Poeta Władysław Broniewski – autor m.in. wiersza „Bagnet na broń” i cyklu „Anka” – jest patronem 12. Festiwalu Stolica Języka Polskiego. Impreza rozpoczęła się 2 sierpnia w Zamościu, ale większość wydarzeń zaplanowano 3-8 sierpnia w Szczebrzeszynie.
Przez siedem festiwalowych dni publiczność spotka się z pisarzami, poetami, tłumaczami, językoznawcami, ludźmi teatru i muzyki, weźmie udział w dyskusjach literackich, koncertach, spektaklach, projekcjach filmowych i innych wydarzeniach kulturalnych.
CZYTAJ: Rusza Festiwal Stolica Języka Polskiego. Początek w Zamościu
Pomysłodawca i dyrektor festiwalu Piotr Duda powiedział Polskiej Agencji Prasowej, że ambicją organizatorów jest rozmowa o literaturze i promowanie książek, które warto przeczytać. – Odważnie chcemy mówić o ważnych książkach, które wielcy pisarze czy autorytety w różnych dziedzinach wskazują, jako dla nich istotne – stwierdził.
Jednocześnie organizatorom zależy na zachowaniu kameralnego charakteru imprezy, której główna część odbywa się na nadwieprzańskiej łące, na Roztoczu. – Chcemy być wydarzeniem, które zatrzymuje nas w codzienności, przy literaturze, poezji, sztuce, która ma różne wymiary, również leczniczy i myślę, że w tych trudnych czasach może nas z różnych rzeczy uleczać – powiedział Duda.
Patronem tegorocznej edycji jest Władysław Broniewski, którego biografię i twórczość organizatorzy zamierzają wykorzystać do dyskusji o wolności, pamięci, odpowiedzialności i miejscu człowieka we współczesnym świecie. Kuratorem tej części festiwalu jest poeta Krzysztof Siwczyk, który proponuje nowe odczytanie jego dzieł.
Publiczność zobaczy premierę spektaklu „Broniewski. Po pierwsze”, teatralną adaptację „Ucha Igielnego” Wiesława Myśliwskiego w wykonaniu Teatru Przedmieście i koncert „Tak młodo jak teraz”, podczas którego Nula Stankiewicz i Janusz Strobel oddadzą muzyczny hołd Magdzie Umer.
W programie też recital „13 randek DaNuty. Rinn – piosenki o miłości” z Katarzyną Dąbrowską, wieczór poezji Władysława Broniewskiego z udziałem Mai Komorowskiej i Modesta Rucińskiego, monodram „Marzyciel” w wykonaniu Daniela Salmana, a także koncert „Między słowem a dźwiękiem” z pieśniami Zygmunta Mycielskiego.
Dyrektor zaznaczył, że Broniewskiego, jako patrona festiwalu zaproponował zmarły 29 marca pisarz Wiesław Myśliwski, pierwszym laureatem Nagrody Człowiek Słowa, który od lat uczestniczył w przygotowywaniu programu kolejnych edycji festiwalu. – To był jego wybór. To była wielka dla nas radość i zaszczyt móc z taką wielką osobowością w polskiej literaturze pracować – podkreślił.
Z rozważań o miejscu autora „Traktatu o łuskaniu fasoli” w historii polskiej literatury i samego festiwalu powstał program rozmów, wspomnień i wydarzeń artystycznych, przygotowany przez literaturoznawcę, eseistę i krytyka literackiego prof. Tomasza Bocheńskiego.
Dzień Myśliwskiego – zaplanowany 8 sierpnia – zwieńczy wieczorny koncert „Kochanowski” w wykonaniu zespołu śpiewaczego „Monodia Polska” z muzyką Filip Wika. Za produkcję odpowiada Adam Strug.
We wrześniu ub.r. zmarła dziennikarka radiowa i telewizyjna Katarzyna Stoparczyk, wieloletnia kuratorka Małej Stolicy Języka Polskiego w Szczebrzeszynie. Uczestnicy festiwalu będą ją wspominać podczas sobotniego koncertu „Ptaszkowie Śpiewali”.
W programie skierowanej do dzieci Małej Stolicy Języka Polskiego są m.in. warsztaty literackie, plastyczne i czytanie książek. Dla młodzieży przygotowano Przestrzeń Inspiracji z warsztatami aktorskimi i rozmowami o poezji.
W czwartek wieczorem zostanie wręczona nagroda „Wierność Książce”, której laureatem w tym roku zostanie wydawca i księgarz Adam Cedro. W piątek natomiast nagrodę „Człowiek Słowa” otrzyma historyk teatru, krytyk i pedagog prof. Lech Śliwonik.
Pomysłodawca festiwalu przyznał, że bez współpracy i udziału wielu osób, które nieraz poświęcają na to swoje urlopy organizacja Stolicy Języka Polskiego nie byłaby możliwa. – Wolontariusze i ludzie, którzy chcą pracować oddają swoje serce i robią dobrą robotę – podkreślił Duda.
Patron tegorocznej edycji festiwalu Władysław Broniewski (1897-1962) wiersze pisał od dziecka. Był żołnierzem Legionów Piłsudskiego, następnie uczestniczył w wojnie z bolszewikami. W wolnej Polsce zaangażował się w wydawanie komunizującego „Miesięcznika Literackiego”, za co trafił na trzy miesiące do więzienia.
Przeczuwając zbliżającą się wojnę – w kwietniu 1939 r. napisał „Bagnet na broń”. Broniewski w styczniu 1940 r. został aresztowany przez władze sowieckie i trafił na moskiewską Łubiankę, gdzie przesiedział 13 miesięcy oskarżony o „polski nacjonalizm” i powiązania z polskim wywiadem wojskowym. Dostał wyrok pięciu lat zesłania w Kazachstanie, ale udało mu się wyjść z ZSRS z armią Andersa. Do Polski wrócił w listopadzie 1945 r.
W związku z 70. rocznicą urodzin Stalina w 1949 r. Broniewski uczestniczył w konkursie na poemat o nim. W wierszu „Słowo o Stalinie” krwawy dyktator opisywany jest jako motorniczy dziejów.
W sierpniu 1954 r. zmarła ukochana córka Broniewskiego Anka. Poświęcił jej cykl wierszy, który należy do najbardziej przejmujących dokonań artysty. Poeta zmarł na raka krtani 10 lutego 1962 r. w Warszawie.
Program festiwalu dostępny jest na stronie: stolicajezykapolskiego.pl. Organizatorem festiwalu jest Fundacja Sztuki Kreatywna Przestrzeń.
RL / Polska Agencja Prasowa / opr. ToMa
Fot. Piotr Piela / archiwum