Bibliofilskie wydanie książki Barbary Toruńczyk „Rozmowy w Maison-Laffitte” z 1981 roku stała się punktem wyjścia do rozważań nad paryską „Kulturą” paryską oraz twórczością jej twórcy i redaktora naczelnego – Jerzego Giedroycia.
Dyskusji podjęli się Iwona Hofman oraz zaproszeni prelegenci: Krzysztof Pomian i Andrzej Stanisław Kowalczyk.
Pomian wspominał podczas spotkania rozmowy z redaktorem naczelnym „Kultury” i ich efekt – „Autobiografię na cztery ręce” Jerzego Giedroycia – opracowaną właśnie przez Krzysztofa Pomiana. Jak stwierdził, „trzeba to było napisać od początku tak, jak gdyby on to robił, stąd ten tytuł”.
Z kolei Kowalczyk, edytor tekstów Giedroycia, podkreślał walory publikacji Barbary Toruńczyk:
– Książka Barbary Toruńczyk była przygotowana w 1981 roku. Wznawiamy ją po tylu latach po to, żeby pokazać jej szczególny charakter, to znaczy pierwszego wtajemniczenia w życie prywatne Jerzego Giedroycia, w jego przedwojenne fascynacje, które zaowocowały powołaniem na emigracji czasopisma „Kultura” i Instytutu Literackiego. Tym, co ta książka wnosi, jest perspektywa autentycznego kontaktu, relacji. Jej ogromną zaletą jest właśnie ten walor autentyczności rozmowy, która miała miejsce nie w sposób formalny, jak większość wypowiedzi Giedroycia, ale w sposób bardzo bezpośredni – mówi prowadząca spotkanie prof. Iwona Hoffman, kierowniczka Pracowni Badań nad Instytutem Literackim w Paryżu UMCS w Lublinie.
Barbara Toruńczyk to eseistka, redaktorka i wydawczyni, założycielka oraz wieloletnia redaktorka naczelna „Zeszytów Literackich”. W okresie PRL czynnie działała w opozycji, pisząc i wydając teksty w drugim obiegu. Uczestniczyła także w wydarzeniach marcowych 1968 roku. Publikacja „Rozmowy w Maison-Laffitte” to wnikliwe studium „Kultury” z perspektywy jej założyciela, Jerzego Giedroycia oraz wiernej współpracowniczki – Zofii Hertz.
WeJa / opr. ToMa
Fot. Muzeum Narodowe w Lublinie