W ramach obchodów jubileuszu Muzeum Narodowego w Lublinie na zamku odbyła się konferencja „Dary, darczyńcy, kolekcje. 120 lat Muzeum”.
CZYTAJ: „Zielona transformacja” w MPWiK. Są środki z KPO [ZDJĘCIA]
– To z inicjatywy Hieronima Łopacińskiego w 1901 roku zaczęto tworzyć podwaliny pod instytucję muzealną – mówi dyrektor Muzeum Narodowego w Lublinie, Katarzyna Mieczkowska. – W 1901 roku odbyły się tutaj w Lublinie dwie wielkie wystawy, wielkie jak na ówczesny Lublin i na ówczesny moment, które zaowocowały tym, że do muzeum właśnie, czy właściwie do zaczynu muzeum trafiać zaczęły zbiory – dodaje.
Dzisiaj Muzeum Narodowe w Lublinie należy do najstarszych i największych instytucji muzealnych we wschodniej Polsce. W jego zasobach znajduje się ponad 182 tysięcy muzealiów. Przez ostatnie 10 lat placówka otrzymała ponad 8 tys. darów. Wśród nich była m.in. kolekcja Ireny Hochman i Tadeusza Mysłowskiego (250 prac w zbiorach stałych i blisko 1,4 tys. przyjętych w depozyt), kolekcja Iwony i Ireneusza Hofmanów (12 obrazów i 12 zegarów), darowizna Anny i Tadeusza Baranowskich (168 obiektów, prace Eugeniusza Baranowskiego oraz nieznanych artystów), darowizna Bogny i Michała Neumanów (67 obiektów, prace Marii Hiszpańskiej Neuman).
– Tworzymy w tej chwili nowy oddział, tj. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczpospolitej. Najwyższy odsetek darów w ostatnich latach przybył do muzeum właśnie za sprawą zbiórek, które organizowaliśmy m.in. w Lublinie i na Ziemiach Odzyskanych – zaznaczyła Katarzyna Mieczkowska.
Pomysłodawcą utworzenia instytucji muzealnej w Lublinie był wybitny etnograf i językoznawca Hieronim Łopaciński (1860–1906). Z jego inicjatywy w 1901 roku w Lublinie zostały zorganizowane dwie wystawy, które stały się impulsem do tworzenia kolekcji przyszłego muzeum. Na jednej z nich zebrano 4 tys. eksponatów – rycin, wyrobów rzemiosła artystycznego, rzeźb, dokumentów (druków i rękopisów), zabytków archeologicznych, numizmatów, militariów, map. Na drugiej wystawie, rolniczo-przemysłowej, był dział ludoznawczy, gdzie prezentowano m.in. modele chat, stroje ludowe, rękodzieło.
W 1905 r. z inicjatywy Łopacińskiego utworzono Komitet Założycielski Muzeum. Cenne zbiory przekazało muzeum wiele towarzystw naukowych oraz osób prywatnych. 12 grudnia 1906 r. uroczyście otwarto Muzeum Lubelskie w gmachu podominikańskim. Od 1954 r. muzeum zajmuje najpierw część, potem całość Zamku Lubelskiego z unikalnym w skali Europy zabytkiem sztuki średniowiecznej – Kaplicą Trójcy Świętej. W 2020 r. Muzeum Lubelskie zostało przekształcone w Muzeum Narodowe i podlega Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Muzeum na swoich wystawach prezentuje zabytki z wielu dziedzin, m.in. sztuki, archeologii, numizmatyki, militariów, etnografii, literatury. Eksponowane są one w siedzibie głównej, a także w pięciu oddziałach w Lublinie i oddziałach zamiejscowych – w Kraśniku i Nałęczowie. Jednym z oddziałów Muzeum Narodowego jest tworzone w Lublinie Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.
W roku 2025 Muzeum Narodowe w Lublinie odwiedziło ponad 500 tys. osób. W ubiegłym roku dużą popularnością cieszyła się wystawa poświęcona twórczości kobiet – w sumie 133 artystek – z lat 1850-1950 pt. „Co babie do pędzla?”, którą zobaczyło ponad 40 tys. zwiedzających. W 2022 r. w lubelskim Muzeum prezentowana była pierwsza w Polsce ekspozycja poświęconą życiu i twórczości jednej z najwybitniejszych artystek polskiego pochodzenia – Tamary Łempickiej. Wystawa cieszyła się ogromną popularnością, zobaczyło ją ponad 86 tys. osób. Od czerwca 2023 r. w siedzibie głównej muzeum prezentowana jest kolejna wystawa Łempickiej, na której można m.in. oglądać obrazy i prace na papierze tej malarki z kolekcji zakupionej do zbiorów muzeum.
RyK / Polska Agencja Prasowa / opr. PaW
Fot. Muzeum Narodowe w Lublinie / Facebook