Ma niemal 250 lat, przetrwał niejedną dziejową zawieruchę, a teraz odzyskał dawny blask. Najstarszy drewniany kościół na Zamojszczyźnie, znajdujący się w Dubie, przeszedł gruntowny remont. Prace trwały ponad dwa lata i objęły nie tylko samą świątynię, ale również jej zabytkowe wyposażenie.
– Nasz kościół uratowaliśmy w ostatniej chwili. Gdyby nie ten remont, świątynia by się zawaliła – mówi proboszcz parafii w Dubie, ks. Witold Mikulski. – Przez 250 lat dokonywano takich doraźnych remontów, napraw, które bardziej niszczyły ten kościół niż ratowały, ale myślę, że to spowodowane było możliwościami, środkami, czy jakimiś innymi przyczynami, że nie przeprowadzono tego generalnego remontu. Zakres prac był ogromny. Począwszy od podwalin, których praktycznie nie było. Brusy, które były pognite, zacieki, które powodowały zniszczenie ścian. Strop wiele lat przeciekał. Kościół ma 250 lat, więc wcześniej był kryty gontem. Ten gont przeciekał. Poza tym działania wojenne. Wiele ucierpiał w czasie I wojny światowej, też w czasie tutaj przejścia bolszewików na Zamość w 1920 roku. W 1914 roku stał na linii frontu między wojskami austro-węgierskimi i rosyjskimi. Przy remoncie jeszcze panowie wyciągali kule z południowej ściany, bo tam akurat zostały – dodaje.
– Jak były wichury, kościół się chwiał – mówi w rozmowie z Radiem Lublin Ryszard Jaroni. – Jak w środku się przebywało w tym kościele, to było widać, jak żyrandol chodził. Strach było stać. Było widać, że on w ogóle nie jest stabilny, że w każdej chwili mógł się przewrócić – dodaje.
– W sumie gdybym tak policzył, to około 7 milionów nas to kosztowało. Dofinansowanie to ponad 5 milionów. A reszta? To było nasze żebranie – zaznacza ks. Mikulski. – Ogrom ludzi naprawdę. Byłem zaskoczony tym, jak to poszło w świat – dodaje.
– Odkryliśmy, można powiedzieć, cudowny obraz Matki Bożej, którą określiliśmy tytułem Królowej Aniołów. On był w bocznym ołtarzu po północnej stronie. Był po prostu, nikt na niego nie zwracał uwagi. Pojawiło się światło, zaczęło wychodzić z tego obrazu. Ten kult jak gdyby wraca. On był bardzo żywy do końca XVIII wieku. Jakieś okoliczności historyczne, czy inne… Jakoś został zapomniany. Teraz Matka Boża przypomniała o sobie i odbiera tu cześć. Bardzo dużo ludzi przyjeżdża. To jest serce tego kościoła, oprócz Chrystusa w Najświętszym Sakramencie, to ona tutaj będzie królowała. Przy okazji remontu odkryliśmy po południowej stronie, w części południowej kościoła, krypty, które kryją szczątki kolatorów, założycieli księży. One zostały splądrowane prawdopodobnie przez wojska sowieckie, które tutaj stacjonowały. Ograbili ze wszystkiego, co było możliwe. Łącznie z butami. Widok był straszny. Te porozwalane, połamane trumny, szczątki porozrzucane. Mniej więcej skompletowaliśmy. Po źródłach metrykalnych doszliśmy, określiliśmy 12 czy 13 osób, które tam spoczywają. One w tej chwili też, na taką sugestię księdza biskupa, miały swój powtórny pochówek – opowiada ks. Mikulski.
Pierwsza msza święta w odnowionej świątyni zostanie odprawiona w Boże Narodzenie o godzinie 11.00. Będzie jej przewodniczył biskup zamojsko-lubaczowski Marian Rojek. Uroczyste poświęcenie odnowionej świątyni zaplanowano na 30 maja przyszłego roku – w 250. rocznicę rozpoczęcia budowy kościoła w Dubie.
JN / opr. PaW
Fot. Joanna Nowicka
