W czwartek (21.08) wieczorem, tuż przed koncertem na festiwalu w Sopocie zmarł nagle Stanisław Sojka – wokalista, pianista, skrzypek, kompozytor i aranżer, jeden z najważniejszych artystów na rodzimej scenie muzycznej ostatnich dekad.
Łączył jazz, soul, poezję śpiewaną i muzykę klasyczną, a jego charakterystyczny głos i emocjonalny sposób interpretacji sprawiły, że zyskał miano jednego z najwybitniejszych interpretatorów polskiej piosenki.
Debiutował w roku 1978, a rok później zdobył I nagrodę na Lubelskich Spotkaniach Wokalistów Jazzowych. – To było ważnym momentem napędowym w jego karierze – wspomina Witold Miszczak, były dziennikarz Radia Lublin. – To były międzynarodowe spotkania wokalistów jazzowych. Na tym festiwalu startowali śpiewający jazzmani. Tak się zdarzyło, że te spotkania prowadziłem. Każda wygrana w międzynarodowym festiwalu znaczyła dalszy postęp w karierze. Staszek Soyka pochodził ze środowiska krakowskiego, bardzo ujazzowionego, miał kawałek głosu, znakomicie improwizował z frazą jazzowa. I okazał się najlepszy z grona współzawodniczących wokalistów z wielu krajów.
Stanisław Sojka współpracował z wybitnymi jazzmanami m.in. z Michałem Urbaniakiem, Wojciechem Karolakiem i Tomaszem Stańką, jednak jego muzyczne zainteresowania i przyjaźnie wykraczały daleko poza jazz. Warto przypomnieć wspólną piosenkę zaśpiewaną z Nickiem Cave’em w 1999 roku.
– To wielka strata dla polskiej muzyki, a dla mnie osobiście strata przyjaciela – mówi Muniek Staszczyk, lider i wokalista zespołu T.Love. – Stanisław Soyka to był cudowny człowiek, bardzo ciepły, serdeczny, zero gwiazdorki, po prostu bardzo wrażliwy na talent innych. Kochający muzyków, robiący różne collabo – wielokrotnie występował z nami na scenie jako gość. Każdy występ ze Staszkiem to było dla całego bandu wyróżnienie. Wszyscy mieli do niego totalny szacunek. Pozostaną po nim same pozytywne wspomnienia. Po pierwsze Staszek kochał muzykę, ale kochał też ludzi
CZYTAJ: Nie żyje Stanisław Soyka
Wśród muzycznych przyjaźni Stanisława Sojki jedną z najserdeczniejszych była ta z wokalistką i kompozytorką Grażyną Łobaszewską. – Trwała od około 40 lat. Kiedy wynajmowałam mieszkanie w Warszawie, bardzo blisko również mieszkał Staszek Soyka. Tworzyliśmy taką czwóreczkę fajną, jak to do brydża. Ale były też wspólne koncerty. W ostatnim graliśmy razem prawie dwa lata. Musieliśmy do siebie dzwonić codziennie, żeby wiedzieć, że jesteśmy. I to było w tym wszystkim najpiękniejsze. Staszek i jego muzyka to jest nasze dobro narodowe. To jest dzieło artystyczne samo w sobie, jako muzyk, jako wokalista. Gdy ktoś myśli jasno, to też jasno śpiewa. I jak ktoś nie kłamie, to ten przekaz jest naturalny. Jeżeli nie miał ochotę mówić nieprawdy, to w ogóle się nie odzywał albo delikatnie kończył rozmowę.
– Ciężko mówić o nim w czasie przeszłym – dodaje Grażyna Łobaszewska. – Nie nauczę się mówić o Staszku w czasie przeszłym, bo dla mnie on wciąż jest. Jest jego muzyka, są jego bliscy. To był człowiek z zasadami, z poczuciem humoru. No i napisał bardzo ważną rzecz: „na miły Bóg, życie nie tylko po to jest, by brać”. To jest ta mądrość, którą miał w sobie.
W materiale wykorzystano fragment koncertu jubileuszowego Grażyny Łobaszewskiej w Radiu Lublin z 2022 roku. Stanisław Sojka wystąpił wówczas na naszej scenie po raz drugi. Pierwszym były wspomniane już Lubelskie Spotkania Wokalistów Jazzowych.
Zmarłego artystę pożegnało między innymi Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego: „Z głębokim żalem przyjęliśmy informację o śmierci Stanisława Soyki. Jego odejście to wielka strata dla polskiej sceny muzycznej. Soyka łączył jazzową finezję z popową wrażliwością, był multiinstrumentalistą i twórcą, który inspirował. Charyzmatyczny, pełen ciepła i bliski publiczności. Dziękujemy za wszystkie dźwięki, które pozostaną z nami na zawsze”.
Stanisław Soyka miał 66 lat.
MF / MaK / op. ToMa
Fot. Kinga Hendzel / archiwum RL
Pliki dźwiękowe
Wspomnienie o Stanisławie Soyce
Grażyna Łobaszewska
