W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego podpisano umowę z Miastem Lublin o współtworzeniu nowej instytucji o nazwie Europejska Stolica Kultury Lublin 2029.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego będzie współtworzyć nową instytucję o nazwie Europejska Stolica Kultury Lublin 2029. Tym samym resort włącza się w organizację Europejskiej Stolicy Kultury. Dziś z władzami Lublina podpisano umowę w tej sprawie.
– W 2029 roku Lublin będzie znany w całej Europie – mówi ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska. – To już kolejny europejski tytuł Lublina. W 2023 roku Lublin był Europejską Stolicą Młodzieży. Wyjątkowo do konkursu na Europejską Stolicę Kultury 2029 zgłosiło się aż 12 miast i każde z nich przygotowało bardzo, bardzo ambitny program. Ale to Lublin zaprezentował ten najlepszy, ten, który zdobył uznanie wszystkich ekspertów oceniających aplikacje na Europejską Stolicę Kultury 2029. Lublin jest trzecim polskim miastem, po Wrocławiu i Krakowie, wyróżnionym w ten sposób. W 2029 roku będzie współdzielił ten tytuł ze swoim szwedzkim odpowiednikiem, czyli miastem Kiruna. Celem Lublina jest stanie się miastem silnych więzi, autentycznych relacji między mieszkańcami, niezależnie od wyznania i od pochodzenia. Lublin wskazuje na połączenia między sztuką, nauką, sportem, biznesem krajów Europy Wschodniej i chce tworzyć wspólną przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń na rzecz rozwoju miasta. Warte podkreślenia jest, że wybór Lublina na Europejską Stolicę Kultury jest dla miasta i regionu ogromną szansą. Jest ogromną szansą, jeśli chodzi o rozwój turystyki, jeśli chodzi o promocję w wymiarze kulturalnym, społecznym, gospodarczym, ale także w wymiarze międzynarodowym.
– Kilkanaście lat temu uwierzyliśmy w Lublinie, że kultura może łączyć ludzi, że buduje wspólnotę mieszkańców przy poszanowaniu, zachowaniu różnorodności, która stanowi o naszej wartości i która odwołuje się do naszej pięknej, choć często dramatycznej historii – mówi Krzysztof Żuk, prezydent Lublina. – Lublin leży na styku między Wschodem a Zachodem i jest siłą rzeczy skazany na wielokulturowość. Mamy ją w naszym genotypie i podkreślamy, że to jest ta cecha Lublina, którą w pierwszej kolejności staramy się pokazywać. A z drugiej strony chcemy budować społeczeństwo nowoczesne, kreatywne i tytuł Europejskiej Stolicy Kultury mówi, że z jednej strony integrujemy wspólnotę z poszanowaniem różnorodności, a z drugiej strony zmierzamy do nowoczesnego, kreatywnego społeczeństwa, ale i podmiotowości mieszkańców, którą od wielu lat budujemy. Nie można rozwijać miasta i nie można realizować strategii, nie uwzględniając marzeń, aspiracji, ale również i konkretnych wartości przypisanych w różnych środowiskach do tych działań, które one podejmują. I przy Europejskiej Stolicy Kultury potrafiliśmy połączyć wszystkich dla realizacji tych celów. My już dzisiaj realizujemy aplikację. Dzisiejsze podpisanie umów ma wymiar konkretny i symboliczny, ale chciałem podkreślić, że te zobowiązania z aplikacji już dzisiaj są realizowane przy wsparciu finansowym i instytucjonalnym ministerstwa. I za to pani minister bardzo dziękujemy. Bo to oznacza, że nie czekamy na 2029 rok, tylko już teraz wdrażamy aplikację. To blisko 1000 projektów rocznie, projektów kulturalnych, projektów społecznych, które wpisane są w przestrzeń miasta.
– Celem całej idei Europejskiej Stolicy Kultury jest ochrona i promowanie bogactwa i różnorodności kultur w całej Europie, przy jednoczesnym zwiększaniu poczucia przynależności obywateli do wspólnej przestrzeni kulturowej. Chcemy podkreślić, że Europejska Stolica Kultury jest naszym wspólnym przedsięwzięciem – i rządu, i samorządu. Bardzo mocno zależy nam na tym, żeby wykorzystać ten tytuł do promocji Lublina, do promocji Polski. To będzie instytucja, która będzie współprowadzona przez Ministerstwo Kultury w latach 2026-2031. W tym okresie przekażemy Lublinowi na realizację programu kulturalnego kwotę ponad 56 milionów złotych – dodała ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska.
– Unia Lubelska zawiązana w 1569 roku, to nie była unia personalna, to nie była unia dwóch osób czy królów. Dlatego też dzisiaj chcemy te dokumenty podpisać wspólnotowo. Unia Lubelska przetrwała przez te lata, jak to napisał Robert Frost w „Oksfordzkiej historii Unii Lubelskiej”, dlatego że była partycypacyjna, bardzo społeczna i bardzo środowiskowa. W tamtym akcie historycznym, jest wymienionych najpierw 77 osób, jako te, które ją zakładają z polskiej i litewskiej strony, dopiero później następuje opowieść co ta unia tworzy. Dzisiaj chcielibyśmy zrobić to samo, dlatego też tak duża reprezentacja naszych zaangażowanych środowisk – unie biznesu, unie społeczne, organizacje pozarządowe, instytucje, naukowcy, artyści, ci, którzy współtworzyli z nami tą aplikację. Chcielibyśmy tym aktem pokazać to, co Unia Europejska nazywa: zjednoczeni w różnorodności. Ale uważam, że my w Lublinie pod hasłem „RE:UNION” idziemy krok dalej, że to będzie wspólnota różnorodności – mówi Rafał Koziński, pełnomocnik prezydenta Lublina do spraw programu Europejskiej Stolicy Kultury 2029.
– Sezon festiwalowy w Europie trwa 60-70 dni, w Lublinie trwa 200 dni. Praktycznie każdy weekend przynosi wydarzenie, prezentacje, koncert, wystawę, projekt. Ten sezon nie będzie inny. Będą w nim 293 projekty, z czego 70% to projekty dzielnicowe. Wkrótce ogłosimy open call na rok 2027 – nabór na działania roczne i wieloletnie, o zasięgu lokalnym, krajowym i międzynarodowym. Lublin nie tylko jest Europejską Stolicą Kultury, ale już od wielu lat jest krajową stolicą kultury studenckiej i chcemy, żeby był europejską stolicą kultury studenckiej. Planujemy 700 projektów rocznie. W 100 miejscach powiedzą: „idealiści nie mają przyszłości”, a Lublin odpowiada na to: „Właśnie oni tworzą przyszłość. To świat bez idealistów jej nie ma” – stwierdza Paweł Potoroczyn, dyrektor instytucji Europejska Stolica Kultury Lublin 2029.
Podpisanie umowy między miastem Lublin a MKiDN stanowi kluczowy krok w realizacji projektu Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029. Potwierdza długofalowe zaangażowanie państwa oraz samorządu w rozwój kultury. Dodatkowo MKiDN przekaże Lublinowi ponad 56 milionów złotych na realizację programu kulturalnego ESK.
W konferencji prasowej, która odbyła się w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uczestniczyli także przedstawiciele środowisk kultury oraz podmiotów, które współtworzyły zwycięską aplikację o tytuł ESK 2029.
Lublin został wybrany na Europejską Stolicę Kultury jako trzecie w historii polskie miasto. Hasłem przewodnim lubelskiej aplikacji jest RE:UNION, które nawiązuje do Unii Lubelskiej i 25-lecia wejścia Polski do Unii Europejskiej.
MaTo / BoS / opr. WM / ToMa
Fot. Iwona Burdzanowska / Anna Lisiecka