• Lublin
  • Biała Podlaska
  • Chełm
  • Hrubieszów
  • Kraśnik
  • Lubartów
  • Łęczna
  • Puławy
  • Świdnik
  • Tomaszów Lubelski
  • Włodawa
  • Zamość
Radio Lublin
weather icon 1°C
PODCASTY
KALENDARIUM
SŁUCHAJ
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
sobota, 21 listopada 2026
Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
Radio Lublin
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT
Radio Lublin

Radio Lublin > Wiadomości > Lublin upamiętnił 80. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim [ZDJĘCIA]

Lublin upamiętnił 80. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim [ZDJĘCIA]

19 kwietnia 2023 / 17:50
A A
dsc 2463 2023 04 19 155407 2023 04 19 175154
Udostępnij na FacebookUdostępnij na TwitterKod QR

19 kwietnia to Dzień Pamięci o Holokauście i Przeciwdziałaniu Zbrodni Przeciwko Ludzkości. Dziś Lublin upamiętnił 80. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim i bohaterską walkę ludności żydowskiej. W trakcie uroczystości młodzież mogła porozmawiać ze świadkami historii, którzy opowiedzieli o swoich doświadczeniach związanych z akcją „Reinhardt” – ostatecznym rozwiązaniem kwestii żydowskiej.

„Przypominamy o bohaterskim oporze Żydów warszawskiego getta”

– Historia ma nas uczyć wyciągania wniosków, a tego typu zbrodnie w szczególności – mówi dyrektor lubelskiego IPN, dr Robert Derewenda. – Przede wszystkim nie można godzić się na to, aby ktoś rościł sobie prawo do tego, żeby decydować o kimś innym. To niestety bardzo współczesna lekcja, dlatego że współczesna Rosja rości sobie prawa do tego, aby decydować np. o Ukrainie i Ukraińcach. Na to nie można się zgodzić. Gdyby nie okupacja niemiecka, gdyby Żydzi mogli mieszkać na terenie Rzeczypospolitej, to nawet jeśli były różnego rodzaju problemy pomiędzy ludnością rzymskokatolicką a ludnością mojżeszową, czy pomiędzy innymi grupami, nigdy nie doszło do takiej sytuacji, która została wytworzona przez okupanta, czyli kiedy nie mogliśmy stanowić sami o sobie.

ZOBACZ ZDJĘCIA:

dsc_2485-2023-04-19-155432.jpg

– To dzień, w którym przypominamy o bohaterskim oporze Żydów warszawskiego getta – zaznacza Agnieszka Kowalczyk-Nowak, rzeczniczka prasowa Państwowego Muzeum na Majdanku. – 19 kwietnia 1943 roku chwycili za broń, aby stawić opór Niemcom. Zdawali sobie sprawę z tego, że ich działania nie przyniosą skutku. Ale chodziło o coś innego, o to, żeby zachować godność.

CZYTAJ: Symcha Keller: Polska wypełnia swoje zobowiązania wobec pamięci o jej dawnych żydowskich mieszkańcach

– Dowiedziałem się wiele rzeczy o okrucieństwach, o zbrodniach. To okropne i tragiczne doświadczenia, ale też piękne. Oni wiedzieli, że nie będą w stanie obronić getta, ale i tak walczyli do samego końca – zauważa Adam Kondracki z Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Lublinie.

Niezwykły dziennik z powstania w getcie

– Kiedy rozpoczęły się prace porządkowe w pierwszych powojennych latach, już w momencie, kiedy ukonstytuowało się Muzeum, na terenie Bauhofu, czyli składu materiałów budowlanych dawnego obozu, został znaleziony dziennik  – opowiada Anna Wójcik z Archiwum Państwowego Muzeum na Majdanku. – Był pisany w getcie warszawskim. Autorka – polska Żydówka, przypuszczalnie z Warszawy – pisze o nastrojach wśród ludności żydowskiej. Ludzie wiedzieli, że teraz już prawdopodobnie czeka ich ostateczna klęska, zagłada i śmierć. To napięcie zaczyna rosnąć i w końcu szykuje się akcja w getcie. W nocy, o godzinie 3.30, schodzą z mężem do przygotowanego schronu, który był dosyć duży. W tym schronie kontynuuje pisanie swojego dziennika. Pisze w sposób wstrząsający, bo opisuje po prostu upadek człowieka. Opisuje atmosferę pełną napięcia, strachu. Ludzie w ekstremalnych warunkach zaczynają być okrutni wobec siebie. Do tego stopnia, że np. jeżeli słyszeli nad swoimi głowami, gdzieś na powierzchni, odgłosy walk czy kroki żołnierzy, to byli gotowi rzucić się na matkę, jeżeli jej dziecko zapłakało, i udusić ją wraz z dzieckiem. To są już naprawdę ekstremalne zachowania. Dziennik jest do głębi poruszający.

CZYTAJ: „Tam codziennie był strach i śmierć”. Jadwiga Drygulska wspomina dramatyczne czasy wojny

Żydzi jechali na pewną śmierć

– Los Żydów był tragiczny. Już od 1942 roku, kiedy zaczęto wywozić Żydów z poszczególnych gett. Właściwie akcja „Reinhardt” rozpoczęła się tutaj w Lublinie – mówi dr Robert Derewenda. – Jednym z pierwszych gett wysiedlanych przez Niemców było właśnie getto lubelskie. Żydzi jechali de facto na pewną śmierć. Nawet powstanie w getcie warszawskim nie mogło zmienić sytuacji ludności żydowskiej na terenach okupowanych przez Niemców. Cel był jeden – zamordować wszystkich Żydów z okupowanych terenów Polski.

– Miałem 5 lat, gdy przyjechaliśmy do obozu. To były tragiczne chwile, pamiętam je – opowiada Józef Psiuk z Aleksandrowa koło Biłgoraja. – W dżdżysty dzień trzeba było stać na dworze w samym pasiaczku, bo był apel i nas liczyli. Pamiętam, że miałem na głowie taką myckę żydowską. Chociaż to chroniło głowę, bo byłem świeżo po ścięciu. Najbardziej bałem się psów. Były wyszkolone tak, że skakały na ludzi, gdy ktoś wyszedł z rządka.

CZYTAJ: „Na granicy dwóch światów”. Projekt edukacyjny w lubelskim oddziale IPN

– Dowiedziałem się, że miejsca dla mnie codzienne kiedyś były obszarem getta lubelskiego – mówi Filip Czerniak z Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Lublinie. – Zrobiło to na mnie wielkie wrażenie. Zobaczyłem, jak bardzo ciężkie życie mieli i jak ciężkie decyzje musieli podejmować moi rówieśnicy.

W całej akcji „Reinhardt” zginęło ok. 2 miliony Żydów

– Przypominamy o tych wydarzeniach także dlatego, że w wyniku akcji likwidacyjnej tysiące żydowskich rodzin – kobiet, mężczyzn i dzieci – trafiło na przełomie kwietnia i maja 1943 roku do obozu koncentracyjnego na Majdanku – mówi Agnieszka Kowalczyk-Nowak. – Szacujemy, że było to blisko 20 tysięcy osób, które poddawane były tutaj wstępnym selekcjom. Część z nich od razu po przybyciu do obozu ginęła w komorach gazowych. Większość z nich nie przetrwała okupacji. Jeśli kolejne miesiące udało im się przeżyć, to 3 listopada 1943 roku w znacznej mierze zginęli podczas akcji „Erntefest”. W całej akcji „Reinhardt” zginęło ok. 2 miliony Żydów.

POSŁUCHAJ: Karolina Ryniak „Jutro będzie lepiej”

– Trafiłem na Majdanek w 1943 roku, miałem 4,5 roku – wspomina Jan Maciocha ze Świdnika. – Z bratem zawsze ganialiśmy do latryn. Pamiętam, że na ziemi leżały zwłoki ludzi, więc je przeskakiwaliśmy. Niektórzy jeszcze żyli i błagali, żeby ich dobić. Pamiętam to dokładnie.

ZOBACZ ZDJĘCIA: 

dsc_2362-2023-04-19-140840.jpg

Trzeba przekazywać tę historię następnym pokoleniom

– Jesteśmy świadkami tworzenia pewnej sztafety pokoleń – wskazuje dr Robert Derewenda. – Obecne pokolenie młodzieży jest ostatnim, które może spotkać się ze świadkami tamtych wydarzeń. Dzieci współczesnej młodzieży już nie będą miały takiej szansy. Jeśli dzisiejsza młodzież przejmie odpowiedzialność za tę historię, to oczywiście przekaże ją swoim dzieciom, swoim wnukom. Jeśli nie przekażemy tej historii, przerwiemy pewien łańcuch pokoleń i potem ta kwestia jest nie do odbudowania. Bo któż będzie pielęgnować tę historię? Ona pozostanie w podręcznikach, albumach, filmach, ale nie będzie funkcjonowała jako przykład dla kolejnych pokoleń.

– Powinniśmy być tolerancyjni, respektować poglądy innych ludzi i nie dopuścić do tego, co stało się w 1943 roku – mówi Filip Czerniak.

CZYTAJ: Pisali listy do Henia. Żydowski chłopiec był jedną z ofiar Holokaustu

W trakcie zagłady w czasie II wojny światowej zabitych przez III Rzeszę zostało około 6 milionów Żydów. Dokładna liczba nie jest znana z powodu braku kompletnych ewidencji oraz zacierania śladów przez władze niemieckie. Jedną trzecią tej liczby stanowiły dzieci.

Osoby pochodzenia żydowskiego wysyłano transportem kolejowym do obozów zagłady, m.in. w Lublinie, Bełżcu czy Sobiborze, gdzie ginęły w komorach gazowych. 

RyK / opr. WM

Fot. Krzysztof Radzki

Pliki dźwiękowe

https://radio.lublin.pl/wp-content/uploads/2023/04/dzien_pamieci_o_holokauscie_i_przeciwdzialaniu_zbrodni_przeciwko_ludzkosci-2023-04-19-175152.mp3

Dzień Pamięci o Holokauście i Przeciwdziałaniu Zbrodni Przeciwko Ludzkości

Tagi: LublinHistoriainfoholokaust
REKLAMA

Czytaj także

EAttachments98541262af87cd0d7954916cfea4cbdb0bb80b9 xl 1
Redakcje

„W tej lidze naprawdę możemy dużo zrobić”. Motor wznawia rywalizację

21 listopada 2026
EAttachments11158622da4a43c5b9c1c766414f469eeff727f7 xl 1
Wiadomości

Formacja i działanie. Lubelskie KSM świętuje [ZDJĘCIA]

21 listopada 2026
EAttachments9841910bfaf26df4e3f27215aaa6f31388dd02a xl
Redakcje

Kewin Sasak: Każdy może wejść i dać coś drużynie

21 listopada 2026
EAttachments11157429bee62703aa78c5fe4c257803b46f24aa xl
Wiadomości

Podszywali się pod pracownika banku i policjanta. Kobieta straciła prawie 30 tys. złotych

21 listopada 2026
EAttachments11158095f95826f11f4ab16b3bd4e3969a6b0780 xl
Wiadomości

Eksplozja rosyjskiej rakiety. Prokuratura kończy prace w Nowym Lipowcu [AKTUALIZACJA]

21 listopada 2026
EAttachments11158435de8bedf7a23a1d63ce6270e7692cee5b xl
Wiadomości

Trwa zabezpieczanie śladów po upadku rakiety. Prokuratura ujawnia plany

21 listopada 2026
EAttachments111575458e8e96a07451ef080e57e489cb27e3ae xl
Wiadomości

Lubelskie KSM świętuje 35-lecie

21 listopada 2026
EAttachments1115754795940af343472ac7ad69f82f6fbec790 xl
Wiadomości

Dzień Otwarty Notariatu. Można skorzystać z bezpłatnych porad

21 listopada 2026
Następna wiadomość
gddkia 2023 04 19 181132

Powstaną drogi dojazdowe do przejścia granicznego w Dorohusku. GDDKiA i wojewoda podpisali porozumienie

Ciekawostki

Lublin spotkał się z Messim w Buenos Aires. GOAT i koziołek na niezwykłym muralu

Lublin znów na planie serialu. Będą utrudnienia w centrum

86 proc. Polaków planuje w 2027 r. wyjeżdżać równie często lub częściej niż do tej pory

Historia misia, który podbił serca czytelników. Kubuś Puchatek kończy 100 lat

Jeże przygotowują się do zimy. Szukają bezpiecznego schronienia

Wiewiórki jak domownicy. Pięć gryzoni regularnie odwiedza jedno podwórko [WIDEO]

O tym się mówiło

Pamięć, która nie zna granic. Odnawiają groby polskich policjantów na Wołyniu

Górniczki kończą rundę. Łęcznianki jadą do Wrocławia

Lublin zwiększa bezpieczeństwo po tragedii w Krakowie

Liga Centralna: porażka bialskich akademików

28.10.2026 Z woleja – magazyn piłkarski

Na UMCS świętowali urodziny noblistki [ZDJĘCIA]

REKLAMA

Radio Lublin S.A. w likwidacji
ul. Obrońców Pokoju 2
20-030 Lublin
tel. 81 53 64 200
fax 81 532 87 28
e-mail: poczta@radiolublin.pl

Partnerzy
Reklama
Kontakt
BIP
Praca Lublin
Praca IT Poznań

NASZE
CZĘSTOTLIWOŚCI:

102.2 MHz -Lublin
103.1 MHz -Ryki

103.2 MHz -Zamość
100.9 MHz -Chełm

93.1 MHz -Biała Podlaska

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Brak wyników
Pokaż wszystkie wyniki
  • AKTUALNOŚCI
    • LUBLIN
    • BIAŁA PODLASKA
    • CHEŁM
    • HRUBIESZÓW
    • KRAŚNIK
    • LUBARTÓW
    • ŁĘCZNA
    • PUŁAWY
    • ŚWIDNIK
    • TOMASZÓW LUBELSKI
    • WŁODAWA
    • ZAMOŚĆ
    • KRAJ I ŚWIAT
  • SPORT
    • KOSZYKÓWKA
    • PIŁKA NOŻNA
    • PIŁKA RĘCZNA
    • SIATKÓWKA
    • ŻUŻEL
  • MUZYKA
  • KULTURA
  • AGRORADIO
  • MULTIMEDIA
    • GALERIE
    • KONCERTY
    • PODCASTY
    • TV
  • O NAS
    • AUDYCJE
    • KALENDARIUM
    • RAMÓWKA
    • LUDZIE RADIA
    • HISTORIA RADIA
    • WNIOSEK O PATRONAT
    • STUDIO LUBLIN
    • STUDIO IM. BUDKI SUFLERA
    • REKLAMA
    • REGULAMINY i RODO
    • POLITYKA PRYWATNOŚCI
    • BIP
    • ARCHIWUM
    • KONTAKT

© 2026 Wszelkie prawa zastrzeżone. Radio Lublin S.A. w likwidacji

Ta witryna wykorzystuje cookie. Kontynuując przeglądanie wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Zachęcamy do odwiedzenia naszej strony Polityki prywatności.
Przejdź do treści
Otwórz pasek narzędzi Narzędzia ułatwień

Narzędzia ułatwień

  • Powiększ tekstPowiększ tekst
  • Zmniejsz tekstZmniejsz tekst
  • KontrastKontrast
  • NegatywNegatyw
  • Podkreśl linkiPodkreśl linki
  • Czcionka alternatywnaCzcionka alternatywna
  • Resetuj Resetuj