilka nie kilkadziesiąt. Mieliśmy 36 klatek na filmie, a nie chciałem się na tej klatce schodowej bawić ze zmianą filmów. Było trudne światło, bo był już śnieg i ciężko było je zmierzyć. Ale dzisiaj ta technologia jest bardzo dobra jednak, ale trochę powoduje, że już aparat robi zdjęcia, a nie fotograf. Można nacisnąć z motorem i mieć 20 klatek na sekundę i potem tylko wybrać, bo w tych 20 może jest „to” zdjęcie. Ale normalnie w moich czasach trzeba było coś tam nacisnąć, żeby na 36 przynajmniej 2 czy 3 zdjęcia były jako takie. Ta cyfra trochę rozwadnia wszystko. Ale nie narzekam. Sam w końcu przeszedłem na cyfrę. Nie chciałem, ale przeszedłem –  mówi Chris Niedenthal.

Jeżeli chodzi o uliczną fotografię reportażową, cyfrowa trochę odbiera autentyczności, czy to zależy od fotografa?

– Myślę, że to wszystko zależy od fotografa. Dzisiaj tym, co najbardziej przeszkadza w ulicznej fotografii, jest to nieszczęsne prawo RODO, które mówi, że możesz niby zrobić takie zdjęcie komuś na ulicy, ale nie możesz bez jego pozwolenia wydrukować i publikować albo wystawić czy „włożyć” do książki. To jest niefortunne, bo to jest w pewnym sensie śmierć fotografii ulicznej. Bo kiedy zaczynasz prosić kogoś o pozwolenie, to już nie ma zdjęcia; jest już po herbacie. To mi najbardziej przeszkadza. Uważam, że jest to straszne. I niestety ludzie udają, że wiedzą, jakie jest prawo. Od razu podchodzą i mówią: „Wie pan, że nie wolno fotografować ludzi na ulicy”? To nie jest prawda, ale oni myślą, że znają totalną prawdę. To jest zawsze na naszą niekorzyść, bo zawsze każą wymazać albo nie robić zdjęcia. Tak jak nam cyfra ułatwiła mnóstwo rzeczy, to prawo nam jednak strasznie to odbiera – stwierdza Chris Niedenthal.

„Czas Apokalipsy” jest symbolicznym zdjęciem, ale czy jest inna fotografia, która jest dla pana szczególnie ważna?

– Zawsze lubię zdjęcie kobiety modlącej się przed kościołem w Wadowicach, ale właściwie z takim różańcem z rolek papieru toaletowego. Akurat papież (Jan Paweł II – red.) został postrzelony i prawie umarł. Od razu pojechałem do Wadowic, stanąłem przed kościołem, gdzie on był ochrzczony i koło którego mieszkał, kiedy był małym smykiem. Patrzę i raptem widzę, że kobieta klęczy na chodniku. Pewnie byłoby trochę głupio wejść do kościoła z tym papierem toaletowym, ale akurat go zdobyła, a to wtedy było bardzo ważne. Lubię to zdjęcie, bo tam jest ta nasza polska trochę przesadzona religijność, w pewnym sensie połączona z chronicznymi brakami podstawowych towarów. To jest PRL w pigułce – zauważa Chris Niedenthal.

EAttachments9200466b268a24b56b494a301d56c7e1fa17af5_xl.jpg

Mówi pan o szczęściu, ale patrząc na tamto zdjęcie, to też oko fotografa, zdolność do postrzegania absurdów rzeczywistości?

– Trochę tak. A w PRL-u absurdy były właściwie co chwila. Patrzyło się w lewo – jakaś abstrakcja, patrzyło się w prawo i też coś surrealistycznego się działo, więc to było co fotografować. Niestety PRL był fotogeniczny. Dzisiaj naprawdę nie bardzo wiem, jak fotografować dzisiejszość i obecne czasy, bo życie jest mniej więcej normalne, sklepy są pełne. Może budynki są jeszcze do zrobienia, ale często już są wyremontowane. Ale supermarket pełen towarów jest mniej fotogeniczny niż duży sklep, gdzie półki są puste. Jest naturalne, że fotograf chce to fotografować, bo tu jest coś. A pełne sklepy można sobie darować. Smutne, że doszedłem do tego, że stało się to, o czym marzyliśmy wtedy, ale już nie widzę, co mam fotografować – zauważa Chris Niedenthal.

EAttachments9200466f9cf4627a646420cdeeaaa21e0309a8b_xl.jpg

Pandemia była dobrym momentem na te puste półki? 

– Ta pustka była dobra, pustka nie w sklepach, tylko na ulicach. I było fantastycznie, że można było jeździć i parkować, jak tylko się chciało. To było plusem COVID-u. Poza tym, że to była paskudna sprawa. Ale miała plusy dla fotografa, który chciał się przemieszczać po cichutku przez miasto, mógł wszędzie zaparkować, szybciutko zrobić zdjęcie i jechać dalej. Dzisiaj to męka – dodaje Chris Niedenthal.

Chris Niedenthal był gościem Akademii Odkryć Fotograficznych. Na placu przed Centrum Kultury w Lublinie można oglądać wystawę jego zdjęć. Wśród nich jest również „Czas apokalipsy”.

EwKa / opr. AKos / ToMa 

Fot. Piotr Michalski

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2025/12/EAttachments92026045f83fc0e200090407f0030ea7969ac41_Prewiev.mp3

Z Chrisem Niedenthalem rozmawiała Ewelina Kwaśniewska

Tagi: wystawaFotografiakulturainfostan wojennyLublin
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments11151874a560b3d8c32cb337ec5a0779c255bf22 xl
Redakcje

Lubelscy siatkarze idą jak burza. Bogdanka LUK nie dała szans rywalom

18 listopada 2026
EAttachments111505385be11acda785bb8041a7c7236fddfe83 xl
Wiadomości

Lublin wspiera młodych. Miasto docenione w ogólnopolskim programie

18 listopada 2026
EAttachments11150539f8464db760367d5e0033cad8985eaae5 xl
Wiadomości

Bełżyce: Centrum Usług Społecznych ma 5 lat

18 listopada 2026
EAttachments111504873f8f75ed9207e676bd18df03c6b9df3f xl 1
Wiadomości

Bez krat i więziennych murów. Osadzone spotkały się z dziećmi na rodzinnych warsztatach

18 listopada 2026
EAttachments11150868717228027f34e2607dadf26d6dd90f5a xl
Wiadomości

71-latek przeszedł wyjątkową operację. Pomogła mu kondycja byłego komandosa

18 listopada 2026
EAttachments11151250d099fb3f16bcdf1b36b8cd1136a02ff7 xl
Wiadomości

Polak mądry przed szkodą. Lublin wdraża program obrony cywilnej

18 listopada 2026
EAttachments9840078c72d5dd33f72d08fd9f1dc99b56826b4 xl
Redakcje

„Szpital” w MKS-ie. „Trzeba będzie rotować składem”

18 listopada 2026
EAttachments11151334e35ea72e7aa96c38506c55efddffdfcf xl
Wiadomości

Prof. Jerzy Buzek: Unia Europejska jest fundamentem naszego bezpieczeństwa

18 listopada 2026
Następna wiadomość
EAttachments92036999f503fb5e8a8cde6bbf88cbc641eb3fe xl

15.12.2025 Gorąca Linia Radia Lublin

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

24.10.2026 Trele morele – dlaczego ubywa bocianów?

W weekend przestawiamy zegarki. Jakie mogą być konsekwencje zmiany czasu?

Gość Radia Lublin: poseł Dariusz Stefaniuk

Studenckie pasje i pomysły w jednym miejscu. Politechnika Lubelska zaprasza do kół naukowych

30.10.2026 Bilet do kina – „Jak żyć, żeby nie zwariować” i „Pieśni lasu”

Wysoka średnia i społeczne zacięcie. Bialscy uczniowie mogą liczyć na stypendia

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj