Prokuratura sprawdza zawiadomienie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie dotyczące prac budowlanych na Górkach Czechowskich. Zdaniem urzędników inwestycja ruszyła bez wymaganego zezwolenia na ingerencję w siedliska chomika europejskiego. To gatunek chroniony, zagrożony wyginięciem, który występuje na tym terenie. Prokuratura ma ustalić, czy doszło do naruszenia przepisów.
Górki Czechowskie to około stu hektarów terenów zielonych w Lublinie. Spółka TBV na części Górek chce wybudować bloki mieszkalne, co umożliwia Zintegrowany Plan Inwestycyjny uchwalony we wrześniu ubiegłego roku przez radę miasta.
CZYTAJ: Górki Czechowskie pod lupą prokuratury. Chodzi o pozwolenia na prace ziemne
Jak poinformował w oświadczeniu rzecznik Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie Cezary Wierzchoń, 4 listopada regionalny dyrektor ochrony środowiska w Lublinie złożył zawiadomienie do komendanta wojewódzkiego policji w Lublinie w sprawie podejrzenia popełnienia czynu zabronionego: – W skierowanym zawiadomieniu regionalny dyrektor ochrony środowiska w Lublinie wskazał, że obszar Górek Czechowskich poza terenami zadrzewionymi stanowi siedlisko chomika europejskiego – nawet w przypadku niewłaściwego stanu zachowania tego siedliska – oraz poinformował, że nie wydał na rzecz inwestora decyzji zezwalającej na odstępstwo od zakazów względem chomika europejskiego.
W ocenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w Lublinie mogło dojść do złamania przepisu z zakresu ochrony gatunkowej.
Jak informuje Radio Lublin rzecznik prezydenta Lublina Justyna Góźdź, ratusz nie otrzymał do tej pory żadnego pisma w tej sprawie. – Nasza wiedza opiera się wyłącznie na doniesieniach medialnych, w związku z tym nie będziemy komentować sprawy do czasu, gdy Urząd Miasta Lublin zostanie formalnie poproszony o zajęcie stanowiska. Projekt uchwały w sprawie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego uzyskał wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, w tym organów ochrony środowiska i zawiera szczegółowe i uniwersalne zapisy dotyczące ochrony gatunkowej, co oznacza, że inwestor musi uwzględnić wymagania wynikające z przepisów o ochronie przyrody dotyczące konkretnego gatunku i nie może realizować inwestycji wbrew tej ochronie.
CZYTAJ: Górki Czechowskie pod lupą unijnych instytucji. Petycja nadal otwarta
Zawiadomienie RDOŚ trafiło do Prokuratury Rejonowej Lublin-Północ. – Prokuratorzy sprawdzają i weryfikują je zarówno pod kątem naruszenia prawa karnego, jak i prawa administracyjnego – mówi rzecznik Prokuratury Okręgowej w Lublinie prokurator Marcin Kozak. – Prokuratorzy, którym zostały przydzielone te sprawy, zapoznają się z tymi dokumentami, z argumentami zawartymi w tych dokumentach i podejmą decyzję, co do kierunku obu tych postępowań. O dalszym rozwoju tych postępowań będziemy informowali w miarę upływu czasu.
W sprawę zaangażowała się także Nowa Lewica, która wystosowała apel do prezydenta Lublina. – Apelujemy do pana prezydenta, niech miasto nie wydaje kolejnych pozwoleń na Górkach, dopóki RDOŚ i prokuratura nie zakończą spraw. I niech miasto wystąpi do inwestora o wstrzymanie prac – apeluje wiceprzewodniczący Nowej Lewicy w Lublinie Wiktor Sawicki. – Jeśli lekarz ma wątpliwości, najpierw robi badania, a dopiero potem operuje, a nie tnie pacjenta w nadziei, że wyniki przyjdą dobre. Tu jest tak samo. Nikogo nie oskarżamy, a mówimy: najpierw wyjaśnienia, potem koparki, bo wyciętych drzew i zniszczonych siedlisk nie przywróci żaden wyrok.
Nowa Lewica chce także prosić europarlamentarzystów o wykorzystanie w tej sprawie wszystkich mechanizmów, jakie posiadają.
Pismo w sprawie Górek Czechowskich, skierowała do prezydenta Lublina wicemarszałek Senatu Magdalena Biejat, również z Nowej Lewicy. Czytamy w nim między innymi: – Szanowny Panie Prezydencie, pragnę wyrazić zdecydowane poparcie dla zachowania naturalnego charakteru Górek Czechowskich w Lublinie oraz głębokie zaniepokojenie planami zagospodarowania tego obszaru, które mogą doprowadzić do nieodwracalnych zmian w jego krajobrazie i środowisku przyrodniczym. (…) Rozwój miasta nie powinien odbywać się kosztem bezpowrotnej utraty jego najcenniejszych zasobów przyrodniczych.
CZYTAJ: Zastępca prezydenta Lublina o Górkach Czechowskich
W odniesieniu do pisma, które zostało złożone do prezydenta Lublina, ratusz odpowiada: – Wniosek Lewicy do prezydenta miasta Lublin o wstrzymanie prac budowlanych na Górkach Czechowskich jest niezasadny i bezprzedmiotowy pod względem kompetencyjnym. Prezydent miasta nie ma prawnie przyznanych kompetencji do podejmowania rozstrzygnięć w przedmiocie wstrzymania robót prowadzonych przez zewnętrznego inwestora na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę. Ocena legalności decyzji prowadzonych robót budowlanych należy do innych właściwych organów administracji, w tym wojewody lubelskiego. Natomiast kontrola prowadzonych prac pod kątem ich zgodności z wydanym pozwoleniem oraz ewentualne wstrzymanie robót leżą w kompetencjach powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Prezes TBV Wojciech Dzioba, nie chciał zgodzić się na nagrywanie. Przekazał nam jedynie: „Bardzo dobrze, ze prokuratura zbada sprawę, jesteśmy przekonani, że działamy zgodnie z prawem”.
Przypomnijmy, że sprawa Górek Czechowskich trafiła w kwietniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął wówczas, czy Stowarzyszenie Obrony Górek Czechowskich miało prawo zaskarżyć uchwałę Rady Miasta Lublin w sprawie Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego na tym terenie.
Chodzi o obszar około stu hektarów północno-zachodniej części miasta należący do prywatnego właściciela – spółki TBV Investment. Zgodnie z uchwalonym planem, właściciel terenu Górek Czechowskich, na swój koszt utworzy tam 75-hektarowy park. W zamian inwestor uzyskał możliwość zabudowy mieszkaniowej i usługowej na wybranych działkach.
Sprawa zagospodarowania Górek Czechowskich w Lublinie od wielu lat budzi emocje. Teren, który niegdyś służył za poligon, w 2000 roku Agencja Mienia Wojskowego sprzedała spółce Echo Investment, a w 2016 roku kupiła go kolejna spółka — TBV Investment.
Górki Czechowskie to także teren, który w czasie II wojny światowej był wykorzystywany przez Niemców jako miejsce egzekucji. Badacze Instytutu Pamięci Narodowej w latach 2022-2025 w czterech zbiorowych mogiłach odnaleźli tu w sumie szczątki około 65 osób — ofiar niemieckiego terroru. A to jeszcze nie koniec badań na tym terenie.
EwKa / opr. ToMa
Fot. główne Cyprian Bartosiewicz
Poniżej cały tekst pisma wicemarszałek Senatu Magdaleny Biejat
Do pana Krzysztofa Żuka, Prezydenta Miasta Lublin.
Szanowny Panie Prezydencie, pragnę wyrazić zdecydowane poparcie dla zachowania naturalnego charakteru Górek Czechowskich w Lublinie oraz głębokie zaniepokojenie planami zagospodarowania tego obszaru, które mogą doprowadzić do nieodwracalnych zmian w jego krajobrazie i środowisku przyrodniczym.
Górki Czechowskie stanowią jeden z najcenniejszych przyrodniczo obszarów zielonych Lublina. Ich wyjątkowa wartość wynika nie tylko z ukształtowania terenu, obecności naturalnych wąwozów, muraw i terenów otwartych, ale również z bogactwa lokalnych ekosystemów oraz znaczenia dla zachowania bioróżnorodności. Jest to przestrzeń będąca siedliskiem wielu gatunków roślin i zwierząt, a zarazem istotny element systemu
przyrodniczego miasta.
Nie można pomijać również roli, jaką Górki Czechowskie odgrywają w codziennym życiu mieszkańców. Stanowią miejsce odpoczynku, rekreacji i kontaktu z naturą, zapewniając przestrzeń wytchnienia od intensywnej zabudowy miejskiej. W dobie postępujących zmian klimatycznych, wzrostu temperatur w miastach oraz coraz większego uszczelniania powierzchni biologicznie czynnych, zachowanie takich terenów powinno być jednym z priorytetów odpowiedzialnej polityki przestrzennej.
Szczególny niepokój budzi fakt, że plany ingerencji w ten obszar spotykają się ze sprzeciwem znacznej mieszkańców Lublina, którzy wielokrotnie wyrażali swoje stanowisko w obronie Górek Czechowskich. Głos społeczności lokalnej, jej przywiązanie do tego miejsca oraz oczekiwanie zachowania jego naturalnych walorów powinny być traktowane z należytą powagą i stanowić istotny element procesu podejmowania decyzji dotyczących przyszłości tego terenu.
Rozwój miasta nie powinien odbywać się kosztem bezpowrotnej utraty jego najcenniejszych zasobów przyrodniczych. Potrzeby inwestycyjne i urbanistyczne należy
rozpatrywać w perspektywie długofalowego interesu publicznego, uwzględniając nie tylko bieżące korzyści gospodarcze, lecz także jakość życia obecnych i przyszłych pokoleń mieszkańców.
Warto podkreślić, że naturalne tereny zielone nie są niewykorzystaną przestrzenią oczekującą na zabudowę. Pełnią konkretne i niezwykle ważne funkcje ekologiczne: wspierają retencję wód opadowych, łagodzą skutki miejskiej wyspy ciepła, poprawiają lokalne warunki klimatyczne, stanowią korytarze ekologiczne i umożliwiają zachowanie różnorodności biologicznej. Ich utrata lub fragmentacja może przynieść konsekwencje, których nie da się w pełni zrekompensować poprzez późniejsze działania rewitalizacyjne czy nasadzenia zastępcze.
W związku z powyższym apeluję o:
1. Zachowanie naturalnego charakteru Górek Czechowskich oraz ochronę ich najcenniejszych walorów przyrodniczych i krajobrazowych.
2. Poszanowanie głosu mieszkańców Lublina i uwzględnienie społecznego sprzeciwu wobec nadmiernej ingerencji inwestycyjnej w ten obszar.
3. Ograniczenie działań prowadzących do degradacji, fragmentacji i utraty istniejących siedlisk przyrodniczych.
4. Przyjęcie rozwiązań planistycznych, w których nadrzędnym celem będzie ochrona przyrody, zachowanie terenów biologicznie czynnych i ogólnodostępnej przestrzeni zielonej.
5. Prowadzenie transparentnego dialogu społecznego, uwzględniającego głos mieszkańców, organizacji przyrodniczych i niezależnych ekspertów.
Górki Czechowskie są częścią przyrodniczego dziedzictwa Lublina. Ich wartość nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat potencjału inwestycyjnego czy możliwości ekonomicznego wykorzystania gruntu. To dobro wspólne, którego znaczenie wykracza poza granice poszczególnych dzielnic i dotyczy całej społeczności miasta.
Apeluję zatem do władz Lublina o podejmowanie odpowiedzialnych, dalekowzrocznych decyzji, uwzględniających zarówno potrzeby mieszkańców, jak i konieczność ochrony środowiska naturalnego. Zachowanie Górek Czechowskich w możliwie niezmienionej, naturalnej formie powinno być traktowane jako inwestycja w zdrowie, jakość życia i przyszłość naszego miasta.
Nie wszystko, co można zabudować, powinno zostać zabudowane. Niektóre przestrzenie mają wartość, której nie da się przeliczyć na korzyści inwestycyjne. Górki Czechowskie są właśnie takim miejscem. Wierzę, że posiadając tak mocny mandat zaufania od mieszkańców, którzy od lat powierzają Panu władzę nad Lublinem ochroni Pan te tereny.
Poniżej cała treść odpowiedzi Urzędu Miasta Lublin
Pismo Pani Senator Magdaleny Biejat wpłynęło do Urzędu Miasta Lublin 12 listopada i zostanie na nie udzielona odpowiedź w ustawowym terminie.
Warto jednak przypomnieć, że do momentu uchwalenia Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego (ZPI) na terenie Górek Czechowskich obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 2005 r., który umożliwiał ich zabudowę. Przed negocjacjami w ramach ZPI możliwe były dwa scenariusze: w przypadku braku działań ze strony miasta inwestor mógł na tym terenie zbudować halę sportową, supermarket czy akademik z wybetonowanymi dojściami i dojazdami, była też druga możliwość, czyli podjęcie rozmów z właścicielem terenu i wypracowanie takiego rozwiązanie, które dla miasta będzie najbardziej korzystne. Zapisy ZPI zabezpieczają większość tego terenu jako przestrzeń zieloną, w postaci największego w Lublinie parku naturalistycznego o powierzchni ok. 75 hektarów, ze ścieżkami, punktami widokowymi, strefą leśną, wybiegami dla psów i placami zabaw o wartości ponad 10 mln zł, który na własny koszt zrealizuje inwestor i przekaże miastu za symboliczną złotówkę.
ZPI zawiera szczegółowe i uniwersalne zapisy dotyczące ochrony gatunkowej i zgodnie z tą zasadą ustala m.in., że w przypadku zlokalizowania gatunków roślin i zwierząt objętych ścisłą ochroną należy postępować zgodnie z przepisami odrębnymi, co oznacza, że inwestor musi uwzględnić wymagania wynikające z przepisów o ochronie przyrody dotyczące konkretnego gatunku i nie może realizować inwestycji wbrew tej ochronie. ZPI, zastępując zapisy planu miejscowego, wprowadził obowiązek objęcia dodatkową ochroną cennych przyrodniczo gatunków roślin i zwierząt, w tym chomików europejskich, we współpracy z organami ochrony przyrody. Plan przewiduje również ochronę czynną gatunków chronionych roślin i zwierząt. Ustala także obowiązek zachowania krajobrazu i powiązań ekologicznych poszczególnych elementów środowiska przyrodniczego, które gwarantują zachowanie bioróżnorodności, w szczególności ochronę gatunków chronionych roślin i zwierząt.
Projekt uchwały w sprawie ZPI uzyskał wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, w tym organów ochrony środowiska. Wojewoda Lubelski, jako organ nadzoru, nie zakwestionował legalności podjętej uchwały.
Przypominamy, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zostały skierowane trzy skargi na uchwałę Rady Miasta Lublin z 4 września 2025 r. w sprawie uchwalenia zintegrowanego planu inwestycyjnego dla obszaru tzw. Górek Czechowskich i dwie z tych skarg WSA w Lublinie prawomocnie odrzucił. W trzeciej sprawie WSA w Lublinie powziął wątpliwości dotyczące legitymacji organizacji społecznych do wnoszenia takich skarg i zwrócił się tylko w tym zakresie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Samo skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE, w ramach postępowania przed sądem administracyjnym, dotyczącego legitymacji biernej organizacji społecznych do wnoszenia takich skarg, nie stanowi jakiejkolwiek podstawy prawnej do „weryfikacji” legalności pozwolenia na budowę, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego. Ostatnio WSA w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania tej uchwały.
Każdy projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany dołączony przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę na terenie Górek Czechowskich jest sprawdzany pod kątem tego, czy planowana inwestycja może kolidować z występowaniem gatunków chronionych i naruszać obowiązujące w stosunku do nich zakazy. Kontrola przestrzegania przepisów dotyczących ochrony przyrody, w tym ochrony gatunkowej, na etapie realizacji inwestycji należy natomiast do RDOŚ.
Wniosek Lewicy do Prezydenta Miasta Lublin o wstrzymanie prac budowlanych na Górkach Czechowskich jest niezasadny i bezprzedmiotowy pod względem kompetencyjnym. Prezydent Miasta nie ma prawnie przyznanych kompetencji do podejmowania rozstrzygnięć w przedmiocie wstrzymania robót prowadzonych przez zewnętrznego inwestora na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę. Ocena legalności decyzji i prowadzonych robót budowlanych należy do innych właściwych organów administracji, w tym Wojewody Lubelskiego. Natomiast kontrola prowadzonych prac pod kątem ich zgodności z wydanym pozwoleniem oraz ewentualne wstrzymanie robót leżą w kompetencjach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Justyna Góźdź, Rzecznik Prasowy Prezydenta Miasta Lublin