W Lublinie upamiętniono ofiary egzekucji na Zamku Lubelskim z 22 lipca 1944 roku. Tego dnia niemieccy strażnicy i komando SS wymordowali Polaków i Żydów. W tym samym czasie pierwsze dzielnice Lublina były zajmowane przez żołnierzy sowieckich.
– W sumie zginęło około 300 osób – mówi zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie Barbara Oratowska. – Oddział z Worthoffem na czele, czyli oddział esesmanów, przyjechał o godzinie 9.00 na zamek. Na początku próbowano strzelać przez kraty więzienne w celach. Więźniowie się chowali, dlatego też postanowiono przeprowadzać więźniów do dużej sali i tam metodą katyńską, czyli strzałem w tył głowy, rozstrzeliwano więźniów. Niektórzy więźniowie jeszcze żyli po postrzale i takie przypadki znamy, np. Wincenty Kwater. Stąd wiemy, jak przebiegały te egzekucje.
CZYTAJ: Mijają 82 lata od likwidacji obozu koncentracyjnego na Majdanku [ZDJĘCIA]
– Mój ojciec był wtedy więźniem Zamku, przeżył ten dzień i zapisał swoje wspomnienia – mówi córka jednego z więźniów Zamku Bożena Górniewicz (na co dzień mieszkająca we Francji). – Przyjeżdżam regularnie na 22 lipca, bo to jest data bardzo ważna. Ojciec opisywał tę katastrofę, te morderstwa w swojej książce i był na Zamku, jak się odbyły. Ojciec od najmłodszych lat nam opowiadał. Był młody, miał 18 lat jak był aresztowany. Żył tym Zamkiem i marzył, żeby to wszystko się nie powtórzyła.
Ofiary niemieckiej egzekucji z 22 lipca 1944 roku spoczywają obecnie w Mogile Więźniów Zamku na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie. Szczątki zabitych zostały tam przeniesione w 1954 roku ze zbiorowej mogiły, która znajdowała się u stóp Zamku.
Uroczystości w Lublinie rozpoczęły się od złożenia kwiatów na mogile ofiar egzekucji na cmentarzu przy ulicy Lipowej, a zakończyły się wernisażem wystawy „Czy świat się dowiedział” w Muzeum Martyrologii pod Zegarem przy ulicy Uniwersyteckiej.
MaK / opr. WM
Fot. Cyprian Bartosiewicz