„Niepodległość nie została nam podarowana”. Święto bardzo ważne dla Polski i Polaków

Dziś obchody Narodowego Święta Niepodległości. 11 listopada 1918 r. Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową i naczelne dowództwo podległych jej wojsk polskich. Ten moment stał się symbolem odzyskania niepodległości.

– 11 listopada 1918 roku Niemcy podpisały zawieszenie broni kończące I wojnę światową, a po 123 latach zaborów Polska odzyskiwała niepodległość – przypomina prof. dr hab. Dariusz Dudek z Katedry Prawa Konstytucyjnego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. – Tu nie tylko chodzi o symboliczne zakończenie I wojny światowej. To również powrót brygadiera – późniejszego marszałka – Józefa Piłsudskiego z niewoli niemieckiej w Magdeburgu. Jest to data, kiedy rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu swoje kompetencje najpierw w sferze wojskowej, a następnie po 3 dniach – 14 listopada 1918 roku – resztę swoich kompetencji w sprawach cywilnych. Tym samym ustanowiono urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa. Piłsudski pełnił tę funkcję aż do momentu wyboru prezydenta (Gabriela Narutowicza – red.) w roku 1922.  

– Czynników, które wpłynęły na odzyskanie niepodległości było wiele – uważa prof. dr hab. Dariusz Dudek. – Były to czynniki geopolityczne. Wśród nich słynne orędzie amerykańskiego prezydenta (Woodrowa Wilsona – red.), który przewidywał po zakończeniu wojny odbudowę państwowości polskiej. Był to też niewątpliwie geniusz Piłsudskiego. Ale były to również zabiegi dyplomatyczne Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego. Ale ta niepodległość nie została nam podarowana. To, co się działo w Polsce w listopadzie 1918 roku i później świadczyło o tym, że Polacy nigdy nie pogodzili się z utratą państwowości. 

CZYTAJ:  Dr Marcin Gapski: Lublin odegrał istotną rolę w odzyskaniu niepodległości

– Sprawił to nie gen, ale czynnik tożsamościowy, który przetrwał nawet kiedy nie mieliśmy własnego państwa – mówi socjolog z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie profesor Włodzimierz Piątkowski. – Miałem przez wiele, wiele lat zajęcia dla studentów anglojęzycznych, głównie w programie amerykańskim i oni na pierwszych zajęciach z socjologii pytali: „Jak to jest możliwe, że Polska przez okres życia kilku pokoleń nie miała państwa, własnej szkoły, oficjalnego języka, własnych urzędów, a w 1918 roku w ciągu dwóch, trzech miesięcy powstało państwo”. Nie mogli się nadziwić, że zaborcom nie udało się zrusyfikować czy zgermanizować polskiego społeczeństwa.

– 11 listopada to bardzo ważne święto dla Polski i dla Polaków – mówią mieszkańcy Lublina. – Jestem dumna z tego, że jestem Polką, wolnym człowiekiem, a przede wszystkim, że nasi dziadkowie i babcie walczyli za to, żebyśmy mieli wolną Polskę. Ważna jest wolność i trzeba ją świętować, bo nie zawsze tak było. 

W ramach lubelskich obchodów Narodowego Święta Niepodległości o godzinie 9.00 obędzie się w Trybunale Koronnym uroczysta sesja Rady Miasta Lublin, następnie o godzinie 10.00 zostanie odprawiona msza święta w intencji ojczyzny w archikatedrze Lubelskiej. O godzinie 11.30 na placu Litewskim zostanie zorganizowany uroczysty apel z udziałem wojskowej kompanii honorowej, defilada oraz złożenie kwiatów pod pomnikami Nieznanego Żołnierza oraz Józefa Piłsudskiego. 

RyK / InYa / opr. ToMa 

Fot. Iwona Burdzanowska / archiwum RL